BBCPersian.com
  • راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
به روز شده: 10:52 گرينويچ - پنج شنبه 01 نوامبر 2007 - 10 آبان 1386
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
پرسش و پاسخ: تغييرات آب و هوا
یخچال لارسن بی در قطب جنوب
شتاب آب شدن یخها ممکن است نشانه ای از تغییرات آب و هوای جهان باشد
کره زمين پيوسته گرمتر می شود. دانشمندان خشکسالی، سيلاب و تغييرات شديد آب و هوا را پيش بينی می کنند و می گويند شواهد روزافزونی در دست است که نشان می دهد عامل گرمايش زمين، فعاليت انسانهاست.

وبسايت خبری بی بی سی نگاهی دارد به پرسشهای اساسی که در زمينه تغييرات آب و هوا و افزايش دمای کره زمين مطرح است.

تغيير آب و هوا يعنی چه؟

آب و هوای سياره ما پيوسته در حال دگرگونی است. متوسط دمای جهان در حدود 15 درجه سانتيگراد است. شواهد زمين شناسی و ديگر شواهد حاکی از آن است که اين متوسط دما در گذشته احتمالا بين 7 تا 27 درجه سانتيگراد در نوسان بوده است.

اما دانشمندان از آن نگرانند که ممکن است اين تغييرات طبيعی با گرمايش سريع ناشی از فعاليت انسانی با عواقب وخيمی برای توازن آب و هوا، که عمده حيات روی زمين به آن بستگی دارد، جايگزين شده باشد.

"تاثير گلخانه ای" چيست؟

تاثير گلخانه ای اشاره ای است به نقش گازهايی که انرژی خورشيدی را در جو زمين به دام می اندازند. بدون اين گازها سياره ما سرد تر از آنی خواهد بود که بتواند ادامه حيات را به شکلی که برای ما آشناست، تامين کند.

مهمترين اين گازهای موثر بر تاثير گلخانه ای، بخار آب است. اما تراکم اين گاز تغيير اندکی می کند بطوری که اين گاز ديگر تقريبا در برطرف کردن گرمايش گلخانه ای ناشی از فعاليتهای انسانی نقشی ندارد.

از جمله ديگر گازهای گلخانه ای دی اکسيد کربن، متان و اکسيد ازت هستند که صنعت و کشاورزی مدرن و مصرف سوختهای فسيلی آنها را متصاعد می کنند.

تراکم اين گازها در جو زمين رو به افزايش است. از سال 1800 تا کنون تراکم دی اکسيد کربن در جو کره زمين 30 درصد بالا رفته است.

اکثر دانشمندان علوم آب و هوا اين نظريه را می پذيرند که افزايش ميزان اين گازها به بالا رفتن دمای جو کره زمين منجر می شود.

شواهد بروز گرمايش کدامند؟

تغييرات دما از اواخر قرن نوزدهم ثبت شده است. شواهد موجود حاکی از آن است که متوسط دما در طول قرن بيستم 6 درجه سانتيگراد افزايش يافته است.

سطح آب دريا به ميزان 10 تا بيست سانتيمتر بالا آمده، هرچند که عمده دليل آن انبساط ناشی از گرم شدن اقيانوسها بوده است.

بيشتر يخچالها و سرزمينهای منجمد شبه جزيره قطب جنوب در حال عقب نشستن است و شواهد حاکی از آن است که قطر يخ در قطب شمال نيز در دهه های اخير در فصول تابستان و پائيز 40 درصد کاهش يافته است .

شتاب آب شدن يخها ممکن است نشانه ای از تغييرات آب و هوای جهان باشد
در اين ميان اتفاقات غير طبيعی هم پديد آمده. بنظر می آيد که بخشهايی از قطب جنوب سرد تر شده و ميان روند تغيير دما در سطح زمين با دگرگونی دما در لايه های پائينی جو ناهماهنگی هايی به چشم می خورد.

دما چقدر افزايش می يابد؟

اگر کوششی در مورد کاهش گازهای گلخانه ای صورت نگيرد، مدل کنونی تغيير آب و هوا حاکی از آن است که دمای زمين تا سال 2100 به ميزان يک درجه و جهاردهم درجه سانتيگراد تا چهار درجه و هشت دهم سانتيگراد افزايش خواهد يافت.

یک دهه دی اکسید کربن
1993: 357.04 ppm
1994: 358.88 ppm
1995: 360.88 ppm
1996: 362.64 ppm
1997: 363.76 ppm
1998: 366.63 ppm
1999: 368.31 ppm
2000: 369.48 ppm
2001: 371.02 ppm
2002: 373.10 ppm
2003: 375.64 ppm
متوسط تراکم سالانه دی اکسيد کربن ثبت شده در مونا لوای هاوايی

دانشمندان می گويند حتی اگر هم اکنون ميزان توليد گازهای گلخانه ای را بشدت کاهش دهيم تاثيرات گلخانه ای بازهم ادامه می يابند زيرا بخشهايی از سيستم آب و هوا بخصوص مناطق گسترده مملو از آب و يخ تا صد ها سال به تغييرات تازه ای که در دما حاصل می شود عکس العمل نشان نخواهند داد.

