سعيد يکتا

عده ای بر اين اعتقادند که برای حفظ استقلال، احزاب بايد يارانه دريافت کنند

برای مثال در بريتانيا حزب کارگر که از دل جنبش ها و اتحاديه های کارگری سر برآورده، ابتدا در بين مردم گسترش يافته و سپس به لايه های بالاتر رسيده؛ در حاليکه حزب محافظه کار که حامی نظام سلطنتی و ارزشهای وابسته به آن است روند رشد معکوس داشته است.

احزاب معمولا از طرف اعضا يا حاميان مالی مورد پشتيبانی قرار می گيرند ولی عده ای بر اين اعتقادند که برای حفظ استقلال، احزاب بايد يارانه دريافت کنند. ديک لنارد نماينده سابق مجلس در بريتانيا که کتابی نيز در باره روند برگزاری انتخابات در اين کشور نوشته، از حاميان اين امر است:

لنارد: اگر اين کار را نکنيد احزاب به شدت وابسته به منابع قدرت مالی می شوند مانند شرکتهای و افراد ثروتمند که برای حمايت از منافع خود به احزاب پول می دهند. احزابی هم که از چنين حمايتهايی برخوردار نباشند صدمه زيادی می بينند. به اين ترتيب می توان از فساد و رشوه خواری در نظام سياسی هم جلوگيری کرد.

در حاليکه بسياری از احزاب عمده در کشورهای دمکراتيک غربی سابقه بعضا چند ساله دارند و معمولا قدرت را متناوبا با يکی دو حزب ديگر تسهيم می کنند، عده ای در اين کشورها از آن نگرانند که راه بر روی احزاب جديد بسته باشد. ولی ميشل بروتر استاد علوم سياسی دانشگاه لندن می گويد مکانيزمهايی برای تسهيل کار احزاب نوپا وجود دارد:

بر اساس نظر سنجی هايی که در بعضی از ايالات امريکا صورت گرفت مشخص شد که فقط شخصيت نامزدها مطرح نيست بلکه مسايل جاری سياسی هم برای رای دهندگان مهم است

بروتر: اين بستگی به نظام سياسی دارد. در بعضی نظامها مخصوصا کشورهايی که انتخابات به روش نمايندگی تناسبی صورت می گيرد احزاب جديد می توانند رشد و نمو کنند. برای مثال در کشورهای اروپای غربی در 20 سال اخير احزاب سبز به صحنه آمده اند که قشری را که نگرانيهايی مانند حفظ محيط زيست يا مسائل اجتماعی دارند نمايندگی می کنند. ولی در کشورهای ديگر مانند بريتانيا که نظام انتخاباتی آنها اکثريت گراست راه بروی احزاب جديد بسته است و احزاب فعلی بريتانيا همانهايی هستند که در 50 سال پيش هم بودند.

کارزار انتخاباتی در نظامهای دمکراتيک بر دو نوع است: نوع اول که کارزار مدنی خوانده می شود توسط نهادهای عمومی مانند رسانه های ملی با هدف آشنا ساختن شهروندان با شرايط موجود و تشويق آنها به مشارکت بيشتر است. نوع دوم هم که کارزار آگاهی رسانی است از طرف احزاب يا نامزدهای مستقل برای معرفی نامزدها به رای دهندگان انجام می شود.

شايد مهمترين مسئله در يک کارزار انتخاباتی تامين مالی آن باشد. مقرراتی که برای اينکار وجود دارد در کشورهای مختلف متفاوت است و همين امر بر شکل گيری نوع کارزارها در هرکدام از اين کشورها تاثير داشته است. ميشل بروتر از تفاوت در شيوه های رايج در امريکا و اروپا می گويد:

بروتر: روشهای ما در بسياری از کشورهای اروپايی در هر زمينه با امريکائيها متفاوت است. کارزارهای انتخاباتی در امريکا متمرکز بر احزاب نيست بلکه شخصيت نامزدها در کانون توجه قرار دارند و بعضيها هم ممکن است بگويند در تبليغات انتخاباتی امريکا کمی نمايش وجود دارد.

ولی پيپا نوريس استاد علوم سياسی دانشگاه هاروارد به اين انتقاد چنين پاسخ می دهد:

نوريس: بخاطر داشته باشيد که اين انتخابات رياست حمهوری است و در انتخابات رياست جمهوری در سراسر دنيا توجه بيشتر به شخصيت، تحربه های فردی و اطمينان پذير بودن نامزدها صورت می گيرد. ولی بر اساس نظر سنجی هايی که بعد برگزاری انتخابات مقدماتی اخير در بعضی از ايالات امريکا صورت گرفت مشخص شد که مسائلی مانند بيمه همگانی، امنيت و جنگ عراق برای رای دهندگان بسيار مهم بوده است. پس می بينيم که فقط شخصيت نامزدها مطرح نيست بلکه مسايل جاری سياسی هم برای رای دهندگان مطرح است.

عده ای نگرانند که راه بر روی احزاب جديد بسته باشد. ولی ميشل بروتر استاد علوم سياسی دانشگاه لندن می گويد مکانيزمهايی برای تسهيل کار احزاب نوپا وجود دارد

برخی منتقدان نظامهای دمکراتيک و مخصوصا نظام سياسی امريکا می گويند که در آن کشور نامزدهايی که پول بيشتری در تبليغات انتخاباتی خرج کنند برنده می شوند. خانم نوريس در اينباره می گويد:

نوريس: جمع کل پولی که صرف تبليغات می شود مشخص کننده نتيجه نيست يعنی اگر از بقيه نامزدها بيشتر خرج کنيد تضمينی نيست که حتما برنده شويد. ولی برای اينکه چهره معتبری از خودتان ارائه کنيد بايد حداقلی را هزينه کنيد تا بتوانيد در تلويزيون آگهی کنيد که در امريکا برای تبليغات انتخاباتی خيلی مهم است. در کشورهای ديگر مثلا آلمان نامزدها می توانند به يکسان از امکانات عمومی مانند رسانه های همگانی استفاده کنند. در بعضی کشورها هم محدوديت هايی در مورد پولی که برای تبليغات انتخاباتی می توان هزينه کرد وجود دارد.

نظر سنجی های پيش از انتخابات از مکانيزمهای موحود در بيشتر نظامهای دمکراتيک است که هدف از آن دادن آگاهی به مردم در باره حوادث پيش روست. ولی در بعضی کشورها نگرانيهايی وجود دارد که اين نظرسنجی ها ممکن است باعث انحراف افکار عمومی شود.

در فرانسه تا چند سال پيش انتشار نتايج نظر سنجی از يک هفته مانده به برگزاری انتخابات ممنوع بود ولی اکنون اين مدت به 24 ساعت کاهش يافته است. ميشل بروتر می گويد مشکل نظر سنجيها نه در نفس آن بلکه در در شيوه انجام آن است:

بروتر: مشکل اصلی در انجام نظر سنجيها اين است که وقتی آنها را شرکتهای خصوصی و نه دانشگاهها انجام می دهند اين خطر هست که تصوير درستی از افکار عمومی ارائه ندهند. بعضی از احزاب مانند احزاب راست افراطی در اينگونه نظرسنجيها ناديده گرفته می شوند چرا که مردم جرات اينکه بگويند به اين احزاب رای می دهند را ندارند.