|
رو در رو: نگرانی نفت | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
تردیدی نیست که روزی ذخایر نفت به پایان خواهد رسید. این موضوع هنگامی بیشتر حس خواهد شد که منابع نفت خشک شود. اما حتی اگر به میزان کافی و تا آینده ای قابل پیش بینی نفت داشته باشیم، آیا شبح هراس انگیز گرمایش جهانی بدان معنی است که ما باید میزان مصرف خود را مهار کنیم؟ همچنانکه این پرسشها اهمیت بیشتری پیدا می کند، وبسایت خبری بی بی سی از دو کارشناس انرژی که دارای دیدگاه های متضاد با یکدیگر هستند، درباره آینده انرژی سوال کرده است: تا چه حد باید نگران باشیم؟ دیدگاهی خونسرد: پروفسور پیتر اودل
پروفسور پیتر اودل مولف کتاب "چرا سوخت کربنی بر اقتصاد جهانی انرژی در قرن بیست و یکم سلطه خواهد داشت" در این مورد دیدگاهی توام با خونسردی دارد. نفت در حال تمام شدن نیست. ما تازه داریم به نفت می رسیم. دنیا تازه ۱۵ درصد مقدار نفتی را که ما تصور می کنیم در جهان وجود دارد مصرف کرده است. هشتاد و پنج درصد دیگرش هنوز دست نخورده است. در واقع دنیا اکنون بالاترین حجم ثابت شده منابع نفتی را دارد. این هم در مورد ذخایر معمول در مخزنها و هم در مورد ذخایر نامعمول که هنوز استخراج نشده صدق پیدا می کند. مثلا کانادا اخیرا ۱۷۵ میلیارد بشکه نفت از ذخایر نامعمول آلبرتا به دست آورده و این موضوع کانادا را بعد از عربستان سعودی به دومین تولید کننده نفت در جهان تبدیل کرده است. ممکن است استخراج ذخایر نامعمول گرانتر تمام شود اما باز هم این منابع همچنان در دسترس هستند و استفاده از آنها عملی است. البته همیشه کسانی هستند که می گویند اگر ما به میزان امروزی به استفاده از سوخت فسیلی ادامه بدهیم، با فاجعه روبرو خواهیم شد. کسانی که این هشدار را می دهند ممکن است پر سر و صدا باشند اما هیچ دولتی آنها را جدی نمی گیرد. در پیش گرفتن راهی که آنها پیشنهاد می کنند از نظرسیاسی غیر ممکن است و مشتریان راههای جایگزینی را که آنها پیشنهاد می کنند تحمل نخواهند کرد. نمی خواهم بگویم که تهدید گرمایش جهانی ارزش توجه نشان دادن به آن را ندارد. اما همان طور که دانشمندان نشان داده اند، این موضوع هنوز جای بحث دارد. بعضی ها همچنان ارتباط مصرف سوخت فسیلی با گرم شدن هوا را قبول ندارند. بعضی ها هم به این نکته اشاره می کنند که حتی قبل از پیدایش سوختهای فسیلی هم در دوره هایی هوای زمین گرم شده است. واقعیت امر هرچه باشد، تردیدی نیست که آنچه مرتبا به ما عرضه می شود، شرح بدترین وضعیتی است که ممکن است پیش بیاید. در هر حال، ما دقیقا در این مورد چه باید بکنیم؟ جهان در حال توسعه برای اینکه اقتصادش به سطح جهان پیشرفته غرب برسد نیازمند نفت است. نیمی از جمعیت آن کشورها برق ندارند. آنها برق می خواهند و به آن نیاز دارند. بنابر این صرف نظر از هجوم به آنها، جز اینکه آمادگی پرداخت هزینه یافتن جایگزین بدون آلودگی برای آنها را داشته باشیم، که نداریم، راه دیگری در برابر خود نداریم. نمی توانیم به بقیه دنیا بگوییم که آنها اجازه ندارند به جایی برسند که ما رسیده ایم و آنها اجازه ندارند توسعه پیدا کنند. اما عقیده من این است که بدون توجه به میزان واقعی منابع، با بالا رفتن تقاضا، تولید نفت تا سال ۲۰۵۰ به اوج خواهد رسید. گاز طبیعی گزینه ای است که بر نفت ترجیح دارد و از آن ارزانتر و پاکیزه تر است. بنابر این، احتیاجی به نگرانی نیست. اینطور به نظر می آید که آینده انرژی درخشان است. جایگزین هایی فوری: دکتر جرومی لگت
