Czym jest ICE i jakie uprawnienia do użycia siły mają jego funkcjonariusze?

Śmiertelne postrzelenie 37-letniej Renee Nicole Good w Minneapolis wywołało protesty i zwiększyło krytykę wobec federalnego Urzędu ds. Imigracji i Egzekwowania Ceł (ICE) w Stanach Zjednoczonych.

ICE dokonało tysięcy aresztowań od czasu powrotu Donalda Trumpa do Białego Domu, często w miejscach publicznych.

Działania te coraz częściej sprawiają, że agenci ICE pojawiają się w lokalnych społecznościach w całym kraju, co spotyka się z oporem części mieszkańców sprzeciwiających się tym operacjom.

Czym jest ICE i jak powstało?

ICE przejmuje prowadzenie w realizacji inicjatywy masowych deportacji administracji Trumpa, która była kluczową obietnicą jego kampanii wyborczej.

Prezydent Donald Trump znacząco rozszerzył ICE, jego budżet i zakres działań od czasu powrotu do Białego Domu. Urząd egzekwuje przepisy imigracyjne i prowadzi dochodzenia dotyczące nieudokumentowanej imigracji. Odgrywa również rolę w usuwaniu z USA osób przebywających w kraju bez odpowiednich dokumentów.

ICE powstało w ramach ustawy o bezpieczeństwie wewnętrznym z 2002 r., będącej odpowiedzią na ataki terrorystyczne z 11 września 2001 r. Ustawa ta utworzyła Departament Bezpieczeństwa Krajowego (DHS), a ICE stało się jedną z jego jednostek podrzędnych.

Jakie uprawnienia mają funkcjonariusze ICE do aresztowania ludzi?

ICE postrzega swoją misję jako obejmującą zarówno bezpieczeństwo publiczne, jak i bezpieczeństwo narodowe. Jednak jego uprawnienia różnią się od tych, które posiada przeciętny lokalny departament policji w USA.

Agenci ICE mają prawo zatrzymywać, przetrzymywać i aresztować osoby, które podejrzewają o nielegalny pobyt w USA. Jednak co istotne, nie mają oni prawa aresztować obywateli USA, z wyjątkiem ograniczonych sytuacji, takich jak gdy ktoś przeszkadza w aresztowaniu lub atakuje funkcjonariusza.

Mimo to, według organizacji informacyjnej ProPublica, w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy prezydentury Trumpa doszło do ponad 170 incydentów, w których federalni agenci przetrzymywali amerykańskich obywateli wbrew ich woli.

Przypadki te obejmowały Amerykanów, których podejrzewano o bycie nieudokumentowanymi imigrantami.

Jakie uprawnienia do użycia siły ma ICE?

Działania ICE związane z użyciem siły są regulowane przez połączenie Konstytucji USA, prawa federalnego oraz wewnętrznych wytycznych Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego (DHS).

Zgodnie z Konstytucją organy ścigania „mogą użyć siły zagrażającej życiu tylko wtedy, gdy dana osoba stwarza poważne zagrożenie dla nich lub innych osób albo gdy popełniła przestępstwo z użyciem przemocy," powiedział Chris Slobogin, dyrektor programu Criminal Justice w Vanderbilt University Law School.

Jednak Sąd Najwyższy tradycyjnie przyznaje funkcjonariuszom szeroką swobodę w podejmowaniu decyzji w sytuacjach wymagających natychmiastowej reakcji, bez analizowania ich z perspektywy czasu.

Memorandum polityki DHS z 2023 r. stwierdza, że federalni funkcjonariusze „mogą użyć śmiercionośnej siły tylko wtedy, gdy jest to konieczne", gdy funkcjonariusz „ma uzasadnione przekonanie, że osoba, wobec której używa siły, stwarza bezpośrednie zagrożenie śmierci lub poważnych obrażeń ciała" dla niego lub innej osoby.

Gdzie działa ICE?

ICE zazwyczaj prowadzi działania na terenie Stanów Zjednoczonych, choć część personelu pracuje również za granicą. Jej agencja siostrzana, Urząd Celny i Ochrony Granic, odpowiada formalnie za patrolowanie granic USA.

Jednak granice tych ról coraz bardziej się zacierają, ponieważ administracja Trumpa skierowała funkcjonariuszy z różnych federalnych agencji do wspólnych operacji imigracyjnych. Funkcjonariusze Straży Granicznej coraz częściej działają wewnątrz kraju, biorąc udział w nalotach wspólnie z ICE.

ICE i inne agencje wysłały setki funkcjonariuszy do miast takich jak Los Angeles, Chicago, a teraz Minneapolis, we współpracy z innymi federalnymi organami ścigania. Associated Press podało, że w ramach najnowszej operacji do Minneapolis ma zostać skierowanych nawet 2,000 federalnych funkcjonariuszy.

Co dzieje się z osobami zatrzymanymi przez ICE?

Skala deportacji w czasie prezydentury Trumpa jest ogromna. Według administracji, od 20 stycznia do 10 grudnia 2025 r. deportowano 605 tys. osób. Dodatkowo 1,9 mln imigrantów „dobrowolnie opuściło kraj" w wyniku intensywnej kampanii informacyjnej, która zachęcała do wyjazdu, aby uniknąć aresztowania lub zatrzymania.

Imigrant, który zetknie się z ICE, może spotkać się z różnymi konsekwencjami. Czasami dana osoba jest tymczasowo zatrzymywana, a następnie zwalniana po przesłuchaniu.

W innych przypadkach ICE zatrzymuje ją i przenosi do większego ośrodka detencyjnego, których w USA jest kilka. Wielu imigrantów walczy o uzyskanie statusu prawnego podczas pobytu w ośrodku, jednak jeśli im się to nie uda, mogą ostatecznie zostać deportowani.

Według danych uzyskanych przez projekt imigracyjny Transactional Records Access Clearinghouse – kompendium danych rządowych z Syracuse University – na dzień 30 listopada 2025 r. w ośrodkach detencyjnych ICE przebywało około 65,000 osób.

Adwokaci imigracyjni przekazali BBC, że po zatrzymaniu osoby przez ICE jej rodzina lub prawnicy często muszą czekać kilka dni, zanim uda się ustalić miejsce jej pobytu.

Jakie są zarzuty wobec ICE i z jakim sprzeciwem spotykają się jego agenci?

Wiele społeczności sprzeciwia się operacjom prowadzonym przez ICE i współpracujące z nim agencje, takie jak Straż Graniczna.

Coraz częściej mieszkańcy nagrywają funkcjonariuszy ICE podczas zatrzymań, a niektóre z tych sytuacji przeradzają się w agresywne lub brutalne konfrontacje.

Podczas operacji ICE w Chicago grupa organizacji medialnych pozwała Straż Graniczną, zarzucając jej użycie niewłaściwej siły wobec dziennikarzy, liderów religijnych i protestujących. Sąd federalny przyznał rację tym powodom, jednak decyzja została później uchylona przez sąd apelacyjny.

Strzelanina w Minneapolis nie jest pierwszym przypadkiem, gdy ktoś został ranny po wykorzystaniu broni palnej podczas działań imigracyjnych. Jak podał Los Angeles Times, w październiku w Los Angeles doszło do dwóch incydentów, w których agenci strzelali do kierowców. DHS oświadczył, że w obu sytuacjach kierowcy zagrozili funkcjonariuszom swoimi pojazdami.

ICE i inni agenci imigracyjni byli również krytykowani za noszenie masek podczas operacji. Urzędnicy DHS tłumaczą, że ma to chronić funkcjonariuszy przed doxingiem i nękaniem.

Jakie jest stanowisko Amerykanów wobec ICE i deportacji?

Amerykanie mają złożone zdanie na temat planów Trumpa dotyczących egzekwowania prawa imigracyjnego, jak sugerują sondaże.

Nieco ponad połowa Amerykanów uważa, że pewien poziom deportacji jest konieczny – wynika z badania przeprowadzonego w październiku 2025 r. przez bezpartyjne Centrum Badawcze Pew. To mniej więcej tyle samo, ile wykazał sondaż z marca tego samego roku.

Jednocześnie badanie pokazuje, że Amerykanie mają obawy co do metod stosowanych przez Trumpa.

Z sondażu wynika, że większość dorosłych Amerykanów (53%) uważa, iż administracja Trumpa robi „zbyt wiele", by deportować osoby przebywające w kraju nielegalnie. Około 36% popiera takie podejście.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Nicole Frydrych