|
مصرف کننده کمتر یا پرداخت مالیات سنگین تر؟ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
به رغم گزارش های متعدد رسانه ای درباره مشکل تغییر آب و هوا و گرمایش زمین، برگزاری کنفرانس های مختلف و مناظرات (گاه پرحرارت) میان دانشمندان و سیاستمداران، رسیدن به یک نظر غائی در مورد تاثیرات تغییرات اقلیمی بر زندگی بشر و چگونگی مقابله با آن، کار دشواری بوده چون نظریه های علمی و غیرعلمی در این زمینه یک دست نبوده است. اما احزاب سبز و مدافعان محیط زیست در بسیاری از نقاط جهان اعتقاد راسخ دارند که اگر اقدام جدی در مورد کاهش گازهای گلخانه ای انجام نشود، تشدید گرمای زمین و به هم خوردن اکوسیستم، زندگی و سلامت جامعه انسانی را بر هم خواهد زد. در اینجا دو دیدگاه: انور میرستاری، عضو حزب سبزهای بلژیک "مسئله گرمایش زمین، بزرگترین خطر جدی بشر در حال حاضر است که نه تنها جان انسان، بلکه جان تمام موجودات زنده و گیاهان را تهدید میکند."
"انور میرستاری"، عضو حزب سبزها در بلژیک، با تاکید بر اینکه بشر میتواند جلوی این فاجعه جهانی را با سیاستهای درست بگیرد میگوید: "برای کاهش آلودگی زمین، باید مصرف را کم کرد: مصرف غذا، برق، انرژی (گاز، نفت و انرژی اتمی)، کاغذ، لباس، تعداد ماشین و خانه. منظورم هم از این حرف اصلاً این نیست که نباید خورد و باید در تاریکی زیست و به غارها برگشت". آقای میرستاری، بر ضرورت آموزش افکار عمومی تاکید میکند: "برای جلوگیری از مصرف بیرویه بشر، راههای زیادی وجود دارد. از جمله مثلاً بازیافت اشیا و عدم استفاده از تولیدات شیمیایی و استفاده از وسایل نقلیه عمومی برای رفت و آمد، پرهیز از آلودگی دریا و هوا، گسترش جنگلها و فضای سبز، دوری از تولید اشعههای اتمی و اورانیوم، عدم استفاده از داروهای علف هرزکش که حیوانات را نیز میکشد، ساخت ساختمانهایی که با مصرف کمترین انرژی گرم شوند و صرفهجویی در مصرف برق و انرژیهای دیگر در ساختمانهای دولتی و عمومی." این عضو حزب سبزهای بلژیک مصرف کمتر را متکی بر مصرف کننده کمتر میداند و توضیح میدهد: "نمیشود از مردم خواست که لباس کم بخرند و از کفش کهنهشان آنقدر استفاده کنند تا کاملاً غیر قابل استفاده شود؛ و یا به جای برق از شمع استفاده کنند! باید تعداد جمعیت را به سرعت کاهش داد. در نتیجه طرفدار "مالتوس" نیستم که معتقد بود برای تنظیم جمعیت باید جنگ راه انداخت. باید تعداد زاد و ولد را کم کرد. اگر هر پدر و مادری یک بچه داشته باشند، پس از دو سه نسل تعداد جمعیت خیلی پایین خواهد آمد. در نتیجه تعداد مصرف کنندگان هم خیلی کم خواهد شد." انور میرستاری فعالیت رسانهها را در زمینه اطلاعرسانی به مردم مناسب میداند و میگوید: "در بلژیک پخش برنامههایی در زمینه گرمایش زمین، تاثیر خوبی روی مردم گذاشته و ذهنها را معطوف این مشکل بشری کرده است. مردم هم به نقش فردی خود در این زمینه پی بردهاند. اینکه میزان آلودگی آب در بروکسل کاهش یافته و بیش از پیش در زمینه جداسازی زبالهها تلاش میشود (تا لاستیکها جدا، کاغذها جدا، و زبالههای مواد غذایی جدا باشند) نه تنها نشانه برنامهریزی مدیران، بلکه نشانه بالا رفتن سطح آگاهی مردم در این زمینه هم هست. در این میان صدالبته که ایرانیان ساکن بلژیک نیز سهیم هستند. آنها بیش از پیش تلاش میکنند تا کمتر از اتومبیل شخصی استفاده کنند و در رفت و آمدها از وسایل نقلیه عمومی بهره ببرند". وی همچنین تاکید کرد که حزب سبز در شهرداریها نفوذ دارد و حضور طرفداران محیط زیست در مجلس و فعالیتهای اجرایی، منجر به طرح و اجرای برنامههای بیشتری در زمینه حفظ محیط زیست در بلژیک میشود. وزیر انرژی و محیط زیست بلژیک نیز از حزب سبزهاست. امیر مومبینی، مسئول کانون سبزهای ایران در استکهلم سوئد "طی بیست تا سی سال آینده میزان انتشار گازهای گلخانهای باید هشتاد تا نود در صد کاهش پیدا کند. برای رسیدن به چنین نتیجهای، باید از همین امروز جلو تولید خودروهای سنگین و پر مصرف شخصی گرفته شود. باید استفاده از وسایل نقلیه عمومی تا حدی اجباری و استفاده از خودروهای شخصی با پرداخت مالیات سنگین همراه شود."