دکتر جرومی لگت، مشاور سابق صنعت نفت که پیش از تشکیل دادن شرکت انرژی خورشیدی سولار سنچری به نهضت صلح سبز پیوسته است، اعتقاد دارد که باید فورا جایگزینهایی برای نفت پیدا کنیم. جامعه در حالت انکار نهادینه به سر می برد و نتوانسته است وخامت مساله را درک کند. چه نفت و سوخت فسیلی تمام شود و چه نشود، ما نمی توانیم از آنها استفاده کنیم. گرمایش جهانی یک واقعیت است. مصرف سوخت فسیلی آنگونه که ما مصرفش می کنیم در بهترین حالت غیر کاربردی است و در بدترین حالت مثل خودکشی است و مطمئنا از نظر محیط زیست و اقتصاد، ویرانگر است. من یک آخرالزمان زیست محیطی پیش بینی می کنم که صدها میلیون تلفات خواهد داشت. سیلابهای پیاپی ذخایر غذا را تهدید می کند و خشکسالی باعث ازدیاد آفت خواهد شد. بیماریهای واگیردار فراوان خواهدشد. و این اغراق نیست. اما در حالیکه دورنما از بسیاری جهات تیره است، من هنوز هم به نوزایی امید دارم. هنگامی که نیاز به تغییر درک شود، عصر نوزایی به سرعت فرا خواهد رسید. هر روز به میزان کافی نور آفتاب به سطح این سیاره می تابد که بتواند بارها به جوامع انسانی برق و انرژی برساند. و باد نیز می تواند نقش عظیمی در این زمینه ایفا کند. سوخت فسیلی را به چه سرعتی می توان با چیز دیگری جایگزین کرد؟ اتوموبیل را در نظر بگیرید. در سال ۱۹۰۰ اسب وسیله نقلیه غالب روزگار بود. مردم به اتومبیلهای اولیه که آنها را گاری های بدون اسب می نامیدند، می خندیدند. ماشین گران بود، آهسته راه می رفت، قابل اعتماد نبود و در کمتر جاده ای قابل استفاده بود. بعد، هنری فورد به تولید انبوه ماشین دست زد و هزینه ساخت را بشدت کاهش داد. به موازات آن، او برای ایجاد راههای بهتر به رایزنی با مقامات پرداخت. در سال ۱۹۰۰تنها ۸۰۰۰ اتومبیل در آمریکا شماره گذاری شده بود. تا سال ۱۹۱۲ تعداد اتوموبیلها در آمریکا به ۹۰۰۰۰۰ دستگاه رسید. در ظرف تنها یک دهه اتوموبیل به همه جا راه پیدا کرد. انقلاب استفاده از انرژی خورشیدی هم می تواند به همین سرعت اتفاق بیفتد. مردم اغلب می گویند چطور می توان دنیای در حال توسعه را از حق استفاده از سوخت فسیلی که غرب از آن بهره مند بوده، محروم کرد. چطور می شود آنها را از حق توسعه ای که غرب از آن بهره مند شده محروم کرد؟ ما باید برای آنها الگو باشیم. باید به آنها نشان بدهیم که تامین انرژی از راههای دیگر امکان پذیر است. انجام تغییراتی در شیوه زندگی ما ضروری است. البته مسافرت هوایی مشکل بزرگی است. جوامع باید بیشتر در یک محل متمرکز شوند. و حتی موقعی که ماشینها با سوخت پاکیزه تری حرکت کنند، اینطور که جمعیت افزایش پیدا می کند، نگاهداری اینهمه ماشین غیرممکن خواهد بود. بنا بر این مجبوریم کوتاه بیائیم. اما منافعی مانند بالارفتن کیفیت زندگی از طریق بهبود کیفیت هوا ارزش این زحمت را دارد. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||