|
پرسش و پاسخ: تغييرات آب و هوا | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
کره زمين پيوسته گرمتر می شود. دانشمندان خشکسالی، سيلاب و تغييرات شديد آب و هوا را پيش بينی می کنند و می گويند شواهد روزافزونی در دست است که نشان می دهد عامل گرمايش زمين، فعاليت انسانهاست. وبسايت خبری بی بی سی نگاهی دارد به پرسشهای اساسی که در زمينه تغييرات آب و هوا و افزايش دمای کره زمين مطرح است. تغيير آب و هوا يعنی چه؟ آب و هوای سياره ما پيوسته در حال دگرگونی است. متوسط دمای جهان در حدود 15 درجه سانتيگراد است. شواهد زمين شناسی و ديگر شواهد حاکی از آن است که اين متوسط دما در گذشته احتمالا بين 7 تا 27 درجه سانتيگراد در نوسان بوده است. اما دانشمندان از آن نگرانند که ممکن است اين تغييرات طبيعی با گرمايش سريع ناشی از فعاليت انسانی با عواقب وخيمی برای توازن آب و هوا، که عمده حيات روی زمين به آن بستگی دارد، جايگزين شده باشد. "تاثير گلخانه ای" چيست؟ تاثير گلخانه ای اشاره ای است به نقش گازهايی که انرژی خورشيدی را در جو زمين به دام می اندازند. بدون اين گازها سياره ما سرد تر از آنی خواهد بود که بتواند ادامه حيات را به شکلی که برای ما آشناست، تامين کند. مهمترين اين گازهای موثر بر تاثير گلخانه ای، بخار آب است. اما تراکم اين گاز تغيير اندکی می کند بطوری که اين گاز ديگر تقريبا در برطرف کردن گرمايش گلخانه ای ناشی از فعاليتهای انسانی نقشی ندارد. از جمله ديگر گازهای گلخانه ای دی اکسيد کربن، متان و اکسيد ازت هستند که صنعت و کشاورزی مدرن و مصرف سوختهای فسيلی آنها را متصاعد می کنند. تراکم اين گازها در جو زمين رو به افزايش است. از سال 1800 تا کنون تراکم دی اکسيد کربن در جو کره زمين 30 درصد بالا رفته است. اکثر دانشمندان علوم آب و هوا اين نظريه را می پذيرند که افزايش ميزان اين گازها به بالا رفتن دمای جو کره زمين منجر می شود. شواهد بروز گرمايش کدامند؟ تغييرات دما از اواخر قرن نوزدهم ثبت شده است. شواهد موجود حاکی از آن است که متوسط دما در طول قرن بيستم 6 درجه سانتيگراد افزايش يافته است. سطح آب دريا به ميزان 10 تا بيست سانتيمتر بالا آمده، هرچند که عمده دليل آن انبساط ناشی از گرم شدن اقيانوسها بوده است. بيشتر يخچالها و سرزمينهای منجمد شبه جزيره قطب جنوب در حال عقب نشستن است و شواهد حاکی از آن است که قطر يخ در قطب شمال نيز در دهه های اخير در فصول تابستان و پائيز 40 درصد کاهش يافته است . شتاب آب شدن يخها ممکن است نشانه ای از تغييرات آب و هوای جهان باشد دما چقدر افزايش می يابد؟ اگر کوششی در مورد کاهش گازهای گلخانه ای صورت نگيرد، مدل کنونی تغيير آب و هوا حاکی از آن است که دمای زمين تا سال 2100 به ميزان يک درجه و جهاردهم درجه سانتيگراد تا چهار درجه و هشت دهم سانتيگراد افزايش خواهد يافت.
دانشمندان می گويند حتی اگر هم اکنون ميزان توليد گازهای گلخانه ای را بشدت کاهش دهيم تاثيرات گلخانه ای بازهم ادامه می يابند زيرا بخشهايی از سيستم آب و هوا بخصوص مناطق گسترده مملو از آب و يخ تا صد ها سال به تغييرات تازه ای که در دما حاصل می شود عکس العمل نشان نخواهند داد. همچنين دهه ها طول می کشد تا گازهای گلخانه ای موجود در جو زمين تجزيه شوند. ممکن است همين حالا هم ما به نحوی موجب آب شدن لايه يخی ايسلند شده باشيم که باعث شود سطح آب درياها تقريبا 7 متر بالا بيايد.همچنين شواهدی در دست است که لايه يخ ناحيه غربی قطب شمال ممکن است شروع به آب شدن کرده باشد. هرچند که دانشمندان می گويند برای اطمينان از اين موضوع بايد پژوهشهای بيشتری انجام شود. دانشمندان بارانهای بيشتری را پيش بينی می کنند اما در عين حال میگويند که خطر خشکسالی در مناطق غير ساحلی در تابستانهای گرم بيشتر خواهد شد. انتظار می رود که توفان و بالا آمدن سطح آب دريا به وقوع سيلابهای بيشتری بيانجامد. تاثير اينهمه چه خواهد بود؟ تاثير بالقوه اين امر بسيار زياد است. کمبود آب آشاميدنی و تغييرات شديد در شرايط توليد مواد خوراکی ، افزايش مرگ مير ناشی از سيل، توفان، موج گرما و خشکسالی از مواردی است که پيش بينی می شود.
کشورهای فقير که آمادگی کمتری برای مقابله با اين شرايط دارند، در اين ميان بيشترين صدمات را خواهند ديد. از آنجا که تغييرات محيط بيش از حد تحمل جانداران است، نسل برخی از گياهان و حيوانات منقرض خواهد شد. سازمان بهداشت جهانی هشدار داده است که افزايش موارد مالاريا و بيماريهای ناشی از سوء تغذيه و مصرف آب آلوده باعث مرگ ميليونها تن خواهد شد. چه چيزهايی را نمی دانيم؟ دقيقا نمی دانيم که چه نسبتی از مواردی که در مورد آنها هشدار داده شده به فعاليتهای انسانی ربط دارد و تاثير زنجيره ای گرمايش چه خواهد بود. نسبت دقيق ميان تراکم دی اکسيد کربن و ديگر گازهای گلخانه ای و ميزان افزايش دما هنوز مشخص نيست. يکی از دلايل عدم قطعيت در مورد پيش بينی نتايج گرمای زمين همين است. عوامل ديگری نيز هستند که باعث کاهش دما خواهند شد از جمله اينکه در شرايط گرما، درختان گاز دی اکسيد کربن بيشتری از هوا خواهند گرفت هرچند که هنوز در اين مورد ترديد وجود دارد. در مورد کسانی که به موضوع شک دارند چه بايد گفت؟ کسانی که در مورد گرمايش کره زمين شک دارند سه دسته اند: • آنها که تغيير آب و هوا را قبول دارند اما دليل آن را عمدتا تغييرات طبيعی می دانند • آنها که نظريه گرمايش ناشی از فعاليتهای انسانی را می پذيرند اما می گويند اين مساله ارزش اينهمه توجه نشان دادن را ندارد چون مشکلات جهانی مهمتری در جهان وجود دارد. با اينهمه دانشمندان در ورای نگرانی نسبت به تغييرات طبيعی آب و هوا، نگرانی فزاينده ای در اين مورد دارند که موضوع خارق العاده ای در شرف وقوع است و تقصير آن به گردن انسانهاست. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||