محمد قوام

	وزير امور خارجه گرجستان به تهران سفر کرد

وزير امور خارجه ايران گفته است که ما از هر دو کشور روسيه و گرجستان می‌خواهيم با تدبير و هوشياری از طريق گفتگو مشکلاتشان را حل کنند، در عين حال ايران برای کمک به آنها آماده است.

ايران در حالی تمايل خود را برای ميانجيگری اعلام کرده که يک طرف اين مجادله يعنی روسيه اخيرا حمايت کم سابقه ای از ايران در حضور کاندوليزا رايس، وزير امور خارجه آمريکا، از خود نشان داده است.

سرگئی لاوروف وزيرخارجه روسيه گفته که کشورش با اينکه شورای امنيت ابزاری برای تنبيه ايران گردد يا از اين شورا در راه سرکوب حکومت ايران و براندازی آن استفاده شود مخالفت خواهد کرد.

در اين شرايط دليل پافشاری ايران بر مواضع خود و پيشنهاد ميانجيگری ميان روسيه و گرجستان چيست؟

ظاهرا تهران در تلاش است تا با ميانجيگری در روابط مسکو و تفليس که اخيرا بر سر بازداشت افسران روسی در گرجستان به اتهام جاسوسی تيره تر از گذشته شده است، هم قدرت منطقه ای خود را به نمايش بگذارد و هم از مسکو که تا به اينجا از تهران در جامعه جهانی دفاع کرده، قدردانی کند

دلگرمی ايران

به نظر می رسد که جو موجود در ميان کشورهای عضو دايم شورای امنيت و مخالفت صريح روسيه با اقدام های تنبيهی شورای امنيت عليه ايران، باعث شده تا تهران دليلی برای پذيرش تعليق غنی سازی و بروز نرمش از خود نشان ندهد و تنها به دعوت اروپا برای بازگشت به ميز مذاکره بسنده کند.

درهمين حال تهران در تلاش است تا با ميانجيگری در روابط مسکو و تفليس که اخيرا بر سر بازداشت افسران روسی در گرجستان به اتهام جاسوسی تيره تر از گذشته شده است، هم قدرت منطقه ای خود را به نمايش بگذارد و هم از مسکو که تا به اينجا از تهران در جامعه جهانی دفاع کرده، قدردانی کند.

آسيای ميانه و قفقاز بخش مهمی از حوزه نفوذ سياسی روسيه و درعين حال منطقه مهمی از جغرافيای فرهنگی ايران محسوب می شود.

پس از فروپاشی اتحاد جماهير شوروی تهران به تلاش هايی برای گسترش و حفظ نفوذ خود دراين منطقه دست زد که با وجود رقابت ذاتی با روسيه گاه با موفقيت هايی نيز همراه بوده است.

تجربه ايران در آسيای مرکزی و قفقاز

نقطه اوج ديپلماسی جمهوری اسلامی در منطقه آسيای مرکزی و قفقاز درزمان رياست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی ميانجيگری ايران در تاجيکستان برای پايان دادن به جنگ های داخلی اين کشور بود که به ثبات نسبی سياسی و قدرت گرفتن حکومت مرکزی به رياست امامعلی رحمانف رييس جمهور فعلی تاجيکستان منجر شد.

ورود ايران به صحنه تنش آلود روابط دو کشور روسيه و گرجستان حتی اگر به حل و فصل و اختلافات دامنه دار دو کشور منجر نشود، نفوذ ايران را در منطقه ايی که مسکو آن را حياط خلوت خود می داند و آن را به عنوان برگ برنده مهمی برای امتياز گيری در مقابل غرب نگاه می کند، افزايش می دهد

ميانجيگری ايران در زمان جنگ ارمنستان و جمهوری آذربايجان بر سر منطقه "قره باغ " که از ديدگاه جمهوری آذربايجان در اشغال نيرويهای ارمنی قرار دارد نيز تقويت روابط تهران با اين دو جمهوری تازه استقلال يافته را در پی داشت.

اينک در شرايطی که روسيه برای تامين منافع خود در ايران در حال دفاع سرنوشت سازی از جمهوری اسلامی در جامعه جهانی و به خصوص شورای امنيت است، تهران شرايط را برای حفظ موقعيت در منطقه و در عين حال کمک به روسيه مناسب ديده است اما در اين راه موانعی هم برای تهران وجود دارد.

ورود ايران به صحنه تنش آلود روابط دو کشور روسيه و گرجستان حتی اگر به حل و فصل و اختلافات دامنه دار دو کشور منجر نشود، نفوذ ايران را در منطقه ايی که مسکو آن را حياط خلوت خود می داند و آن را به عنوان برگ برنده مهمی برای امتياز گيری در مقابل غرب نگاه می کند، افزايش می دهد.

دشورای های ميانجيگری

هرچند تا کنون روسيه به پيشنهاد ميانجيگری ايران پاسخی نداده است اما به نظر نمی رسد که اين پيشنهاد با استقبال مسکو همراه باشد.

تفليس هم در اختلاف به وجود آمده با روسيه از حمايت اروپا و آمريکا برخوردار است و دست بالا را در اين درگيری دارد.

ملت کوچک گرجستان تمايلی به انتقال مشکلاتش بر دوش کشورهای ديگر ندارد... ما خودمان مشکلمان را با روسيه حل می‌کنيم گلا بژواشويلی، وزير امور خارجه گرجستان

در عين حال به گفته وزير خارجه گرجستان، اين کشور با دقت تحولات اتمی ايران را پيگيری می‌کند. اين گفته احتمالا به آن معنا است که گرجستان می داند که ايران در بحث ميانجيگری در روابط مسکو تفليس، چشمی هم به پرونده اتمی اش دارد.

از همين رو در شرايطی که تفليس هم انگيزه چندانی برای ورود ايران به اين صحنه از خود نشان نداده است.

گلا بژوآشويلی، وزير امور خارجه گرجستان؛ در تهران در پاسخ به اين سئوال که خواهان چه نقش از سوی ايران در اختلاف با روسيه هستيد، گفته که ملت کوچک گرجستان تمايلی به انتقال مشکلاتش بر دوش کشورهای ديگر ندارد و افزوده: "ما خودمان مشکلمان را با روسيه حل می‌کنيم."

آقای بژوآشويلی به زبانی ديپلماتيک پيشنهاد ميانجيگری همتای ايرانی خود را رد کرده و گفته که ايران در اولين روز استقلال گرجستان تماميت ارضی و استقلال اين کشور را به رسميت شناخت و اين همان نقش مهم ايران است.

معلوم نيست که آيا ايران پيشنهاد ميانجيگری را با روسيه نيز در ميان گذاشته يا خير و اما در شرايطی که ايران به حمايت روسيه در شورای امنيت نياز دارد، ارايه اين پيشنها به طرف گرجستانی نشانه توجه ايران به منافع منطقه ای روسيه از سوی تهران تلقی خواهد شد.