همچنين دهه ها طول می کشد تا گازهای گلخانه ای موجود در جو زمين تجزيه شوند.

ممکن است همين حالا هم ما به نحوی موجب آب شدن لايه يخی ايسلند شده باشيم که باعث شود سطح آب درياها تقريبا 7 متر بالا بيايد.همچنين شواهدی در دست است که لايه يخ ناحيه غربی قطب شمال ممکن است شروع به آب شدن کرده باشد. هرچند که دانشمندان می گويند برای اطمينان از اين موضوع بايد پژوهشهای بيشتری انجام شود.
هوا چطور تغيير می کند؟
در سطح جهانی می توانيم انتظار تغييرات شديد در آب و هوا را داشته باشيم. موجهای گرما گرمتر و فراوانتر خواهد شد.

دانشمندان بارانهای بيشتری را پيش بينی می کنند اما در عين حال میگويند که خطر خشکسالی در مناطق غير ساحلی در تابستانهای گرم بيشتر خواهد شد.

انتظار می رود که توفان و بالا آمدن سطح آب دريا به وقوع سيلابهای بيشتری بيانجامد.
در هرحال تغييرات شديد محلی در اين الگوها و روند ها محتمل است و پيش بينی آنها بسيار مشکل است.

تاثير اينهمه چه خواهد بود؟

تاثير بالقوه اين امر بسيار زياد است. کمبود آب آشاميدنی و تغييرات شديد در شرايط توليد مواد خوراکی ، افزايش مرگ مير ناشی از سيل، توفان، موج گرما و خشکسالی از مواردی است که پيش بينی می شود.

متوسط دمای هوای قطب شمال مرتبط با میانگین دما در فاصله سالهای 1961-1990

کشورهای فقير که آمادگی کمتری برای مقابله با اين شرايط دارند، در اين ميان بيشترين صدمات را خواهند ديد.

از آنجا که تغييرات محيط بيش از حد تحمل جانداران است، نسل برخی از گياهان و حيوانات منقرض خواهد شد. سازمان بهداشت جهانی هشدار داده است که افزايش موارد مالاريا و بيماريهای ناشی از سوء تغذيه و مصرف آب آلوده باعث مرگ ميليونها تن خواهد شد.

چه چيزهايی را نمی دانيم؟

دقيقا نمی دانيم که چه نسبتی از مواردی که در مورد آنها هشدار داده شده به فعاليتهای انسانی ربط دارد و تاثير زنجيره ای گرمايش چه خواهد بود.

نسبت دقيق ميان تراکم دی اکسيد کربن و ديگر گازهای گلخانه ای و ميزان افزايش دما هنوز مشخص نيست. يکی از دلايل عدم قطعيت در مورد پيش بينی نتايج گرمای زمين همين است.
گرمايش زمين موجب تغيراتی خواهد شد که افزايش دما را سرعت خواهد بخشيد. از جمله اين تغييرات، آزاد شدن حجمهای عظيمی از گازهای گلخانه ای به علت آب شدن قشر يخ قطبی است.

عوامل ديگری نيز هستند که باعث کاهش دما خواهند شد از جمله اينکه در شرايط گرما، درختان گاز دی اکسيد کربن بيشتری از هوا خواهند گرفت هرچند که هنوز در اين مورد ترديد وجود دارد.
دانشمندان هنوز در اين مورد که توازن پيچيده ميان تاثيرات مثبت و منفی به چه نحو عمل خواهد کرد ترديد دارند.

در مورد کسانی که به موضوع شک دارند چه بايد گفت؟

کسانی که در مورد گرمايش کره زمين شک دارند سه دسته اند:
• آنها که معتقدند دما در حال افزايش نيست

• آنها که تغيير آب و هوا را قبول دارند اما دليل آن را عمدتا تغييرات طبيعی می دانند

• آنها که نظريه گرمايش ناشی از فعاليتهای انسانی را می پذيرند اما می گويند اين مساله ارزش اينهمه توجه نشان دادن را ندارد چون مشکلات جهانی مهمتری در جهان وجود دارد.

با اينهمه دانشمندان در ورای نگرانی نسبت به تغييرات طبيعی آب و هوا، نگرانی فزاينده ای در اين مورد دارند که موضوع خارق العاده ای در شرف وقوع است و تقصير آن به گردن انسانهاست.

گرم شدن زمین به آب شدن یخچال های قطب منجر شده استیک میلیارد آواره
'تغییرات جوی ترسناک ترین خطر برای جهان'
کره زمين'فرصت کم'
هشدار محققان آمريکايی در مورد تغييرات جوی
جزاير مارشال آلبوم عکس
نمايشگاه تغييرات آب و هوايی
حفره لایه اوزونگسترش حفره لایه اوزون متوقف شد
یافته های اخیر وضعیت بهتری را نشان می دهند
کره زمینصفحه ویژه
'تغییر آب و هوا مشکل همه ماست'
اخبار روز
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
BBC Copyright Logo بالا ^^
صفحه نخست|جهان|ايران|افغانستان|تاجيکستان|ورزش|دانش و فن|اقتصاد و بازرگانی|فرهنگ و هنر|ویدیو
روز هفتم|نگاه ژرف|صدای شما|آموزش انگليسی
BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران