انتخابات بریتانیا؛ قمار جانسون، رویای کوربین

بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا، بعد از هفته‌ها تلاش برای ترغیب احزاب مخالف دولت به قبول برگزاری انتخابات زودرس سرانجام موفق شد با اکثریت مطلق آرا، برگزاری انتخابات در روز ۱۲ دسامبر را به تصویب پارلمان برساند. این انتخابات یکی از مهم‌‌ترین و غیر‌قابل پیش‌بینی‌ترین انتخابات دهه‌های اخیر در این کشور است که ممکن است آینده سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و حتی جغرافیایی بریتانیا را دگرگون کند.

برخی موسسه‌های نظرسنجی در بریتانیا، حزب محافظه‌کار به رهبری بوریس جانسون را با ۳۶ درصد آرا پیشتار انتخابات و حزب کارگر به رهبری جرمی کوربین را با ۲۳ درصد آرا در رتبه دوم قرار داده اند. البته این نظرسنجی‌ها همیشه قابل اطمینان نیستند، برای مثال در سال ۲۰۱۷ که ترزا می، نخست وزیر و رهبر سابق حزب محافظه‌کار، انتخابات زودهنگام مجلس عوام را اعلام کرد اکثر نظرسنجی‌ها از برتری مطلق او و حزبش خبر داده بودند ولی فردای انتخابات، او نه تنها پیروز مطلق نبود بلکه اکثریت حزبش در پارلمان را نیز از دست داد و با کمک "حزب اتحادگرای دموکراتیک" ایرلند شمالی (دی یو پی) بود که توانست در پست نخست وزیری باقی بماند.

در حال حاضر شرایط حزب محافظه کار نسبت به انتخابات قبلی بسیار دشوارتر شده و کشور در کلاف پیچیده "برگزیت" (خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا) سردرگم است. از یک سو، حزب محافظه‌کار بدلیل سیاست‌های راستگرایانه آقای جانسون و مشاورانش با اختلاف و چند‌دستگی در میان هوادارانش روبرو است و از سوی دیگر، ظهور و رشد احزاب دیگر، همچون "حزب برگزیت" برتری نسبی حزب محافظه‌‌کار در مجلس عوام را بشدت تهدید می کند.

کشتی طوفان‌زده محافظه‌کاران

کمتر کسی باور می‌کرد که کشتی محافظه‌کاران با هدایت دیوید کامرون، تنها یک سال بعد از پیروزی قاطع در انتخابات سراسری سال ۲۰۱۵ از ساحل امن به دریای طوفانی پرتاب شود. پس از برگزاری رفراندوم خروج از اتحادیه اروپا، در سال ۲۰۱۶، محافظه‌کاران یک‌روز آرام و بدون دلهره را تجربه نکرده‌اند، در مدت سه سال، سه رهبر و نخست وزیر عوض کرده‌اند.

مذاکرات طولانی ترزا می با اتحادیه اروپا و همچنین اختلافات عمیق و گسترده میان طرفداران ماندن در اتحادیه و حامیان خروج، توان این حزب را به شدت تقلیل داده است. بسیاری از نمایندگان سرشناس و با‌سابقه حزب یا اخراج شده‌اند یا مجبور به استعفا. عده‌ای نیز به حزب لیبرال دموکرات پیوسته و عده‌ای دیگر به صورت مستقل در انتخابات شرکت خواهند کرد.

اما یکی از بزرگترین ضربه‌ها به محافظه‌کاران، کناره‌گیری روث دیویدسون رهبر حزب در اسکاتلند بود.

حزب محافظه‌کار به رهبری او، در انتخابات سال ۲۰۱۷، بزرگترین پیروزی خود در اسکاتلند را رقم زد. این حزب که در انتخابات سال ۲۰۱۵ تنها یک کرسی در اسکاتلند گرفت و مقام چهارم را به دست آورده بود در سال ۲۰۱۷ با رهبری روث دیویدسون در ۱۳ حوزه به پیروزی رسید و بالاتر از حزب کارگر در مقام دوم قرار گرفت، پیروزی‌خیره‌کننده‌ای که رهبر محافظه‌کاران اسکاتلند را به عنوان یک رهبر بالقوه کل حزب مطرح کرد.

رویای کوربین

جرمی کوربین هم موافقان دوآتشه دارد هم مخالفان دوآتشه. رهبر حزب کارگر از زمان انتخابش به این سمت در سال ۲۰۱۵ تا‌کنون فراز و فرودهای بسیاری داشته، هنوز هم بسیاری در حزب کارگر با رهبری او مخالفت می‌کنند اما او نشان داده که قصد ندارد میدان را به سادگی خالی کند.

جرمی کوربین و وزیرانش در"دولت سایه" برای شرکت در انتخابات، طرحی بلندپروازانه ارائه داده‌اند، از حل مشکل برگزیت گرفته تا ملی کردن خدمات عمومی تا مقابله با بحران گرمایش زمین.

