جيمز رينولدز خبرنگار بی بی سی در بيت المقدس

	نامزدهای حماس اميدوارند که حمايت های مردمی سهم قابل توجهی در آينده قدرت فلسطين برای آنها به ارمغان بياورد

در اين شهر همه او را می شناسند؛ مونا بيوه يکی از نظاميان پرآوازه حماس است که به دست نيروهای اسراييلی کشته شده است.

اما اينک او راهی پيدا کرده تا مبارزه همسر مقتول خود را ادامه دهد: نامزدی برای انتخابات پارلمانی فلسطين از سوی گروه حماس.

در مقابل گروه کوچکی از هواداران می گويد: " نابلس فراموش شده است، فلسطينيان به ما نياز دارند. شرايط اسفبار است، فساد و خويشاوند سالاری همه جا به چشم می خورد... هيچ کس امنيت ندارد."

مبنای اعتقادی حماس در انتخابات کاملا شفاف است: هواداری از مذهب، ضديت با فساد، و مخالفت با اسراييل. سال هاست که جنبش حماس تلاش می کند همراهان بيشتری در اين موضوع ها بيابد.

برای مدتی طولانی حماس تمام انتخابات برگزار شده در فلسطين را تحريم می کرد و اساسا سهمی از نهادهای دموکراتيکی که با موافقت اسراييلی ها ايجاد شده بودند، نمی خواست. اما حالا حماس تصميم گرفته حمايت فراگيرش را به کرسی های پارلمان فلسطين تبديل کند. نظر سنجی ها حکايت از آن دارند که حماس ممکن است بيش از 30 درصد آرا را به خود اختصاص دهد.

در شهر قديمی نابلس، نامزدهای حماس پس از نماز ظهر به دنبال جلب هواداران بيشتر می روند؛ آهسته در بازار قدم می زنند و با هر کس که می توانند دست می دهند.

نامزدها آراسته، خوش برخورد و بسيار مصمم اند؛ هر کدام نواری با نشانه گروه حماس بر لباس خود دارند. هيچ کدام سلاحی با خود حمل نمی کند. گويا حماس تصميم روشنی گرفته است: جوانترهای سلاح به دست برای جنگ، و کهنه کارهای غالبا تحصيل کرده برای فعاليت سياسی.

يک فلسطينی به نامزد حماس نزديک می شود و می گويد: "بايد با اسراييل مذاکره کنيد." و پاسخ می شنود که: " چرا؟ ما بايد حقمان را با زور بگيريم."

گلوله ها و برگه های رای

در الخليل، حماس موزه ای از تاريخ فعاليت اين گروه برپا کرده است.

موزه از چندين اتاق تشکيل شده که در آنها لحظات به يادماندنی 18 سال فعاليت و مبارزه اين سازمان را بازآفرينی کرده اند.

يک ماکت به نمايش گذاشته شده، راکت هايی را نشان می دهد که به سوی شهرک های يهودی نشين شليک می شوند. ده ها تصوير از مردان مسلح و بمب گذاران انتحاری نيز به چشم می خورد. يک تصوير صخره 'راشمور' (Rushmore) در آمريکا را نشان می دهد که به جای مجسمه چهار رييس جمهور ايالات متحده، چهره رهبران حماس قرار گرفته است.

در اين موزه پوستر نامزدهای حماس برای انتخابات پارلمانی فلسطين نیز به چشم می خورد.

از دکتر عزيز سالم دوايک، يکی از نامزدهای حماس در الخليل، پرسيدم: " چطور می توان از يک سو حزب دموکراتيک بود و از سوی ديگر يک گروه شبه نظامی؟ اين دو تداخلی با هم ندارند؟"

"همه جای دنيا اين دو با هم مخلوط هستند؛ هر کشوری نيروی نظامی خود را دارد و جنبش مقاومت ما هم به مثابه ارتش ماست که برای آرمان مردممان مبارزه می کند."

باز پرسيدم: " آيا حاضريد در صورت به قدرت رسيدن حماس در اين انتخابات، با اسراييل مذاکره کنيد؟"

"اين گزينه را در صورتی مد نظر قرار می دهيم که احساس کنيم اسراييلی ها حقوق ما را پذيرفته اند و قبول کرده اند که ما صاحب حق هستيم، نه فقط در بيت المقدس، بلکه در تمام مناطق ضميمه شده به خاک اسراييل، مناطقی که اسراييلی ها شهرک ساخته اند يا ديوار کشيده اند."

قدرت دموکراتيک

صحبت های دکتر دوايک جای گفتگوی بيشتر را باز می گذارد. او حرفی از 'نابودی اسراييل'، که در مرامنامه اين گروه، 15 سال پيش، گنجانده شده بوده، به ميان نمی آورد.

در عوض چيزهايی می گويد که می توان از آن آمادگی برای نوعی همزيستی با اسراييل را احساس کرد؛ گويی که مبارزه نهايی به نسل های آينده واگذار شده است.

از سوی ديگر به نظر می آيد که اسراييل هم اندکی فضای مانور در اين مورد برای خودش ايجاد کرده باشد. در طی سال های دراز، مقام های رسمی اين کشور پيوسته حماس را محکوم کرده و حاضر به تفکيک شاخه نظامی و سياسی اين جنبش نبوده اند.

اما اينک دولت اسراييل با چشم اندازی روبرو شده که در آن گروه حماس، 'حکمی دموکراتيک' از سوی فلسطينيان در دست دارد؛ مقام های اسراييلی ناگزيرند در زبانی که برای خطاب دادن حماس به کار می گيرند، دقت بيشتری به خرج دهند.

از مير شيتريت، يکی از وزيران کابينه اسراييل، پرسيدم: " آيا اسراييل هرگز با حماس کنار خواهد آمد؟"

" اگر آنها رسما موضع خود را تغيير دهند، و رفتارشان را، و بگويند که آن بخش هايی از مرامنامه شان را به نابودی کشور اسراييل اختصاص داده شده، کنار گذاشته اند و با 'نقشه راه' برای صلح با اسراييل همراهند، در اين صورت نمی توان احتمال گفتگو را رد کرد - به ويژه اگر به قدرت رسيده باشند."

در اين ميان موضوع اساسی تری نيز وجود دارد. در سال های اخير، جورج بوش، رييس جمهور ايالات متحده، و تونی بلر، نخست وزير بريتانيا، و بسياری ديگر از سياستمداران سخن از دموکراسی در خاورميانه - و به ويژه فلسطين - به زبان رانده اند. با اين اميد که دموکراسی به آزادی، ثبات و رفاه منجر شود.

اما اينان با نکته ای تازه روبرو شده اند: دموکراسی در خيابان های فلسطين ممکن است به حزبی چون حماس ختم شود.