توجه به مد در میان دختران ایرانی نیز رواج دارد، عکس ها از راحله عسگر زاده

به موجب این قانون، "برای حفظ و تقویت فرهنگ و هویت ایرانی اسلامی و نیز تبیین و تثبیت و ترویج الگوهای بومی"، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید کمیسیونی متشکل از وزارتخانه های ارشاد، آموزش و پرورش، بازرگانی سازمان های صدا و سیما و مدیریت و برنامه ریزی با حضور سه نفر از نمایندگان طراحان و تولید کنندگان و یک نفر از کمیسیون فرهنگی مجلس به عنوان ناظر تشکیل دهد.

همچنین وزارت ارشاد و صدا و سیما مکلف هستند تا الگوهای پارچه و لباس ایرانی و بومی را تشویق و از تبلیغ الگوهای مغایر با فرهنگ اسلامی خودداری کنند.

با این حال به نظر می رسد که مساله گرایش به مدگرایی در میان جوانان ایرانی موضوعی است که جای بحث بسیار دارد.

محدودیت ها وگریزگاه ها

به نظر می رسد که هدايت و نظارت بر مدگرایی - به عنوان راهی برای بیان خود، تثبیت هویت فردی و اجتماعی و نمایان ساختن پایگاه اقتصادی و اجتماعی - در سال های گذشته مورد توجه برخی از نهادهای حکومتی نیز قرار داشته است که از آن جمله می توان به طرح مربوط به مد و لباس و یا برگزاری شوهای لباس اشاره کرد.

در مقابل همه ادارات دولتی و بسیاری از شرکت های بزرگ خصوصی نیز از الگوهای خاصی در زمینه مد پیروی می کنند.

به عنوان نمونه بخشنامه حراست یکی از سازمان های دولتی کارمندان، بازدید کنندگان و مهمانان را موظف می سازد که در مورد آقایان از مدل های مو، محاسن (ریش و سبیل) رایج در صدا و سیما پیروی کرده، از پوشیدن کت و شلوارهای خارج از عرف و زرق و برق دار بپرهیزند و نیز از زدن کراوات، پاپیون و یا هر گونه زیور آلاتی جز انگشتری عقیق و یا طلای سفید خودداری کنند.

این بخشنامه خانم ها را نیز موظف می سازد که از رنگ های سرمه ای، قهوه ای تیره، مشکی و یا طوسی برای مانتو استفاده کنند، مانتوها تنگ و یا مدل های غیر متعارف نپوشند و ازهرگونه آرایشی خودداری کنند، به علاوه استفاده از مقنعه متعارف نیز الزامی است، پوشیدن کفش های پاشنه بلند نیز ممنوع است.

محدودیت های رایج در کشور سبب شده است که دو نوع مد برای خیابان و محافل خصوصی در کشور عمومیت بیابد.

روانشناسان می گویند اگر جوانان را مجبور به پوشیدن لباس ها یا رنگ های خاصی بکنند، آنها به شدت احساس سرکوب می کنند و در برابر آن مقاومت می کنند

در همین حال برخی از جوانان بیش از دیگران به مدهای غربی گرایش دارند و این امر را راهی برای بیان تمنیات و یا اعتراضات درونی خود می یابند.

با اینکه محدودیت های مربوط به مد بیشتر در مورد زنان اعمال می شود، بسیاری از مردان نیز خود را در استفاده از مدهای غربی، تی شرت ها، مدل های مو و یا ریش در محدودیت می یابند.

مهرداد، دانشجوی سال اول کامپیوتر دانشگاه آزاد می گوید اگر بخواهم مثل همسن و سالهايم از بعضی مدهای رايج غربی استفاده کنم، به راحتی مانع از ورود من به محوطه دانشگاه یا هر اداره دولتی و یا حتی کتابخانه می شوند.

مد به عنوان راهی برای ارتباط

توجه به مد، گاهی به عنوان تلاشی برای سازگار شدن با محیط اطراف، برقراری ارتباط و تجلی احساسات شخصی تلقی می شود.

سمیرا، دانشجوی 28ساله هنر در تهران در این باره می گوید: مد برای من یک نشانه از زندگی است، نوعی تحول، تکامل و ارتباط در زندگی خصوصی که با نظر دیگران نیز درگیر است.

البته وی می گوید که همواره سعی می کند گرایش شخصی خودش را در پیروی از مد نیز اعمال کند و هیچ گاه نخواسته است که یک تقلید کننده صرف باشد.

