24/10/2021

An NowodhowSunday 24 September 2021
Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans a’n seythen ma ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow.*Parys yw Konsel Kernow dhe dreghi sodhow wosa diskudha edhom dhe lehe y reken gober a etek milyon peuns.Ebost dhyworth hembrenkyades Linda Taylor re gedhlas konseloryon bos res a’n troghow kyns penn mis Meurth diw vil dew warn ugens.Y leveris y fydh drehedhys dre besya rewi arveth, degea sodhow gwag, ha gelwel meni dhe gavos dresniverans bodhek.Y leveris keffrys y fydh dresniverethow ‘anwoheladow’, mes y fydh musuryow kemerys rag aga lehe.Ny ros an noten derivadow a’n niver a sodhow hag a via treghys, ow leverel na yll “treylya an niver leheans an bojet dhe niver kler a sodhow”, dell leveris Gonis Derivas Gwerinieth Leel”Mes y tisplegyas bos res erbysys etek milyon a spendyans mayni a-lemmyn a-dro dhe dhew kans milyon a beunsow.Mestres Taylor, hembrenkyades a’n Ventenoryon a’n awtorita unnik, kyns re warnyas bos war-rag ‘erviransow kales’ gans an konsel a enep y galessa desedhans arghans bys y’n eur ma. Is-hembrenkyas David Harris, gans charj arghans, a leveris kyns “nag eus arghans vyth”.An ebost dhe gonseloryon a leveris bos an trogh towlys a etek milyon aga gwella dismygyans a-lemmyn a’n leheans arghansek res dhe vayni an konsel, dhe dreusi aga bolgh bojet.Y keworras “y hwra martesen chanjya hag ober ow pesya yn-rag dhe dhesedha towlen arghansek termyn-kres dres misyow a dheu.”Ow kewsel dhe’n BBC, Mestres Taylor a leveris: “ny vynn den vyth klewes hemma, mes yth esov vy ow kwaytya an pyth re beu profys dhe skoodhya mayni ha gweres gans aga gwrians ervirans, a vydh a neb konfort dhedha.”Gans lu ober a-dro dhe bymp mil person, an konsel yw “an brassa arvethor yn Kernow”, herwydh y wiasva.Yn mis eus passys, an awtorita a gomendyas towlen chatel tri ha tri ugens milyon “dhe worthebi chalenjys erbysiek meur hag yw enebys gans an konsel.”*Den neb a wrug fug-braslavar tanbellen dhe Benneglos Truru rag may hwrello an kuntellyans gwakhes devnydh a werthji kebab, re beu prisonys.Anthony Moroncini, dewdhek bloodh ha dew ugens ha heb trigva stag, a wrug an braslavar dhe’n benneglos dhe’n tredhegves a vis Gwynngala.Y leveris dhe’n kreslu dell wrug an galow tollgast dhe gressya y jons a gavos ober dhe’n gwerthji mayth oberi ynno.Moroncini a veu prisonys dres hwetek mis wosa amyttya kevres a offensys dres termyn a dheg dydh wosa tressa a vis Gwynngala.Ev a bledyas kablus dhe’n tollgast, dew omsettyans, chiladrans, tri charj a ladrans, pymp charj a dhamach galweythel, ha devnydh a eryow po fara godrosus, arvedhus po abusus.Dhe’n tredhegves a vis Gwynngala Moroncini a ros y hanow y honan dhe’n handlydh galow hag a veu gweles war CCTV ow tiberthi kyst pellgowser ogas dhe’n benneglos.Holly Rust, ow tefendya, a leveris bos Moroncini “nebonan gans kaletterow yeghes brysel a vri”, bos disklos ha heb hedhas dhe edhommow selyek kepar ha boos.Hi a leveris dhe Lys Kurun Truru na brederis ev a-dro dhe’n effeyth bras war wonisyow goredhom ha rag an poblans.Darsewyas Ali Rafati a leveris dell veu danvennys dhe’n wel wosa an braslavar kreslu arvys, unsesow ki, paras disposyans tanbellenow ha gonisyow 999 erel.Juj Carr a leveris pub tollgast tanbellen dhe vos offens sad, awos y effeyth war wonisyow goredhom ha war an poblans.*Oberennow dasenebi war Bons Tamar re beu kowlwrys gans y beswar hyns lemmyn ygor.An tri hyns war flour chif re dhasygoras, hag yma daromres Essa ow tevnydhya an Geber Valek North.Gonis shuttle a vydh yn le bys may tasyger an Geber Valek Soth dhe gerdhoryon, diwrosoryon ha skouters gwayadowder.An ober re beu kowlwrys diw seythen kyns an towl.Pons Tamar a dheg a-dro dhe hwetek milyon karr pub bledhen ha bos dasenebys pub pymthek dhe ugens bledhen rag mentena savonow salowder.Jonathan Drean ha Martin Worth, kaderoryon warbarth a Gessedhek Warbarth Pons Tamar ha Kowbal Penntorr a leveris: Ni a aswon an chalenjys a gawsyas an dowlen dasenebi rag anedhysi leel, tus ow mos dh’aga soodh, kowethyansow kyttrin ha kochys, halyans ha negysyow leel erel, ha pur lowen on dell re beu an ober kowlwrys a-varra diw seythen.*Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys genev, Duncan McIntosh; an pennskrifer o Julia Wass. Bys dy’Sul nessa, dohajydh da dhywgh hwi oll.