Jak łut szczęścia sprawił, że karaibska wysepka zarobiła miliony na adresach internetowych

W latach 80., gdy Internet dopiero raczkował, poszczególnym krajom przydzielano unikalne adresy stron internetowych, aby mogły poruszać się w rodzącym się świecie online – na przykład .us dla Stanów Zjednoczonych czy .uk dla Wielkiej Brytanii.

Ostatecznie prawie każdy kraj i terytorium posiadało domenę opartą na angielskiej lub własnej nazwie językowej. Dotyczyło to również małej karaibskiej wyspy Anguilla, która otrzymała adres .ai.

Nieświadoma tego wówczas Anguilla, miała w przyszłości trafić na prawdziwą żyłę złota.

Wraz z trwającym boomem na sztuczną inteligencję (AI), coraz więcej firm i osób prywatnych płaci Anguilli, brytyjskiemu terytorium zamorskiemu, za rejestrację nowych stron internetowych z tagiem .ai.

Takich jak amerykański szef technologiczny Dharmesh Shah, który na początku tego roku wydał 700 000 USD (około 2,55 mln złotych) na adres you.ai.

Rozmawiając z BBC, Shah powiedział, że kupił go, ponieważ miał "pomysł na produkt AI, który pozwoliłby ludziom tworzyć cyfrowe wersje siebie, które mogłyby wykonywać określone zadania w ich imieniu".

Liczba stron internetowych z domeną .ai wzrosła ponad 10-krotnie w ciągu ostatnich pięciu lat i podwoiła się tylko w ciągu ostatnich 12 miesięcy, według strony internetowej, która śledzi rejestracje nazw domen.

Wyzwanie dla Anguilli, zamieszkanej przez zaledwie 16 000 osób, polega na tym, jak wykorzystać ten dochodowy łut szczęścia i przekształcić go w długoterminowe oraz trwałe źródło dochodu.

Podobnie jak w przypadku innych małych wysp karaibskich, gospodarka Anguilli opiera się na turystyce. Ostatnio przyciąga ona turystów z rynku luksusowych podróży, szczególnie z USA.

Departament statystyczny Anguilli podaje, że w ubiegłym roku wyspę odwiedziła rekordowa liczba turystów, bo aż 111 639 osób.

Mimo to sektor turystyczny Anguilli jest narażony na szkody spowodowane przez huragany każdej jesieni. Położona w północno-wschodniej części karaibskiego łuku wysp, Anguilla leży idealnie w północnoatlantyckim pasie huraganów.

Uzyskanie rosnącego dochodu ze sprzedaży adresów stron internetowych odgrywa więc ważną rolę w dywersyfikacji gospodarki wyspy i czyni ją bardziej odporną na szkody finansowe, które mogą przynieść burze. Jest to coś, co Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) zauważył w niedawnym raporcie na temat Anguilli.

W swoim projekcie budżetu na 2025 r. rząd Anguilli twierdzi, że w 2024 r. zarobił 105,5 mln dolarów wschodniokaraibskich (około 42,4 mln złotych) na sprzedaży nazw domen. Stanowiło to prawie jedną czwartą (23%) jego całkowitych przychodów w ubiegłym roku. Według MFW turystyka stanowi około 37%.

Rząd Anguilli spodziewa się dalszego wzrostu przychodów z domeny .ai do 132 mln dolarów wschodniokaraibskich w tym roku i do 138 mln dolarów (503,7 mln złotych) w 2026 r. Wynika to z faktu, że obecnie istnieje ponad 850 000 domen .ai, w porównaniu z mniej niż 50 000 w 2020 r.

Jako Brytyjskie Terytorium Zamorskie, Anguilla podlega suwerenności Wielkiej Brytanii, ale posiada sporo wewnętrznej samorządności.

Wielka Brytania ma znaczący wpływ na obronność i bezpieczeństwo wyspy, a także zapewniła pomoc finansową w czasach kryzysu. Po tym, jak huragan Irma poważnie uszkodził Anguillę w 2017 r., Wielka Brytania przekazała jej 60 mln funtów (blisko 295 mln złotych) w ciągu pięciu lat, aby pomóc w pokryciu kosztów naprawy.

Brytyjskie Biuro Spraw Zagranicznych, Wspólnoty Narodów i Rozwoju (Foreign, Commonwealth and Development Office) poinformowało BBC, że z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Anguilli "zmierzające do znalezienia innowacyjnych sposobów na zapewnienie wzrostu gospodarczego", ponieważ pomaga to "przyczynić się do finansowej samowystarczalności Anguilli".

Aby zarządzać rosnącymi dochodami z nazw domen, w październiku 2024 r. Anguilla podpisała pięcioletnią umowę z amerykańską firmą technologiczną Identity Digital, która specjalizuje się w rejestrach nazw domen internetowych.

Na początku tego roku Identity Digital ogłosiła, że przeniosła miejsce, w którym hostowane są wszystkie domeny .ai, z serwerów na Anguilli do własnej globalnej sieci serwerów. Ma to zapobiec wszelkim zakłóceniom związanym z przyszłymi huraganami lub innymi zagrożeniami dla infrastruktury wyspy, takimi jak przerwy w dostawie prądu.

Dokładny koszt adresów .ai nie został ujawniony publicznie, ale ceny rejestracji zaczynają się od około 150 do 200 USD (550 do 730 złotych). Opłaty za odnowienie wynoszą mniej więcej tyle samo co dwa lata.

W tym samym czasie bardziej pożądane nazwy domen są sprzedawane na aukcjach, a niektóre z nich osiągają setki tysięcy dolarów. Ich właściciele muszą następnie płacić te same niewielkie opłaty za odnowienie, co wszyscy inni.

We wszystkich przypadkach rząd Anguilli uzyskuje przychody ze sprzedaży, a Identity Digital otrzymuje marżę, o która ma wynosić około 10%. Temat wydaje się dla nich drażliwy, gdyż oboje odmówili rozmowy na potrzeby tego artykułu.

Obecnie najdroższą zakupioną nazwą domeny .ai jest you.ai Shaha.

Zadeklarowany entuzjasta sztucznej inteligencji i współzałożyciel amerykańskiej firmy programistycznej Hubspot, Shah posiada kilka innych adresów domen z końcówką .ai, jednak jego flagowa domena you.ai nie działa jeszcze, ponieważ był zajęty innymi projektami.

Shah twierdzi, że kupuje nazwy domen dla siebie, ale od czasu do czasu będzie chciał je sprzedać, "jeśli nie będę miał natychmiastowych planów, a inny przedsiębiorca chce coś zrobić z tą nazwą".

Shah uważa, że inna osoba lub firma wkrótce ustanowi nowy rekord pod względem najwyższej ceny zakupu domeny .ai, tak bardzo ekscytuje się sztuczną inteligencją.

Dodaje jednak: "Powiedziawszy to, nadal uważam, że w dłuższej perspektywie domeny .com utrzymają swoją wartość lepiej i dłużej".

W ostatnich tygodniach aukcje .ai odnotowały znaczące sześciocyfrowe sprzedaże. W lipcu domena cloud.ai została sprzedana za 600 000 USD ( około 2,2 mln złotych), a na początku tego miesiąca domena law.ai została sprzedana za 350 000 USD (1,28 mln złotych).

Stanowisko Anguilli nie jest jednak pozbawione precedensu. Podobnie malutkie wyspiarskie państwo Tuvalu na Pacyfiku podpisało w 1998 r. umowę na wyłączność na licencjonowanie nazwy domeny .tv.

Według doniesień, przyznało to wyłączne prawa amerykańskiej firmie VeriSign zajmującej się rejestracją nazw domen w zamian za 2 mln USD (ok. 7,3 mln złotych) rocznie, które później wzrosły do 5 USD mln (ok. 18,25 mln złotych) .

Dekadę później, wraz z gwałtownym rozwojem Internetu, minister finansów Tuvalu, Lotoala Metia, powiedział, że VeriSign zapłaciło "prawie nic" za prawo do prowadzenia nazwy domeny. Kraj podpisał nową umowę z innym dostawcą domen, GoDaddy, w 2021 r.

Anguilla działa w inny sposób, przekazując zarządzanie nazwą domeny w modelu podziału przychodów, a nie stałej płatności.

Zrównoważone wykorzystanie tego nowego źródła dochodu było głównym celem wyspy. Mamy nadzieję, że rosnące dochody pozwolą na budowę nowego lotniska w celu ułatwienia rozwoju turystyki, a także na sfinansowanie poprawy infrastruktury publicznej i dostępu do opieki zdrowotnej.

W miarę jak liczba zarejestrowanych domen .ai zbliża się do miliona, mieszkańcy Anguilli będą mieli nadzieję, że pieniądze te będą bezpiecznie zarządzane i inwestowane w ich przyszłość.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Kamila Koronska