سعيد يکتا

منتقدان می گويند با توجه به چارچوبهای خاصی که در مورد انتخابات وضع می شود رای دهندگان عملا حوزه انتخابشان به دو سه مورد محدود می شود

اين نظامها که برقراری آن در کشورهای در حال توسعه رويای گروههايی از روشنفکران و فعالان سياسی اين کشورهاست با اين وجود از عيب و ايراد بری نيست. برای مثال از سيستم انتخاباتی امريکا انتقاد می شود چرا که به اقليتها اجازه حضور در پارلمان را نمی دهد.

پيپا نوريس استاد علوم سياسی در دانشگاه هاروارد از گستردگی اين مشکل در جهان و راههای حل آن می گويد:

نوريس: اقليتهای قومی در «بسياری از کشورها» نمی توانند حضور کافی در پارلمان داشته باشند. مشکل اينجاست که اقليتها که مثلا پنج يا شش درصد جمعيت را تشکيل می دهند تعدادشان برای کسب پنج شش درصد کرسی ها کافی نيست. در بعضی از کشورها به اقليتها تعداد خاصی از کرسی ها بطور سهميه اختصاص داده می شود. اين کاری است که اکنون در نيوزيلند انجام می گيرد. در امريکا سياهپوستان و اسپانيايی تبارها در قالب حزب دمکرات فعاليت می کنند. اگرچه حزب جمهوريخواه هم سعی کرده حمايت آنها را بدست آورد ولی در هر حال آنها حزب خاص و جداگانه ای برای خود ندارند.

يکی ديگر از ايراداتی که از نظامهای دمکراتيک گرفته می شود محدود کردن انتخاب رای دهندگان است. منتقدان می گويند با توجه به چارچوبهای خاصی که در مورد انتخابات وضع می شود رای دهندگان عملا حوزه انتخابشان به دو سه مورد محدود می شود. جياکومو بندتو استاد علوم سياسی در دانشگاه لندن:

بندتو: برای رای دهندگان چيزی بنام انتخاب ايده آل وجود ندارد که بتوانند عملا آن را برگزينند. نظر مردم هر چه که باشد فقط می توانند از بين دو سه حزب يکی را انتخاب کنند که شايد چيزی نيست که ترجيح ايده آل آنها باشد.

منتقدان انتخابات دمکراتيک می گويند محدود بودن حوزه انتخاب و نا کارآمدی سياستمداران در اين کشورها، مردم را بکلی از سياست رويگردان می کند و اکثريت مردم ديگر تمايلی به شرکت در انتخابات و اعمال حق رای خود پيدا نمی کنند. ولی پيپا نوريس اين وضع را چندان نگران کننده نمی داند:

در يک نظام دمکراتيک موقعيت های زيادی برای افرادی با نظرات متفاوت وجود دارد که بتوانند صدای خود را به گوش ديگران برسانند

نوريس: اين نگرانی رايجی است که اغلب راجع به آن می شنويد ولی در عمل وضع آنقدر که بعضيها فکر می کنند بد و جدی نيست. اگر به ميزان مشارک مردم در رای گيريها در کشورهای با سابقه طولانی در دمکراسی نگاه کنيد مشارکت در کشورهايی کم می شود که رقابت در آنجا وجود ندارد. برای مثال احزاب با هم ائتلاف کرده اند و معلوم است که چه حزبی برنده انتخابات خواهد شد. در اين کشورها بطور متوسط ميزان مشارکت مردم فقط چهار درصد کم شده است که اصلا سقوط وحشتناکی نيست. از طرفی حتی با کاهش مشارکت در رای گيری شکلهای ديگری از مشارکت سياسی مانند تظاهرات اعتراضی، فعاليتهای شخصی شهروندان و امضای نامه های اعتراض و طومارها مخصوصا در بين جوانان رواج يافته است.

ولی موافقان دمکراسی عقيده دارند عليرغم محدوديت در انتخاب که اجتناب ناپذير است امکان رشد و گسترش برای عقايد مختلف «وجود دارد». رادنی بارکر استاد علوم سياسی در دانشگاه لندن:

بارکر: هرچه امکان تعدد انتخاب داشته باشيد بازهم گزينه هايی هستند که از حوزه انتخاب شما خارج است. بله درست است که در دمکراسی انتخاب به چند مورد محدود می شود ولی با وجود اين در يک نظام دمکراتيک موقعيت های زيادی برای افرادی وجود دارد که نظراتشان با اکثريت متفاوت است تا بتوانند صدای خود را به گوش ديگران برسانند.

با وجود تمام اشکالاتی که از نظامهای مبتنی بر انتخابات دمکراتيک گرفته می شود/ مدافعان دمکراسی ضمن پذيرش اينکه هيچ نظام محصول بشری نمی تواند بی عيب و نقص باشد می گويند نقص زمانی نگران کننده است که هميشه فقط به ضرر يکی از رقبا تمام شود. ميشل بروتر استاد علوم سياسی در دانشگاه لندن:

بروتر: هر نظام انتخاباتی ذاتا دارای عيب و نقص است ولی آنچه مهم است اين است که شهروندان قواعد را بپذيرند و قواعد پذيرفتنی باشد و نقص هميشه به نفع يک گروه خاص تمام نشود. ولی اگر اين ايراد زمانی به نفع يک گروه و گاهی به نفع گروه مقابل تمام شود در آنصورت میتوان آن را بخشی طبيعی از روند انتخاباتی دمکراتيک تلقی کرد.

دمکراسی با تمام انتقادها و تمجيدهايی که از آن می شود /و در اين گزارش سعی شد به گوشه هايی از اين مسائل اشاره شود / در يک جمع بندی نهايی بنظر می رسد در مقايسه با ساير مدلهای حکومتی، کاراتر و دربرگيرنده تر باشد، طوريکه سرسخت ترين قدرتمندان مخالف دمکراسی در روزگار سختی و زمانيکه از مسند قدرت فروافتاده اند، معمولا به دامن يکی از همين دمکراسيها پناه می برند.