17/10/2021

An Nowodhow: an 17ves a vis Hedra 2021
Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.
*
Konsel Kernow re dhellos dew arhwithrans ow hwilas breus an poblek a-dro dhe’n goredhom anedhyans y’gan pow ni. Ughel dres eghen yw an kost a jiow yn Kernow lemmyn ha nyns eus anedhow lowr kavadow orth pris resnadow dhe dus leel dh’aga frena. 
Ytho, an konsel a vynn gul devnydh a sewyansow an kynsa arhwithrans rag shapya y Dowlen Goredhom Anedhyans gans an amkan a dhyghtya kaletterow anedhyans Kernow dres an bledhynnyow a dheu.
An dowlen ma a vynn displegya an pyth a dal bos gwrys gans an konsel may hallo anedhysi leel prena chi affordyadow y’n termyn a dheu.
Dres henna, yma an konsel ow kul daswel a’y Strateji Anedhyans, hag ev a leveris y fydh an kedhlow kuntelys gans an nessa arhwithrans rann bosek dres eghen a’n argerdh ma. Herwydh an konsel, y hwra an strateji provia an framweyth rag pub towlen po ragdres an konsel ow tochya anedhyans.
"Gwiw yw dhe bub Kernow kavos chi saw ha diogel may hallons triga ynno”. Yn-medh konseler, Ollie Monk. “An kedhlow a dhegemeryn a wra gweres dhyn ha ni ow pesya shapya an pyth a wren rag surhe bos henna kowlwrys”.
*
Rannow a dowlen dhe brovia hynsow nowydh salow a-dreus Kernow rag diwrosoryon ha kerdhoryon re beu dileys gans Konsel Kernow awos kost ughel an ragdres.
Aswonys vydh an lerghow nowydh avel Hynsow an Sens.
Konsel Kernow a ambosas provia arghasans a dhew vilvil beuns dhe’n ragdres ha National Highways (Fordhow Meur Kenedhlek) a brofyas seytek poynt onan milvil a beunsow moy, kyn hwrug ev lehe an sommen ma gans milvil beuns a-gynsow.
Y fia govenek dhe’n konsel gwruthyl peswar hyns nowydh, nownsek mildir yn sommen aga hirder, mes apert yw lemmyn na vydh henna possybyl.
Dileys re beu dew hyns yn tien: an eyl yntra Tredhespan ha Truru ha’y gila dhyworth Eglosnywlin bys dhe Growsfordh Bowdir.
Chanjys ynwedh re beu towlow rag an hyns yntra Breanek ha Krowsfordh Chi war Donn. Yn le hyns flamm nowydh rag diwrosoryon hepken, yth yw lemmyn war dowl an konsel gwruthyl hyns a vydh rann a’n fordh veur.
Dallethys seulabrys re beu ober war an peswora hyns, yntra Porthperan ha Tewynblustri, hag y fydh an hyns ma kowlwrys. Byttegyns, ny vydh ponsow vyth rag diwrosoryon drehevys a-dreus fordhow veur, dell via profys y’n towl derowel.
Spit dhe’n chanjyow ma, leveryas a-barth National Highways a dherivas y fedha an ragdres onan a’n brassa kevarghowyow yn isframweyth diwrosa y’n ranndir ma. 
*
Dasygerys yn skon vydh Hel rag Kernow yn Truru wosa an wariva dhe vos treusfurvys yn tien.
Degys veu an hel yn dew vil hag etek ha destryppys yn tien veu an spas a-bervedh rag gwruthyl an wariva nowydh. Kyns an oberow, yth esa tamm le es mil esedh y’n wariva, mes lemmyn y kevir moy es mil, tri hans anedha, hag yma moy spas poblek ynwedh rag barrys ha koffijiow.
Kaskyrgh, pymp bledhen y hirder, a sevis moy es hwegh milvil warn ugens a beunsow a-barth an ragdres ha tenna arghasans dhyworth lies kowethyans, y’ga mysk Konsel Kernow ha Konsel an Artys, hag a ros moy es pymp milvil beuns kettep penn.
An aluseneth hag a dhyght an wariva a dherivas bos govenek dhedhi tenna moy es tri hans mil dhen dhe’n hel pub bledhen, an pyth a wra keworra a-dro dhe bymthek milvil warn ugens a beunsow dhe erbysieth Kernow dres an pymp bledhen a dheu, ha gwruthyl kans, pymp ha tri ugens a sodhow nowydh.
*
Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Steve Penhaligon. An pennskrifer o Wella Morris. Bys dy’ Sul nessa, dydh da dhywgh hwi oll.