سمیرا به نکته دیگری هم اشاره می کند و آن تغییر در گرایش های مد در سال های اخیر و ایرانی شدن آنها است.

او معتقد است که عملا آنچه در کوچه و خیابان ها به چشم می آید "مد ایرانی" است و نه مد غربی، زیرا دختران و زنان در ایران ملزم به رعایت حجاب هستند.

این دانشجوی هنر می گوید: "بنابراین (زنان) چاره ای ندارند جز آنکه روسری، مانتو و شلوار به تن داشته باشند که این الزام سبب می شود که درعمل امکان چندان زیادی برای خلق مدهای جدید و متنوعی که واکنش های نهادهای انتظامی و قانونی را در پی نیاورد، وجود نداشته باشد."

شما هم "قربانی مد" هستید؟ چقدر برای مد خرج می کنید، آیا میانگین خریدهایتان معقول به نظر می رسد؟ اگر از پنج خرید اخیرتان که به مد مربوط می شود، سه مورد آن غیر ضروری باشد، ممکن است شما قربانی مد باشید نگاهی به گنجه لباس تان بیندازید، آیا همه این چیزها را تازه خریده اید و از همه آنها استفاده می کنید؟ از خودتان بپرسید که دلیل و کارآیی چیزهایی که خریده اید چیست؟ آیا اجبار و میلی غیر قابل چشمپوشی در خود برای خرید این چیزها احساس می کنید؟ آیا دائما در صحبت با دیگران بحث را به مد و مارک های معروف می کشانید؟ آیا مدت زیادی را قبل از بیرون رفتن صرف انتخاب لباس و آرایش خود می کنید؟ آیا بیش از حد به ظاهر دیگران خیره می شوید و اجباری وسواس گونه برای ارزیابی آنها احساس می کنید، یا مشتری دائمی مجلات و کانالهای مد هستید؟

سخت گیریهای رایج در ایران

ولی مژگان قانع زادگان، طراح لباس در تهران می گوید با وجود این محدودیت ها که گاه در زمینه رنگ نیز بطور رسمی یا غیر رسمی وجود داشته است، طراحان مانتو در ایران خلاقیت و ابتکار بسیاری برای عرضه مدل های متنوع و متناسب با سلیقه های مختلف از خود نشان داده اند.

وی می گوید با آنکه امکان چندان زيادی برای کار روی مانتوها وجود ندارد، اما بسیاری از دختران جوان می توانند مطابق با سلیقه یا مورد مصرف خود مانتوی دلخواه خود را بیابند.

قربانيان مد

اصطلاح "قربانیان مد" گاهی برای توصیف کسانی که به صورت افراطی از مد پيروی می کنند، به کار می رود.

این افراد با وجود توجه بسیار به مد، از آن لذت نمی برند زیرا دارای روحیه رقابت جویی، حساس بودن و زود رنجی بیشتری هستند و میل ناگریز شان به خرید لباس های تازه و نیز آرایش ها، مدل های مو و زیور آلات تازه یا حتی انواع جراحی های زیبایی و یا رژیم های غذایی و تمرین های بدنسازی برای توازن اندام، سبب می شود تا کمتر از زندگی روزمره خود لذت ببرند.

گفته می شود شمار"قربانیان مد" در ایران نیز کم نیست، طناز، دانشجوی مهندسی عمران در تهران خودش را یک "قربانی مد" می داند و می گوید که درصدد "یافتن چاره ای" برای این عادت خود است.

وی توضیح می دهد: "من نمی توانم از دقت به ظاهر، لباس و یا حتی اندام زنان دیگر در مهمانی ها دست بردارم و اغلب درگیری ذهنی من شامل این می شود که وضع خودم را با این زنان تطبیق بدهم که من خوش لباس تر، شیک تر و جذاب تر به نظر می رسم یا آنها."

به گفته طناز اوهر ماه مبلغ بسیاری را به خرید لباس اختصاص می دهد. وی همچنین دردسر دیگری هم برای خواهر کوچکترش دارد و آن اینکه بلافاصله پس از بازگشت از خرید دوربین را به دست او می دهد و از او می خواهد که با لباس و کیف و کفش جدید در حالت های مختلف مانند مانکن های مد از وی عکس بگیرد، به گونه ای که کامپیوترش انباشته از "عکس های مانکنی" او است.

برخی از مردم ناچار به استفاده از دو چهره بیرونی برای خیابان و درونی برای چهار دیواری خانه ها هستند

مد ایرانی

برخی از طراحان مد در ایران معتقدند که ارتباط کم با دنیای مد سبب شده است تا نوعی آشفتگی در این زمینه پدیدار شود.

غزل عسگر زاده، طراح لباس در تهران، در باره میزان توجه به مد در ایران در بین جوانان می گوید: "بین مردم و به ویژه دختران که من بیشتر با آنها سرو کار دارم، توجه به مد بسیار زیاد است اما برای بیشتر آنها زیاد مهم نیست که آن چیزی که الان به عنوان مد مطرح شده است به آنها می آید یا نه."

حرفهای غزل عسگر زاده در باره مد در ایران

این طراح لباس معتقد است که با وجود اینکه طراحی لباس برای زنان باید زیبایی های زنانه فرد را دوچندان کند، اغلب زنان ایرانی نسبت به این امر بی توجه هستند و از لباس هایی استفاده می کنند که نه تنها زیبایی آنها را نمایان نمی سازد بلکه ممکن است برخی معایب اندام آنها را نیز برملا سازد.

وی همچنین از برخی طراحی های لباسی که اخیرا در ایران به عنوان مد سنتی و ایرانی عرضه شده رضایت ندارد.

وی می گوید بسیاری از این لباس ها را عملا نمی توان در ایران پوشید و شاید دلیل آن که برخی از مردم به این طراحی ها چندان توجهی نشان نمی دهند، همین موضوع باشد.

این طراح مد همچنین می گوید که در برخی موارد طراحی مانتوها برگرفته ازالگوهای لباس های غربی است که تبدیل این الگوها به مانتوهایی که باید با پوشش اسلامی و شلوار و روسری همسویی داشته باشد، چندان منطقی به نظر نمی آید.

نظرات شما

مد آزاد است. يکی ميخواهد هندی بپوشد، يکی ايرانی اصيل، يکی غربی، يکی آفريقايی، يکی چينی و غيره و ذالک. مهم اين است که موجب ناراحتی و آزار ديگران نشوند. درست مانند شوخ طبعی که تا زمانی که موجب ناراحتی ديگران را فراهم نکند زيباست. انسان آزاد آفريده شده و مانند رضاشاه نميتوان به عنوان مثال حجابش را از سرش در آورد و نه مانند تعصبی ها پاپوش با مسئله تعصب روی لباس ملی و حجاب برايش ساخت. بگذاريد مردم خردمندانه با اطلاعات زيبای اخبار و فلسفه راه خود را انتخاب کنند و همه مسائل رنگی ديگر به خود خواهند گرفت. خرد را گسترش دهيم تا اينکه انسانها عفاف را پيشی گيرند نه اجبار و تعصب مذهبی يا ملی را. محسن - هلسينکی

مد خوب است خوب پوشيدن خوب است، ولی مصرف گرايی تقليد از فرهنگ غرب خيلی زشت است. ما خود دارای فرهنگ غنی هستيم و نبايد مصرفگرا باشيم. رضا - تهران

به نظر من مد چیز خوبی برای از کار و زندگی انداختن مردم خصوصا جووناس تا با مشغول بودن به اون دیگه به هیج چیز دیگه ای فکر نکنن. نگاه کنید به یکی که دنبال مد میره ببینید به هیج جیزی غیر از خودنمایی فکر نمی کنه و این یه خطر برای جامعه و خودش هست. و خیلی دیر متوجه اون میشه. شهره - تهران

به نظر من مد گرایی از نظر اسلام خوب نیست، ولی اینکه خود مردم ازکشورهای اروپایی تقلید می کنند، ارتباط به خودشون داره؛ مدگرایی به اندازه اش، نه مثل کشورهای مثل امریکا و اروپا و غیره ... . حفیظ الله حمیدی - ولایت بامیان افغانستان

توجه به مُد يعنی تقليد از ديگران. جوانان اگر علاقه مند هستند تقليد بکنند، بايد در امور تکنالوژی، ساينس، اخلاقيات و بشردوستی از کارهای خوب ديگران تقليد کنند، نه اينکه هرکس شلوار تنگ و پازه شده بپوشد، ما هم بپوشيم. من تا امروز دنبال مُد نگشته ام و هيچ کمبودی هم حس نميکنم و در کارهای زندگی خود نسبت به بسياری از دوستانم موفق هستم و خدارا سپاسگزارم. منصور