احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل خاورمیانه

	مرز غزه و مصر که توسط اسرائیل و دولت مصر مسدود شده است

یک جوان فلسطینی روز دوشنبه با انفجار کمربند انفجاری خود در شهر دیمونا باعث مرگ خود و نیز یک پیر زن ۷۳ ساله اسرائیلی شد. یازده اسرائیلی نیز در این عملیات زخمی شدند.

پلیس اسرائیل می ‌گوید که فرد دیگری را نیز که قصد عملیات انتحاری در همان نقطه را داشت، پیش از انجام عملیات از پای در آورده است.

ساعاتی پس از اعلام خبر عملیات، خبرگزاری‌ها از به عهده گرفتن مسئولیت انفجار از سوی گردان‌های شهدای الاقصی، شاخه نظامی فتح و نیز جبهه خلق برای آزادی فلسطین خبر دادند، اما دولت اسرائیل در صحت این گزارش‌ها ابراز تردید کرده است.

روز سه شنبه، پنجم فوریه شاخه نظامی حماس با صدور بیانیه‌ای مسئولیت عملیات دیمونا را به طور رسمی به عهده گرفت و آن را اقدامی تلافی جویانه در مقابل حملات ارتش اسرائیل به نوار غزه دانست.

شاخه نظامی حماس همچنین به خلاف ادعای گروههایی که مسئولیت حمله را به عهده گرفته بودند، تاکید کرد که دو فرد انتحاری نه از نوار غزه بلکه از شهر الخلیل در کرانه غربی رود اردن وارد خاک اسرائیل شده بودند.

در پی پذیرش رسمی مسئولیت عملیات انتحاری دیمونا از سوی حماس، تساهی هنگبی رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس اسرائیل (کنست) از حزب حاکم کادیما، خواستار از سرگیری سیاست "قتل هدفمند" علیه رهبران سیاسی حماس شد.

آقای هنگبی با اشاره به عملیات دیمونا، آن را نشانه تغییر استراتژی حماس در رویارویی با اسرائیل دانست و از همین رو، بر بازگشت اسرائیل به سیاست قتل هدفمند تاکید کرد.

حماس از سال ۲۰۰۴ پس از آنکه نیروهای امنیتی اسرائیل، شیخ احمد یاسین رهبر معنوی این گروه و عبدالعزیر الرنتیسی از مقام‌های بلندپایه آن را در نوار غزه به قتل رساندند، عملیات انتحاری در داخل خاک اسرائیل را متوقف کرد.

عملیات دیمونا در واقع نخستین عملیات انتحاری اعضای حماس در داخل خاک اسرائیل از سال ۲۰۰۴ به این سو، محسوب می‌ شود.

آیا حماس در شرایط حاضر در پی ازسرگیری سازماندهی شده عملیات انتحاری در داخل اسرائیل است یا اینکه عملیات دیمونا صرفا برای قدرت نمایی در مقابل اسرائیل و به عنوان اقدامی استثنایی صورت گرفته است؟

رهبران اسرائیل بر این باورند که سیاست قتل هدفمند، به رغم محکومیت بین‌المللی آن، عملا حماس را از ادامه عملیات انتحاری در داخل اسرائیل باز داشت.

از آنجا که عملیات دیمونا تلفات سنگینی در بین اسراییلی ‌ها در بر نداشت، بسیار بعید است که دولت اهود اولمرت در پاسخ به آن، سیاست قتل هدفمند علیه رهبران حماس را از سر گیرد، اما در صورت ادامه چنین عملیاتی، این احتمال وجود دارد که اسرائیل به رغم فشارهای بین‌المللی به سیاست فوق باز گردد.

مساله اصلی اما این است که آیا حماس در شرایط حاضر در پی ازسرگیری سازماندهی شده عملیات انتحاری در داخل اسرائیل است یا اینکه عملیات دیمونا صرفا برای قدرت نمایی در مقابل اسرائیل و به عنوان اقدامی استثنایی صورت گرفته است؟

به نظر می ‌رسد حماس بیش از آنکه در پی احیای عملیات انتحاری در اسرائیل باشد، در صدد جلب توجه جامعه جهانی به وضعیت نوار غزه است.

در هفته‌ های اخیر، حماس از طریق تخریب دیوار امنیتی در مرز نوار غزه با مصر که سبب هجوم صدها هزار فلسطینی ساکن در نوار غزه به خاک مصر شد، توانست نظر جامعه جهانی را به وخامت اوضاع اقتصادی در قلمرو تحت حکومتش جلب کند.

این جلب توجه اما کوتاه مدت بود زیرا از یک سو اسرائیل با عقب نشینی از سیاست قطع منابع حیاتی نوار غزه، اوضاع را آرام کرد و از دیگر سو، هیچکدام از نهادهای بین‌المللی و منطقه ‌ای از جمله شورای امنیت سازمان ملل و اتحادیه عرب، تصمیم خاصی در جهت منافع حماس برای پایان دادن به محاصره نوار غزه اتخاذ نکردند.

	عملیات انتحاری در اسرائیل تلفات زیادی به همراه نداشت

ظاهرا حماس از آن بیم دارد که نوار غزه بار دیگر در سکوت بین‌المللی در مشکلات ناشی از محاصره و انزوا غرق شود و به تبع آن، حماس نیز نفوذ خود را در بین فلسطینی‌ها از دست بدهد.

جلب توجه بین‌المللی از طریق عملیات انتحاری اما وسیله مناسبی برای حماس به نظر نمی ‌رسد، زیرا تجربه گذشته نشان می‌دهد که این نوع عملیات با هر توجیهی که صورت گیرد، باعث همدلی بیشتر افکار عمومی جهان غرب با اسرائیل و اتحاد بیشتر اسراییلی‌ ها برای مقابله شدید با حماس می‌ شود.

در حقیقت، قتل شیخ احمد یاسین و عبدالعزیر الرنتیسی هر چند که با محکومیت بین‌المللی همراه بود، اما در مجموع این محکومیت به اندازه ‌ای نبود که اسرائیل را در صورت ادامه عملیات انتحاری از قتل هدفمند باز دارد.

با توجه به همین موضوع است که حماس عاملان عملیات دیمونا را نه از نوار غزه بلکه از کرانه غربی که در کنترل محمود عباس رئیس دولت خودگردان فلسطین است، انتخاب کرده است.

با این همه، انتخاب عاملان عملیات انتحاری از شهر الخلیل می ‌تواند اقدامی در جهت ناکام گذاشتن مذاکرات دولت تحت رهبری محمود عباس با اسرائیل نیز تلقی شود، زیرا این مساله بر فشار اسرائیل و آمریکا برای مقابله با حماس در کرانه باختری می ‌افزاید.

به هر حال، حماس ممکن است خود را در موقعیتی ببیند که جز احیای عملیات انتحاری، راهی برای مقابله با انزوای خود و ناکام گذاشتن مذاکرات فتح و اسرائیل نیابد، در آن صورت رهبران سیاسی این گروه برای در امان ماندن از عملیات قتل هدفمند اسرائیل مجبورند زندگی مخفی در پیش گیرند، اقدامی که اداره سرزمین پر مشکلی مانند نوار غزه را بیش از پیش مشکل می‌ کند.