حزب کارگر برای حل مشکل برگزیت طرحی شش ماهه ارائه داده که در سه ماهه اول، توافقی جدید را با اتحادیه اروپا نهایی خواهد کرد و در سه ماهه دوم، این توافق جدید را به همراه گزینه ماندن در اتحادیه اروپا به رفراندم خواهد گذاشت. فارغ از پیشنهاد این طرح، تمام تلاش کوربین و تیمش بر این موضوع متمرکز شده تا نگاه‌ها را حتی برای لحظه‌ای از مسئله برگزیت به مسائل دیگر کشور معطوف کنند.

حزب کارگر وعده داده جلوی خصوصی سازی خدمات بهداشت ملی بریتانیا را بگیرد و قراردادهای شرکت‌های خصوصی به ارزش ۱۰ میلیارد پوند را لغو کرده و این مبلغ را مستقیما در این نهاد هزینه کند. همچنین سایر خدمات عمومی نظیر حمل‌و‌نقل و شرکت‌های انرژی و آب را تحت مالکیت دولت در‌آورد و به سیاست‌های ریاضتی حزب محافظه‌کار و گسترش نابرابری‌های اجتماعی پایان دهد. از دیگر برنامه‌های حزب کارگر، تحصیل رایگان در دانشگاه و همجنین سرمایه‌گذاری ۶۰ میلیارد پوندی برای بهینه سازی مصرف انرژی در منازل مسکونی به منظور مقابله با بحران گرمایش زمین است.

اگر حزب کارگر موفق شود با برنامه‌های ارائه شده حمایت طبقه متوسط و پایین جامعه را که طی سال‌ها سیاست ریاضتی دولت فشار زیادی را متحمل شده‌اند بدست آورد، آنگاه بوریس جانسون با چالش اساسی روبرو خواهد بود.

حزب برگزیت؛قاتق نان یا بلای جان؟

نایجل فاراژ رهبر "حزب برگزیت" خواهان خروج بدون توافق و بر اساس مقررات سازمان تجارت جهانی از اتحادیه اروپا است و بوریس جانسون را تهدید کرده بود که اگر توافق جدید با اروپا را کنار نگذارد و به "ائتلاف خروج" نپیوندد، حزبش در تمام حوزه‌های انتخابیه کاندیدا معرفی می کند.

حالا با توافق نانوشته‌ای که میان این دو حزب شکل گرفته آقای فاراژ اعلام کرده حرب برگزیت در ۳۱۷ حوزه‌ای که محافظه‌کاران در سال ۲۰۱۷ به پیروزی رسیده بودند کاندیدایی معرفی نخواهد کرد و تمام نیروی خود را در مناطقی متمرکز خواهد کرد که بطور سنتی پایگاه رای حزب کارگر به شمار می‌آید و اکثریت رای‌دهندگان هوادار جدایی از اتحادیه اروپا هستند.

اگر چه این خبری خوش برای بوریس جانسون است ولی این امکان نیز وجود دارد که این توافق به مذاق محافظه‌کاران میانه‌رو خوش نیاید و باعث ریزش رای آنها در حوزه‌هایی که محافظه‌کاران رقابت تنگاتنگی با حزب لیبرال دمکرات دارند شود.

همچنین این امکان نیز وجود دارد که توافقی مشابه میان حزب کارگر و دیگر احزاب مخالف دولت صورت گیرد که در این صورت تهدید جدی برای حزب محافظه‌کار خواهد بود. در زمانه‌ای که بحران خروج از اتحادیه اروپا مرز‌های تعلقات حزبی را در‌نوردیده، هر اتفای دور از انتظار نخواهد بود.

آیا جوان ۲۵ ساله بریتانیایی ایرانی می‌تواند تاریخ‌ساز شود؟

تصور کنید در بامداد روز سیزدهم ماه آخر سال آخر دهه دوم قرن بیست‌ویکم، بوریس جانسون به عنوان اولین نخست‌وزیر بریتانیا معرفی شود که در زمان تصدی این مقام، صندلی نمایندگی‌اش در مجلس عوام را از دست داده و از مقام نخست‌وزیری خلع شود، باورش خیلی سخت است ولی شاید اتفاق بیافتد.

علیرضا میلانی جوان ۲۵ ساله بریتانیایی ایرانی، نامزد حزب کارگر برای نمایندگی حوزه "آکسبریج" در غرب لندن است، حوزه‌ای که آقای جانسون از سال ۲۰۱۵ آن را نمایندگی می‌کند.

در انتخابات سال ۲۰۱۵ بوریس جانسون با اختلاف حدود ۱۱ هزار رای نسبت به نفر دوم از حزب کارگر، برنده انتخابات شد ولی در انتخابات زودرس در سال ۲۰۱۷ این اختلاف به پنج‌هزار رای کاهش یافت، با توجه به این اختلاف کم و تلاش برای جلب نظر سه‌هزار رای نمایندگان حزب لیبرال دموکرات و حزب سبز و امکان تقسیم رای بوریس با کاندیدای احتمالی حزب برگزیت، آقای میلانی امیدوار‌است که بتواند بوریس جانسون را در روز ۱۲ دسامبر از صندلی نخست‌وزیری به زیر بکشد و تاریخ‌ساز شود.

اگر چه این اتفاق بیشتر به خواب و رویا شبیه است ولی دنیای سیاست همانند دنیای توپ گرد، شاهد شگفتی‌های بسیار بوده است.