احمد زيدآبادی کارشناس مسايل خاورميانه

	گروه حماس از حاميان بسياری در سرزمين های اشغالی برخوردار است

در حالی که برخی از رهبران 'ميانه‌رو' حماس از احتمال مذاکره با اسراييل در شرايط پس از انتخابات خبر داده‌اند، بعضی از رهبران 'تندرو' اين سازمان نيز بر ادامه مبارزه مسلحانه با دولت اسراييل و نفی هر نوع گفتگو با آن سخن گفته‌ اند.

در اين ميان، پرسشی که در برابر رهبران تندرو حماس قرار گرفته اين است که اگر آنان همچنان خواهان حفظ سلاح‌های خود و ادامه مبارزه مسلحانه عليه اسراييل تا نابودی آن هستند، با چه انگيزه ‌ای وارد روند سياسی برای ورود به پارلمان فلسطين شده‌اند؟

پايان تشکيلات مخفی؟

تاکنون سران حماس اين نوع پرسش‌ها را دور زده ‌اند و از پاسخ صريح به آنها خودداری کرده‌اند، اما چنانچه پاسخ آنها بدين گونه باشد که ورود به پارلمان فلسطين، شرايط مبارزه مسلحانه با اسراييل را آسان‌تر می‌کند، سخنی واقع‌ بينانه نگفته ‌اند.

احتمال اينکه حماس پس از انتخابات به سمت شناسايی حق موجوديت اسراييل حرکت کند، بسيار است

به نظر می‌رسد حضور حماس در پارلمان فلسطين، ادامه مبارزه مسلحانه با اسراييل را برای اين گروه مشکل‌تر کند و توجيهی برای مسلح بودن شبه نظاميان وابسته به اين سازمان باقی نگذارد.

مبارزه مسلحانه با اسراييل در سرزمين‌‌های فلسطينی تا حدود زيادی به وجود تشکيلات مخفی يا نيمه مخفی سياسی و نظامی و بی ‌توجهی به اقتدار دولت فلسطينی بستگی دارد، اما حضور علنی در نهادهای رسمی حاکم، جايی برای مخفی کاری سياسی و نظامی باقی نمی‌گذارد و ناديده گرفتن اقتدار دولتی که حماس با مشارکت خود در انتخابات، مشروعيت آن را به رسميت می‌شناسد، هيچگونه توجيهی ندارد.

بنابراين، احتمال اينکه حماس پس از انتخابات به سمت شناسايی حق موجوديت اسراييل حرکت کند و بر همين اساس به خلع سلاح شبه نظاميان وابسته به خود و مذاکره با اسراييل تن در دهد، بسيار است.

تندروها و ميانه روها

	خالد مشعل نمادی از رهبران 'تندرو' حماس است که در تبعيد به سر می برند

چنين تغييری در استراتژی حماس بالقوه می‌تواند به تشديد اختلاف تندروها و ميانه ‌روها در داخل تشکيلات حماس بيانجامد و به انشعاب در اين گروه که تاکنون انسجام و نظم و انضباط کم‌ نظيری از خود نشان داده است، منجر شود.

رهبران تبعيدی حماس که اغلب در سوريه مستقر هستند، معمولا به عنوان تندرو شهرت دارند و خالد مشعل نماد آنها به شمار می‌رود. در مقابل، رهبران حماس در سرزمين‌های فلسطينی بيشتر به ميانه ‌روی شناخته می‌شوند گو اينکه برخی از آنها از جمله محمود زهار نيز به تندروی شهره ‌اند.

گفته می‌شود که رهبران مستقر در سرزمين‌های فلسطينی به علت ارتباط عينی با مشکلات و محدوديت‌های جامعه فلسطينی از روش‌های ملايم ‌تر برای مقابله با اشغال اسراييل حمايت می‌کنند و رهبران مستقر در خارج به دليل فاصله گرفتن از محيط فلسطين خواهان روش‌های ستيزه ‌جويانه‌ تر با اسراييل به رغم پيامدهای زيانبار آن برای اعضای سازمان هستند.

کنار گذاشتن مبارزه مسلحانه

می‌توان گفت حماس با برگزيدن حضور خود در پارلمان فلسطين و ايفای نقش رسمی در تشکيلات خودگردان، عملا وداع با استراتژی "نابودی اسراييل از طريق مبارزه مسلحانه" را انتخاب کرده است

اگر پس از انتخابات پارلمانی فلسطين، رهبران تبعيدی حماس در صدد ديکته کردن استراتژی خود به تشکيلات درون سرزمين‌ها برآيند و آنان را به رغم حضور در پارلمان، تشويق به ناديده گرفتن اقتدار دولت خودگردان و حمايت از مبارزه مسلحانه عليه اسراييل کنند، احتمال نافرمانی رهبران داخلی از آنها و قطع روابط سازمانی دو طرف وجود دارد.

از همين رو، بعيد است که رهبران تبعيدی، تشکيلات داخل سرزمين‌ها را برای ادامه خط‌ مشی گذشته حماس تحت فشار بگذارند زيرا در صورت نافرمانی رهبران داخلی از آنها و گسست روابط دو طرف، رهبران تبعيدی مانند سر بدون تنی خواهند شد که امکان تاثيرگذاری بر بحران فلسطين را نخواهند داشت.

بر اين مبنا می‌توان گفت که حماس با برگزيدن حضور خود در پارلمان فلسطين و ايفای نقش رسمی در تشکيلات خودگردان، عملا وداع با استراتژی "نابودی اسراييل از طريق مبارزه مسلحانه" را انتخاب کرده است و اگر جز اين باشد، حماس از حضور در انتخابات فلسطين و ورود به پارلمان سودی نخواهد برد، حتی اگر موفق شود کرسی‌ های زيادی را در پارلمان به دست آورد.