10/10/2021

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans a’n seythen ma ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow.

*

Konstrinans a finwethow tooth dres Kernow a wra kregi war lewyoryon, a-der kreslu, re leveris an lu.

Konsel Kernow a vynn lehe an finweth tooth defowt dhe ugens mildir pub our yn arenebedhow anedhow oll hag yw a-lemmyn deg mildir warn ugens pub our.

Byttegyns, kreslu re gedhlas sodhogyon Gonsel Kernow kyn skoodhyons an towl, ny vydh dhedha gallos dhe gonstrina an rewlys nowydh.

Y towlir rester trial der lonchyans dres Kernow yn mis Hedra diwvil dew warn ugens.

An ragdres o arwostel derivadow alhwedhek gans an ventenouryorn kyns etholansow yn mis Me, may kavsons maystri a’n konsel.

Avisyer Adrian Leisk dhyworth Kreslu Dewnens ha Kernow a leveris dhe’n kessedhek gorwolok displegyans ha hwithrans tevyans erbysieth kyn kressir para kreslu fordh yn Kernow, ny vydh possybyl dhe gonstrina finwethow isella yn arenebedhow oll.

Y leveris “y fia aga notyans a-dro dhe janjyansow fara a vynnyn ni oll. Ny wra oberi changya niver war arwodh fordh heb rester keskomunyans kompassus.”

Seulabrys yma kwartronow ugens mildir pub our yn nebes tylleryow yn Kernow, an brassa rann anedha war fordhow mes a hag ow ledya dhe skolyow.

Yth esa bernyow dhe’n metyans an kessedhek y hwayt nebes arenebedhow gweles kwartronow ugens mildir pub our gwrys a-varra awos an vri res gans an konsel dhe’n tybyans.

Edwina Hannaford a leveris bos “an gath mes a’n sagh seulabrys”, ha konsels pluw re wrug rol a fordhow a vynnons bos komprehendys y’n towl.

An kessedhek a unverhas yn keskolon bos res an towl pesya yn-rag hag esel kabenit rag karyans dhe helghya towl mayth yw ugens mildir pub our defowt dres Kernow, ha bos derivas dres dhe’n konsel wosa bledhen.

*

Re dheuth dhe dhiwedh musuryow arbennek rag dyghtya gans spik a gasys Kovid Nownsek yn Dewnens ha Kernow.

Skoodhyans moy a veu settys gans Asran Yeghes yn mis Est hag y komprehendyas assays rag moghhe kemeryans a vryghlin ha dalgh a brevians.

An arenebedh gorthyp ynkressys a dhuryas dres pymp seythen hag a worfennas dy’Gwener, Kalan Hedra.

*

Ny yll oberoryon alhwedh war Enesek Syllan kavos neb tyller vyth awos moy chiow dhe vos treylys dhe ostyans tornyasek, re beu lavesys.

Paul Masters, pennweythresek Konsel Syllan, a leveris bos “barras ostyans”.

Yth esa ow lehe ynwedh an niver a dus ow triga war an enesow hag a gawsya kudynnow gweythlu, yn-medh ev.

Yth esa nebes diwottiow ha bostiow ow tegea dres gwav, dres oll awos fowt a vayni, y leveris ev.

Tornyaseth re brovisa kennerth dhe’n enesow, hag o fydhys y’n negys, mes hemm re ledsa dhe fowt a jiow, yn-medh ev.

“Yma lies moy a dus ow kobrena aga chiow, ow tendil arghans orth usyans anedha avel Airbnb’s po pynag oll dra, ha piw a yll aga blamya?

“Mes yma henna ow lehe an myns a ostyans kavadow rag oberoryon alhwedh hag yma owth ynkressya an barras chiow,” y leveris ev, herwydh Servis Derivasek Gwerinieth Leel.

Mester Masters a dherivas dhe gesva Keskowethyans Negysyek Teythyek Kernow ha Syllan:

“Nyns eus chi vyth dhymm rag router daromres ayr, chi vyth rag gweythyor socyal po sodhek yeghes kerghynedhel.

“Nyns eus esow a ober rag tus a vynn oberi war an enesow, mes nyns eus neb tyller may hyllons triga.”

Ev a leveris re bia poblans an enesow, a-dro dhe dhiw vil “ow tigressya ha dos ha bos kottha tamm ha tamm, haval dhe Gernow, mes moy”.

Yma “danjer” y fydh ostyans kavadow rag vysytoryon mes negysyow metherieth vyth, yn-medh ev.

*

Ha wortiwedh, den re gerdhas moy es tri hans deg mildir warn ugens yn-tiarghan dhe sevel arghans rag fowesigyon.

Ben Tidy a spenas moy es mis war Hyns Arvorel Soth West - dhyworth Minehead yn Gwlas an Hav dh’y dre y honan, Aberfala.

Ev a sevis moy es teyr mil, pymp kans peuns rag alusen ‘Choose Love’, neb a brovi eskisyow ha daffar posek dhe fowesigyon.

Y leveris ev an arghans dhe skoodhya an re na neb a fias aga trevow awos kas po persekutyans.

Mester Tidy a dheskrifas gwerthveurheans brassa rag natur awos bos unn sens moy.

Yn-medh, “Nyns esosta yn unnik klewes sonyow ha gweles taklow, mes klewes an hyns mayth esos ow kerdhes warnodho.”

Alusen Choose Love a brovi ynwedh, tyldys, lennow, lavrogow, jerkyns gwav ha dillas nessa, keffrys ha servisyow skoodhya ha gwith.

Mester Tidy a dhiberthas dhe Galan Gwynngala hag a dhrehedhas yn Aberfala dy’Sadorn yn seythen diwettha.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys gans Julia Wass, ha genev vy, Duncan McIntosh. Bys dy’Sul nessa, nos da dhywgh hwi oll.