Rosja jako pierwsze państwo uznaje rząd talibów w Afganistanie

Rosja stała się pierwszym krajem, który oficjalnie uznał rząd talibów w Afganistanie, wywołując oburzenie wśród przedstawicieli opozycji. Decyzja ta stanowi ważny krok dla talibów, niemal cztery lata po przejęciu władzy w Kabulu.

Minister spraw zagranicznych Afganistanu, Amir Khan Muttaqi, wyraził nadzieję, że posunięcie Rosji posłuży jako przykład dla innych państw, które dotąd wahały się z uznaniem reżimu, który wprowadził własną interpretację prawa szariatu oraz surowe ograniczenia wobec kobiet i dziewcząt.

Inni potępili to posunięcie, a była afgańska polityczka Fawzia Koofi oświadczyła:

„Każda próba normalizacji relacji z talibami nie przyniesie pokoju – jedynie zalegalizuje bezkarność”.

Ostrzegła również, że „takie działania zagrażają nie tylko Afgańczykom, ale także globalnemu bezpieczeństwu”.

Afgańska Sieć Politycznego Uczestnictwa Kobiet (Afghan Women's Political Participation Network ) oceniła uznanie talibów za „legitymizację reżimu autorytarnego, antykobiecego i aktywnie niszczącego podstawowe prawa obywatelskie”.

Rząd talibów twierdzi, że przestrzega praw kobiet zgodnie z własną interpretacją kultury afgańskiej i islamskiego prawa.

Jednak od 2021 r. dziewczętom w wieku powyżej 12 lat uniemożliwia się zdobywanie wykształcenia, a kobietom wykonywanie wielu zawodów.

Wprowadzono również ograniczenia dotyczące tego, jak daleko kobieta może podróżować bez męskiej opieki, a także dekrety dotyczące publicznego podnoszenia głosu.

Muttaqi określił uznanie przez Moskwę – ogłoszone w czwartek – jako „nową fazę pozytywnych relacji, wzajemnego szacunku i konstruktywnego zaangażowania”, nazywając decyzję Rosji „odważną”.

Ministerstwo spraw zagranicznych Rosji zadeklarowało gotowość do współpracy gospodarczej i handlowej w takich sektorach jak energia, transport, rolnictwo i infrastruktura.

Moskwa zapowiedziała też dalsze wsparcie Kabulu w walce z terroryzmem i handlem narkotykami.

Rosja, a sytuacja w Afganistanie

Rosja była jednym z nielicznych państw, które nie zamknęły ambasady w Afganistanie po przejęciu władzy przez talibów w 2021 roku.

Kraj ten był również pierwszym, który podpisał międzynarodową umowę gospodarczą z talibami w 2022 r., w której zgodzili się dostarczać ropę, gaz i pszenicę do Afganistanu.

Talibowie zostali usunięci z rosyjskiej listy organizacji terrorystycznych w kwietniu tego roku, a od 2018 odwiedzali Moskwę w celach dyplomatycznych. W lipcu ubiegłego roku prezydent Rosji Władimir Putin nazwał ugrupowanie „sojusznikami” w walce z terroryzmem.

Oba kraje mają jednak złożoną historię.

Związek Radziecki najechał Afganistan w 1979 roku prowadząc dziewięcioletnią wojnę, która kosztowała życie 15,000 sowieckich żołnierzy.

Decyzja o zainstalowaniu proradzieckiego rządu w Kabulu doprowadziła do międzynarodowej izolacji ZSRR i zakończyła się wycofaniem wojsk w lutym 1989 roku.

W swoim oświadczeniu, Afghan Women's Political Participation Network przypomina o "roli Rosji w zniszczeniu Afganistanu podczas sowieckiej inwazji".

"Dziś ta polityczna ingerencja i bezpośrednie wsparcie dla talibów stanowią kontynuację tych samych destrukcyjnych strategii, tym razem pod przykrywką dyplomacji," napisano.

Dr Rangin Dadfar Spanta, były afgański doradca ds. bezpieczeństwa narodowego w poprzednim (wspieranym przez zachodnie kraje) rządzie, określił decyzję Rosji jako "godną pożałowania," dodając:

"To dopiero początek; w przypadku braku powszechnego oporu, inni pójdą w ślady Rosji".

W 2021 r. Rada Bezpieczeństwa ONZ nałożyła na Afganistan surowe sankcje, w szczególności zamrożenie aktywów o wartości około 9 mld USD (ok. 36 mld złotych).

ONZ stwierdził, że ograniczenia wobec kobiet stanowią „apartheid ze względu na płeć”, jednocześnie raportując o publicznych chłostach i brutalnych atakach na byłych urzędników państwowych.

Po 2021 roku, większość krajów zamknęła swoje ambasady w Afganistanie. Jednak Chiny, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Uzbekistan i Pakistan mają nadal ambasadorów w Kabulu.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Kamila Koronska