سعيد يکتا

کارشناسان می گويند آنچه در انتخابات ايران می گذرد ابدا وجه تشابهی با قوانين و مقررات کشورهای دمکراتيک ندارد

بارکر: فقط سه گروه در کشور ما صلاحيت نامزدی را ندارند: کسانی که بخشی از جامعه ما نيستند يعنی خارجی هستند، کسانيکه سابقه مجرميت دارند و کسانيکه از پيش، قدرت و نفوذ بيشتری از بقيه افراد جامعه دارا هستند. ولی ما کسی را بخاطر اينکه با عقايدش مخالفيم رد صلاحيت نمی کنيم. دمکراسی دقيقا به اين معناست که به نظرات کسانيکه با آنها موافق نيستيد احترام بگذاريد.

در بريتانيا روحانيون کليسای پروتستان انگلستان و ايرلند و همچنين نمايندگان مجلس اعيان نمی توانند نامزد انتخابات مجلس عوام شوند. روحانيون کليسای اسکاتلند و کشيشهای کاتوليک از اين محدوديت مستثنی هستند. رادنی بارکر در باره علت کنار گذاشتن روحانيون پروتستان می گويد:

بارکر: اينها کسانی هستند که قبلا به آنها قدرت کافی داشته شده است. 26 نفر از اعضای مجلس اعيان از بين اسقف های کليسای انگلستان منصوب می شوند. دولت و جامعه قبلا اين قدرت را به آنها داده که رای شان را هم اعمال کنند.

در بريتانيا رد صلاحيت مجرمان و محکومان زندانی يا فراری پس از ماجرای نامزدی بابی سندز در قانون گنجانده شد. بابی سندز از اعضای ارتش سری جمهوريخواه ايرلند بود که در سال 1981 زمانيکه در زندان دست به اعتصاب غذا زده بود خود را نامزد انتخابات مجلس کرد و رای لازم را نيز بدست آورد ولی اندکی بعد در اثر عوارض اعتصاب غذا جان سپرد. ديک لنارد نماينده سابق مجلس عوام و نويسنده کتاب انتخابات در بريتانيا می گويد حتی اگر بابی سندز زنده می ماند به مجلس نمی رفت:

لنارد: در واقع شين فن شاخه سياسی ارتش جمهوريخواه ايرلند اين سياست را دنبال می کرده و هنوز هم دنبال می کند که در مجلس عوام حاضر نشود چون حاکميت بريتانيا بر ايرلند شمالی را به رسميت نمی شناسد. نامزدی او فقط جنبه اعتراضی داشت.

در کشورهای ديگر نيز وضعيت تقريبا مشابهی برقرار است. پيپا نوريس استاد علوم سياسی در دانشگاه هاروارد می گويد در امريکا غیر از شرايط عمومی نامزدها بايد بتوانند تعدادی امضا جمع کنند.

مقامات ايران هنوز بر بهتر بودن راه و روش خود تاکيد دارند و حتی محمد خاتمی رئيس جمهور که تلاش کرد از رد صلاحيت همفکرانش جلوگيری کند روند انتخابات را در ايران بر کشورهای دمکراتيک ترجيح می دهد

نوريس: مهمترين مسئله در امريکا اين است که بتوانيد مثلا در انتخابات رياست جمهوری تعداد کافی امضا جمع کنيد. شايد راس پرو را بخاطر داشته باشيد که در اوايل دهه نود قصد داشت از طرف حزب رفرم نامزد رياست جمهوری شود. او بخاطر اين محدوديت قانونی برای ثبت نام و نامزدی در انتخابات با مشکلات زيادی روبرو شد. بنابراين برای نامزد شدن بايد از حمايت زيادی برخوردار باشيد.

ولی کارشناسان امر می گويند آنچه در ايران می گذرد ابدا وجه تشابهی با قوانين و مقررات کشورهای دمکراتيک ندارد. ديک لنارد:

لنارد: هيچ توجيهی برای رد صلاحيت افراد بخاطر عقايد سياسی آنها وجود ندارد. اگر نمی خواهيد که کسی انتخاب شود چون از عقايد او حوشتان نمی آيد بايد کسی را مقابل او قرار دهيد که «در انتخابات» با او رقابت کند و اميدوار باشيد که بتواند حمايت مردم را نيز بدست آورد. آنچه امروز در ايران اتفاق می افتد به هيچ وجه مشابهتی با کشورهای اروپايی ندارد.

ولی با اين وجود مقامات ايران هنوز بر بهتر بودن راه و روش خود تاکيد دارند و حتی محمد خاتمی رئيس جمهور که تلاش کرد از رد صلاحيت همفکرانش جلوگيری کند روند انتخابات را در ايران بر کشورهای دمکراتيک ترجيح می دهد:

خاتمی: نتيجه انتخابات هرچه باشد حتما بهتر از نتيجه انتخابات رياست جمهوری امريکاست که ترديدهای موجود برای رياست جمهوری آقای بوش با دخالت دادگاه حل شد.

پيپا نوريس از هر دو مورد جنجالهای انتخاباتی چه در ايران و چه در امريکا انتقاد دارد ولی در مورد اظهارات محمد خاتمی می گويد:

نوريس: اين ديگر کمی اغراق گويی است. از يک طرف درست نيست که نامزدها را بر اساس زمينه سياسی شان رد صلاحيت کرد و عده زيادی را از شرکت در رقابتها محروم ساخت. از طرف ديگر صحيح نيست که در شمارش آرا اشتباه صورت گيرد، يا روند شمارش آرا را مغشوش کرد تا ديگران در باره آن ابراز شک و ترديد کنند و مسائلی از اين قبيل. تمام کسانی که شهروندان قانونی يک کشور هستند بايد بتوانند در انتخابات شرکت کنند. بنابر اين نه آنچه در فلوريدا اتفاق افتاد و نه آنچه که اکنون در ايران می گذرد شرايط ايده آلی نيست.