|
استفاده دوگانه محافظه کاران از سختگيری های اجتماعی | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
با بالا گرفتن جنجال ها بر سر احضار و بازداشت سينماگران به دليل آنچه حضور افراد بدحجاب در مراسم جشن سينمای ايران خوانده شده، دستگاه قضايی جمهوری اسلامی، طی بيانيه ای، ضمن مکلف دانستن خود به آنچه آن را سم زدايی از فضای هنری ايران خوانده، دامنه انتقادها و برخوردها را از محدوده حاضران در اين مراسم فراتر برده و آن را متوجه کل سينمای ايران و فعالان آن کرده است. بر اساس آخرين اطلاعيه دادسرای عمومی و انقلاب تهران که روزنامه های روز دوشنبه، 30 شهريور، آن را منتشر کرده اند، دستگاه قضايی تحت کنترل محافظه کاران بر اين باور است که آنچه در مراسم هفته گذشته جشن سينمای ايران روی داده، اقدامی از پيش انديشيده شده و سازمان يافته بوده است. بر اساس اين اطلاعيه، در اين مراسم نه تنها کسانی که بدحجاب خوانده شده اند حضور داشته اند، بلکه برگزارکنندگان جشن خانه سينما، با جسارت تمام از بازيگرانى تجليل كرده اند كه فقط در فيلم هايی بازی کرده اند که به گفته دادسرای تهران آلوده به صحنه هاى سكسی و غيراخلاقى بوده اند. دادسرای تهران که مسئوليت احضار و بازداشت ابوالحسن داوودی رييس و شمار ديگری از اعضای هيئت مديره خانه سينما، تشکل فراگير اصناف سينماگران ايران را پذيرفته، در اطلاعيه خود، اقداماتش را مستند به اظهارات آيت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی کرده است. به گفته دادسرای تهران، آقای خامنه ای در سخنانی، از حضور هنرپيشگان زن و مرد سينمای قبل از انقلاب در فيلم های پس از انقلاب انتقاد کرده و آن را باعث سستی ارزش ها و يادآوری "مناظر زشت سکسی" در اذهان مردم دانسته است. اين اطلاعيه در شرايطی صادر شد که اندکی پيش از آن، احمد مسجد جامعی، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی، ضمن انتقاد از بد حجابی و بی حجابی و تاکيد بر ظرفيت سينمای ايران برای حل مسايل خود، خواستار عدم دخالت نيروهای امنيتی و قضايی در حوزه مسايل مربوط به سينما شده و هشدار داده بود که برخورد به گفته وی نسنجيده با اهل فرهنگ و هنر، چهره بين المللی جمهوری اسلامی را مخدوش می کند. با اين همه، در اطلاعيه دادسرای تهران، وزارت ارشاد خود به کوتاهی در انجام وظايف متهم شده است. در اين بيانيه گفته شده: "در جايى كه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى اقدامى براى پاكسازى فضاى هنرى كشور از افراد ناباب و متجاوز نمى كند، دستگاه قضايى جز اقدام قانونى براى سم زدايى از فضاى هنرى كشور تكليف ديگرى ندارد." دادسرای تهران همچنين هشدار داده که در چنين شرايطی، "هيچكس در هر پست و مقامى، نبايد به خود اجازه دهد با انگيزه هاى صنفى و بدون توجه به آنچه در اين مراسم رخ داده، دستگاه قضايى را به دليل اقدام قانونى و وظيفه ذاتى خود مورد هجمه و انتقاد غيرمنطقى قرار دهد."
در سال های گذشته نيز، هنرمندان و نويسندگان به طور مرتب از سوی نيروهای امنيتی و قضايی احضار و بازداشت می شدند، اما به نظر می رسد که برخوردهای اخير با سينماگران ايرانی، که در ادامه سختگيری های تازه در حوزه خصوصی شهروندان و توجه روزافزون محافظه کاران به مسايلی نظير پوشش و مناسبات اجتماعی زنان و مردان صورت می گيرد، اهداف مشخص ديگری را نيز دنبال می کند و به معنای آن است که با بسته شدن فضای سياسی نسبت به سال های گذشته، اکنون نوبت به اعمال محدوديت های بيشتر در زمينه های اجتماعی و فرهنگی رسيده است. در ماه های گذشته، محافظه کاران مسلط بر قوه قضاييه، پس از آنکه اکثريت مجلس هفتم را نيز از آن خود کردند، بار ديگر بحث درباره پوشش زنان و مردان و روابط دختران و پسران را به يکی از موضوعات عمده مجلس و روزنامه های خود بدل ساختند. روزنامه های نزديک به طيف تندرو جناح محافظه کار، در ماه های اخير با انتشار عکس و گزارش های متعددی در زمينه هايی چون ميهمانی های جوانان، نحوه فروش لباس های زير زنانه و چگونگی حضور زنان و دختران به نوشته آنان "بد حجاب" در خيابان ها، به شدت بر ضرورت اعمال فشارهای بيشتر برای واداشتن مردم به رعايت شئونات اسلامی تاکيد کرده اند. به همين دليل، به نظر می رسد که در شرايط فعلی جمهوری اسلامی، تاکيد بر مسايل مربوط به پوشش افراد و مسايل مربوط به حوزه خصوصی شهروندان، برای محافظه کاران، کاربرد و معنايی دوگانه دارد و نه تنها ناشی از باورهای ايدئولوژيک و قرائت های خاص آنان از اسلام است، بلکه از آن به عنوان ابزاری موثر در معادلات سياسی نيز استفاده می شود. بستن فضای سياسی و تسری انسداد به حوزه های اجتماعی، از جمله می تواند با اين انگيزه صورت گرفته باشد که از ميزان مشارکت جوانان و زنان در انتخابات آينده رياست جمهوری بکاهد. زنان و جوانان، در پيروزی محمدخاتمی، در دو دوره انتخابات رياست جمهوری نقشی اساسی داشتند و دلسرد کردن آنان از تاثيرگذاری بر مسير حوادث، می تواند همچون انتخابات مجلس هفتم، کاميابی ايده "مشارکت کمتر و موفقيت نامزد از پيش تعيين شده" را تا حد فراوانی تضمين کند. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||