آقای مومبینی عملی شدن چنین تصمیمهایی را در حیطه قدرت دولتها و تولیدکنندگان صنایع میداند: "به مردم باید آگاهی و آمادگی داد. اما بدون جلب صاحبان صنعت به روش تولید سبز، کاری از پیش نمیرود. البته امسال از لحاظ بیداری نسبت به خطر زیستبومی یک نقطهی عطف بوده است و امید میرود که در سال آینده گامهای مهمتری در این زمینه برداشته شود." این پژوهشگر و مسئول کانون سبزهای ایران در استکهلم معتقد است بیشتر تبلیغات محیط زیستی توسط تبلیغات شدید مربوط به بازاریابی و گسترش بازار انواع کالاهای جدید خنثی میشود: "جامعهی مصرفی، اقتصاد مبتنی بر تولید هرچه بیشتر و مصرف هرچه بیشتر، نقش اصلی در تخریب محیط زیست دارد. چنانچه مسیر تولید و مصرف تغییر نکند، چنانچه جامعه بشری شیوه جدیدی برای زیستن پیدا نکند، چنانچه فرهنگ زیستن تغییر نکند، فاجعه محیط زیستی حتمی است." وی درباره برنامههایی که تا به حال در زمینه مقابله با گرم شدن تدریجی زمین تهیه شده است توضیح داد: "هر ساله در جهان بازارهای جدیدی راه اندازی میشود. کافی است سر بچرخانیم و نگاهی به تبلیغات دور و برمان بیاندازیم. همه جا پر از تبلیغاتی است که میگوید جنس کهنهات را با جنسهای جدید عوض کن. این تبلیغات به مردم میگوید که به سوی فروشگاهها هجوم آورید و بخرید و بخرید. معنی هر خریدی مصرف محیطزیست است. آن که مصرف بیشتر را تبلیغ میکند مصرف بیشتر و نابهنجار محیط زیست را تبلیغ میکند، اقتصاد بازار و فرهنگ مصرفی مردم را وسوسه میکند تا اجناس بیشتر و جدیدتر بخرند و مردم به شکل اعجابآوری مصرف میکنند. معنی این کار چیست که انسانها به جای تلاش برای خرید جنس بهتر و مورد نیاز و به اندازه نیاز خود هجوم میآورند تا جنس بیشتر و بیش از نیاز خود و مارکدار بخرند؟ این یعنی خدمت به کاپیتالیسم و بازار. انسان به این ترتیب در زمینه گرم شدن تدریجی زمین نقش دارد، اما از سوی دیگر تلاشی برای از بین بردن فرهنگ مصرفی نمیشود چون به اقتصاد شرکتهای بزرگ ضربه میزند. به همین دلیل است که میگویم شعارهای تبلیغاتی محیط زیستی از سوی دولتها اغلب سطحی است." وی با تاکید بر این که باید از بخشی از عناصر فرهنگ سنتی که مخالف با اسراف است علیه فرهنگ مدرن- بازاری استفاده کرد، پایین آوردن مصرف سرانه پلاستیک، خرید ساعتهای کوکی، استفاده از پاکتهای کاغذی، ساخت خودروهای کوچکتر برای مصرف شخصی و با سوخت مناسب برای محیط زیست، و استفاده از مترو، اتوبوس برقی و قطار به جای هواپیما و ماشین را علاوه بر نکات مطرح شده از سوی انور میرستاری، بهعنوان نمونههایی برای مبارزه با آلودگی محیط زیست مطرح کرد. به عقیده امیر مومبینی اطلاعرسانی در زمینهی فاجعههای محیطزیستی، هنوز در سطح بسیار پایین قرار دارد و تأثیر آن نیز ناچیز است: "حتی در پیشرفتهترین کشورهای اروپایی نتیجه اصلا رضایتبخش نیست. در طول ماه مجموعه شبکههای رادیو و تلویزیون انگلستان چند ساعت از وقت خود را به این نکته اختصاص میدهند تا مردم را آگاه کنند دود متصاعد از اتومبیلها، کارخانهها و دیگر وسایل مصرفکنندهی سوخت فسیلی چگونه هوا را آلوده میکند؟ مقدار زمان به دست آمده را مقایسه کنید با میزان وقتی که تولیدکنندگان و فروشندگان وسایل موتوری با سوخت فسیلی صرف تبلیغات کالاهای تولیدی خود میکنند. روشن است که در برابر هر یک ساعت آگاهی رسانی به مردم در زمینهی محیط زیست هزاران ساعت صرف تبلیغات وسایل تولیدکنندهی گازهای گلخانهای میشود. در حالی که قیمت ماشینهای بنزینی مدام پایین میآید ماشینهای با سوخت آلترناتیو هنوز بسیار گران هستند." |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||