|
کشف کوچکترين سياره مشابه زمين در خارج از منظومه شمسی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
يک تيم بين المللی از منجمان کوچکترين سياره مشابه زمين در خارج از منظومه شمسی را کشف کرده اند. اين سياره دارای جرمی پنج برابر زمين است و در فاصله 25 هزار سال نوری زمين در کهکشان راه شيری - که منظومه شمسی نيز در آن قرار دارد - حول نوعی ستاره موسوم به کوتوله سرخ دور می زند. اين اکتشاف، که توسط نشريه نيچر گزارش شده است، با کمک شيوه "مايکرولنزينگ" که قادر به رديابی سيارات دوردست با جرمی مشابه زمين است انجام شد. دمای بسيار پايين اين سياره، يافتن حيات به روی آن را نامحتمل می سازد. اين سياره که هر 10 سال يکبار حول ستاره مرکزی می گردد، "OGLE-2005-BLG-390Lb" نامگذاری شده است. پيش بينی اينشتين اين سياره همچون زمين دارای هسته ای از جنس سنگ و احتمالا اتمسفری باريک است، اما مدار وسيع آن و سرد بودن ستاره مادر نشانگر سرمای شديد آن است. پيش بينی می شود که دمای سطح آن منهای 220 درصد سانتيگراد باشد و بدان معنی است که سطح آن احتمالا پوشيده از مايعات منجمد است. بنابراين ممکن است بيشتر به نمونه عظيم پلوتو شباهت داشته باشد. مايکل بٌد، استاد دانشگاه جان مورز در ليورپول و از پژوهشگران پروژه "روبونت" (RoboNet) که در اين تحقيق مشارکت داشته است به بی بی سی گفت: "اين کشف هيجان آور و مهم است. اين بيش از هر سياره ديگری که تاکنون يافت شده به زمين شباهت دارد، چه از لحاظ جرم و چه فاصله از ستاره مادر." او افزود: "بيشتر سيارات ديگری که تاکنون کشف شده اند يا جرمشان خيلی بيشتر است يا خيلی داغتر هستند يا هر دو." تکنيک "مايکرولنزينگ" (Microlensing) که از آن برای يافتن اين سياره استفاده شده است ابتدا در سال 1912 توسط آلبرت اينشتين پيش بينی شده بود. استفاده از اين شيوه زمانی ممکن است که يک شیء عظيم در فضا، مانند يک ستاره، از برابر يک ستاره دوردست تر بگذرد. هنگام عبور، جاذبه شیء نزديکتر نور ساطع شده از ستاره دورافتاده تر را خم می کند و آن را موقتا درخشان تر جلوه می دهد. اين وضع معمولا يک ماه دوام می آورد. اگر ستاره واقع در پيش زمينه دارای سياره ای در حول خود باشد، نور ستاره دورافتاده تر را حتی بيشتر مٌعَوًج می کند و باعث می شود حتی درخشانتر به نظر آيد. اما مدت زمان آن بسيار کوتاهتر خواهد بود و ستاره شناسان برای رديابی آن تنها چند ساعت يا چند روز فرصت خواهند داشت. دکتر مارتين دومينيک، از دانشگاه سن اندروز از سرپرستان برنامه همکاری های "پلانت" (PLANET)، يکی از شبکه های مايکرولنزينگ که برای کشف اين سياره به کار گرفته شده است، می گويد: "ما اول شاهد بوديم که روند معمول تشديد درخشش در روز 31 ژوئيه 2005 به اوج رسيد. با اين حال روز 10 اوت، يک 'فلاش' کوچک رؤيت شد که نصف روز ادامه داشت." "با ثبت اين پديده غيرعادی توسط دو عدد از تلسکوپ های موجود در شبکه خود و با نظارت دقيق، توانستيم نتيجه بگيريم که يک سياره با جرم کم حول ستاره می گردد." اين اکتشاف حاصل تلاش مشترک سه گروه پلانت/روبونت، اوگل و موا (PLANET/RoboNetو OGLE و MOA) با حضور پژوهشگرانی از 12 کشور است. تاکنون در حدود 160 سياره در خارج از منظومه شمسی حول ساير ستارگان کشف شده است، اما تنها سه عدد از آنها با کمک تکنيک "مايکرولنزينگ" پيدا شده اند. شبيه سازی های تازه از نحوه تشکيل سيارات حاکی است که اجرام شبيه به زمين بايد در جهان فراوان باشند. دانشمندان می کوشند با استفاده از اين تکنيک کرات تازه ای بيابند و در جستجوی راه هايی برای بهبود آن هستند. |
مطالب مرتبط کاوشگر ژاپنی 'موفق به نمونه برداری از يک سيارک شد'29 نوامبر، 2005 | دانش و فن 'ونوس اکسپرس' راهی ماموريت خود به سوی زهره شد09 نوامبر، 2005 | دانش و فن کشف دو قمر تازه در اطراف پلوتون02 نوامبر، 2005 | دانش و فن کشف سياره ای با ابعاد قابل مقايسه با زمين14 ژوئن، 2005 | دانش و فن 'نخستين عکس از يک سياره دوردست تهيه شد'06 آوريل، 2005 | دانش و فن مشاهده برخورد دو سياره در مدار 'ويگا'11 ژانويه، 2005 | دانش و فن احتمال کشف صد سياره خارجی توسط هابل06 ژوئيه، 2004 | دانش و فن | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||