Od Hollywood do ogrodnictwa: Cate Blanchett na misji ratowania nasion

Jest hollywoodzką gwiazdą z całym szeregiem nagród. Ale Cate Blanchett nieoczekiwanie odeszła od swojej codziennej pracy - aby zanurzyć się w świecie skromnych nasion.

Jej oczy rozjaśniają się, gdy zachwyca się gatunkami banksji pochodzącymi z jej rodzinnej Australii.

"To dość brutalnie wyglądający strąk nasienny, który uwalnia nasiona tylko w ekstremalnie wysokich temperaturach," mówi.

"Wygląda jak skrzyżowanie młotka ze szczotką do toalety. Więc nie zawsze są ładne, ale to, co z nich wychodzi, jest spektakularne".

Spotykamy się z nią w Milenijnym Banku Nasion (MSB) Kew w ogrodzie botanicznym Wakehurst w Sussex. Blanchett mieszka w okolicy i nawiązała współpracę z projektem, który obchodzi 25-lecie istnienia.

"Naprawdę natknęłam się na Wakehurst. Byłam po prostu zachwycona krajobrazem i zawsze czuję się zregenerowana, przebywając w świecie przyrody," mówi.

"A potem odkryłam bank nasion i dosłownie oszołomiła mnie praca, która się tu odbywa... i pomyślałam, że cokolwiek mogę zrobić, by mieć z tym związek – było to dla mnie niesamowicie inspirujące."

MSB posiada ponad 2,5 miliarda nasion zebranych z 40,000 dzikich gatunków roślin na całym świecie.

Nasiona, które występują w każdym kształcie, rozmiarze i kolorze, są starannie przetwarzane, suszone, a następnie przechowywane w zamrażarkach w temperaturze -20C.

Projekt konserwacji został otwarty przez króla - wówczas księcia Walii - w 2000 roku. Król wziął udział w specjalnym odcinku podcastu Kew na temat projektu o nazwie Unearthed: The Need For Seeds z Cate Blanchett.

W nagraniu mówi o swoich obawach, że wiele gatunków roślin ginie.

"Wiem, jak absolutnie krytyczne jest to wszystko i niszczenie lasów deszczowych, wymieranie nieskończonej liczby gatunków, które najprawdopodobniej mają niezwykłe właściwości," mówi w podcaście.

Kiedy bank nasion został otwarty po raz pierwszy, był postrzegany jako skarbiec zagłady - zapasowy magazyn nasion, aby chronić dzikie rośliny przed wyginięciem.

Jednak 25 lat później kolekcja jest wykorzystywana w innym celu: do przywracania zagrożonych środowisk.

"Chcemy, aby te nasiona powróciły do krajobrazu," wyjaśniła dr Elinor Breman z MSB, która pokazała Cate Blanchett pracę zespołu.

"Po prostu zapewniamy im bezpieczną przestrzeń, dopóki nie będziemy mogli przenieść ich z powrotem do siedliska, w którym mogą się rozwijać i przetrwać."

Obejmuje to projekty takie jak ten realizowany w South Downs w południowo-wschodniej Anglii. Specjalna mieszanka nasion z MSB jest wysiewana, aby pomóc w przywróceniu rzadkich łąk.

Ta praca renowacyjna jest powtarzana na całym świecie.

"Byliśmy w każdym rodzaju siedliska, od poziomu morza do około 5000 metrów i od bieguna do bieguna - dosłownie," wyjaśniła dr Breman.

"Jesteśmy zaangażowani w przywracanie lasów tropikalnych, suchych lasów liściastych, użytków zielonych, stepów - staramy się pomóc ludziom przywrócić te rośliny na ich miejsce."

Bank nasion pomógł również przywrócić rośliny po intensywnych pożarach, które przetoczyły się przez Australię w 2019 r. Cate Blanchett mówi, że to wiele dla niej znaczyło.

"Istnieje prawie 9000 gatunków australijskich roślin, które są przechowywane [w MSB]. Wiemy, że pożary buszu stają się coraz bardziej intensywne. To smutne, ale świadomość istnienia polisy ubezpieczeniowej jest dla mnie wielką pociechą."

Praca jako ambasadorka Wakehurst oznaczała, że aktorka miała okazję zapoznać się z nasionami.

"Wiesz, mieszkając w Sussex, nie można nie stać się zapalonym ogrodnikiem. Miałam więc wiele pytań o to, jak przechowywać nasiona jako laik i wiele się na ten temat nauczyłam. Moje zarządzanie nasionami zdecydowanie się poprawiło."

A czy po spędzeniu tak dużej ilości czasu z badaczami w MSB kusi ją, by zamienić plan filmowy na laboratorium?

"Chciałabym mieć takie umiejętności - może mogłabym grać naukowczynię," śmieje się.

Cate Blanchett opisuje bank nasion jako najlepiej strzeżoną tajemnicę Wielkiej Brytanii - i wierzy, że w ciągu następnych 25 lat jego praca będzie nadal zyskiwać na znaczeniu.

"Często myślisz, gdzie są dobre wiadomości? A my właśnie siedzimy w jednej z nich," mówi nam.

"Przyjeżdżasz tutaj, odwiedzasz bank nasion, spacerujesz po tak różnorodnym biologicznie krajobrazie i wychodzisz podniesiony na duchu. Wiesz, że zmiana jest możliwa i już się dzieje".

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis