Rosja zabiła Aleksieja Nawalnego toksyną pochodzącą z żaby strzałkowej, twierdzi UK

Lider rosyjskiej opozycji Aleksiej Nawalny został zabity przy użyciu trucizny opracowanej na bazie toksyny z żaby strzałkowej, poinformowała Wielka Brytania i europejscy sojusznicy.

Dwa lata po śmierci Nawalnego w syberyjskiej kolonii karnej, Wielka Brytania i jej sojusznicy obwinili Kreml po analizie próbek materiału znalezionych na jego ciele.

Przemawiając podczas Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa, ministra spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii Yvette Cooper powiedziała, że "tylko rosyjski rząd miał środki, motyw i możliwość" użycia trucizny, gdy Nawalny przebywał w więzieniu w Rosji.

Według agencji informacyjnej Tass, Moskwa odrzuciła te ustalenia, ale Cooper powiedziała, że nie ma innego wytłumaczenia dla znalezienia toksyny, zwanej epibatydyną.

Wspólne oświadczenie w tej sprawie wydały Wielka Brytania, Szwecja, Francja, Niemcy i Holandia.

Cooper spotkała się na konferencji z wdową po Nawalnym, Julią Nawalną.

"Rosja postrzegała Nawalnego jako zagrożenie," powiedziała Cooper.

"Używając tej formy trucizny, państwo rosyjskie zademonstrowało nikczemne narzędzia, jakimi dysponuje, i przytłaczający strach, jaki żywi wobec politycznej opozycji," dodała.

W oświadczeniu sojusznicy stwierdzili: "Tylko państwo rosyjskie miało środki, motyw i możliwość posługiwania się tą śmiercionośną toksyną w celu zaatakowania Nawalnego podczas gdy przebywał w rosyjskiej kolonii karnej na Syberii, i obarczamy je odpowiedzialnością za jego śmierć".

"Epibatydyna występuje naturalnie w żabach rzutkach żyjących na wolności w Ameryce Południowej. Żaby rzutki żyjące w niewoli nie wytwarzają tej toksyny i nie występuje ona naturalnie w Rosji.

"Nie ma niewinnego wytłumaczenia dla jej obecności w ciele Navalnego".

Ministerstwo Spraw Zagranicznych oświadczyło, że Wielka Brytania poinformowała Organizację ds. Zakazu Broni Chemicznej o domniemanym naruszeniu przez Rosję Konwencji o zakazie broni chemicznej.

Mówiąc o "ogromnej odwadze" Navalnego, premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer powiedział, że "jego determinacja w ujawnianiu prawdy pozostawiła trwałe dziedzictwo".

"Robię wszystko, co w mojej mocy, aby bronić naszych ludzi, naszych wartości i naszego stylu życia przed zagrożeniem ze strony Rosji i morderczych zamiarów Putina," dodał.

Francuski minister spraw zagranicznych Jean-Noël Barrot powiedział, że jego kraj "składa hołd" Nawalnemu, który został "zabity za walkę na rzecz wolnej i demokratycznej Rosji".

Nawalny - działacz antykorupcyjny i najgłośniejszy lider opozycji w Rosji - zmarł nagle w więzieniu 16 lutego 2024 r. w wieku 47 lat.

W 2020 r. został otruty środkiem paralityczno-drgawkowym Nowiczok. Przeszedł leczenie w Niemczech, a po powrocie do Rosji został aresztowany na lotnisku.

Przed sobotnim oświadczeniem żona Nawalnego, Julia Nawalna, konsekwentnie twierdziła, że jej mąż został zabity przez otrucie podczas odbywania kary więzienia w arktycznej kolonii karnej w 2024 r.

We wrześniu ubiegłego roku Nawalna powiedziała, że analiza przemyconych próbek biologicznych przeprowadzona przez laboratoria w dwóch krajach wykazała, że jej mąż został "zamordowany".

Nie podała szczegółów dotyczących rzekomo użytej trucizny, próbek ani analizy - ale wezwała oba laboratoria do opublikowania wyników.

Odpowiadając na oświadczenie brytyjskiego MSZ, Nawalna powiedziała: "Byłam pewna od pierwszego dnia, że mój mąż został otruty, ale teraz jest na to dowód.

"Jestem wdzięczna państwom europejskim za skrupulatną pracę, którą wykonały w ciągu dwóch lat i za odkrycie prawdy," dodała.

Według państwowej agencji informacyjnej Tass, rzeczniczka Kremla Marija Zacharowa powiedziała: "Wszystkie rozmowy i oświadczenia są kampanią informacyjną mającą na celu odwrócenie uwagi od palących problemów Zachodu".

Prezydent Rosji Władimir Putin, który unikał wymieniania nazwiska Nawalnego kiedy żył, krótko odniósł się do niego miesiąc po jego śmierci, stwierdzając, że odejście człowieka jest "zawsze smutnym wydarzeniem".

W chwili śmierci Nawalny przebywał w więzieniu trzeci rok pod sfingowanymi zarzutami i niedługo przed śmiercią został przeniesiony do kolonii karnej.

Według rosyjskich relacji, 47-latek wyszedł na krótki spacer i powiedział, że źle się poczuł. Następnie upadł i nigdy nie odzyskał przytomności.

W rozmowie z BBC Russian, ekspert ds. toksykologii Jill Johnson powiedziała, że epibatydyna jest "200 razy silniejsza niż morfina".

Działając na receptory w ośrodkowym układzie nerwowym, może powodować "drganie i paraliż mięśni, drgawki, spowolnienie akcji serca, niewydolność oddechową i ostatecznie śmierć," powiedziała.

Niezwykle rzadka neurotoksyna występuje tylko u jednego gatunku dzikich żab w niewielkich ilościach i tylko wtedy, gdy żaba spożywa określoną dietę, powiedziała Johnson, opisując ją jako "niezwykle rzadki sposób na otrucie człowieka".

Powiedziała: "Znalezienie dzikiej żaby w odpowiednim miejscu, która spożywa określoną dietę, aby wytworzyć odpowiednie alkaloidy, jest prawie niemożliwe... prawie".

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis