احمد زيدآبادی کارشناس مسايل سياسی ايران

	در ايران اعلام شده است که آقای لاريجانی "به زودی" با خاوير سولانا ملاقات خواهد کرد، اما هنوز زمان و مکان اين ديدار مشخص نيست

در روزهای اخير اغلب رهبران کشورهای عضو ثابت شورای امنيت بر حل ديپلماتيک بحران اتمی ايران تاکيد و نسبت به نتيجه بخش بودن آن اظهار اميدواری کرده ‌اند و اين در حالی است که درباره زمان و مکان ديداری که قرار است بين علی لاريجانی، دبير شورای عالی امنيت ملی ايران، و خاوير سولانا، مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا، انجام شود، خبری رسمی انتشار نيافته است.

ناظران، ديدار آقايان لاريجانی و سولانا را به عنوان "آخرين فرصت" دو طرف برای دستيابی به مصالحه ارزيابی می ‌کنند، اما با توجه به سير پرونده هسته ‌ای ايران به نظر می‌ رسد که به کار بردن عبارت "آخرين" چندان دقيق نباشد چرا که تا به حال در مقاطع مختلف بحران، تحليلگران و کارشناسان اين واژه را به کار گرفته ‌اند، اما هر بار فرصت تازه‌ ای ظهور کرده است.

در واقع، ظهور فرصت‌های تازه در پرونده هسته‌ ای ايران، محافل داخلی اين کشور را متقاعد کرده که کشورهای بزرگ جهان فاقد هر نوع استراتژی روشن برای برخورد با برنامه هسته‌ ای ايران هستند و تهديد آنها به اعمال تحريم و يا برخورد قهر‌آميز با جمهوری اسلامی چيزی جز "بلوف" برای وادار ساختن حريف به عقب نشينی نيست.

چنين به نظر می‌رسد که سير پرونده هسته‌ای ايران مانند هر موضوع حساس بين‌المللی ديگر، فراز و فرودهايی دارد، اما در اين نوع بحران‌ها، نه هر فرودی لزوما به معنای نزديک شدن به حل بحران و نه هر فرازی ضرورتا به مفهوم آغاز درگيری است

جالب اما اين است که محافل داخلی ايران در اين برداشت تنها نيستند. بسياری از رسانه‌های بين‌المللی نيز نسبت به وجود اراده ‌ای واقعی در بين کشورهای موسوم به ۱+۵ (پنج عضو ثابت شورای امنيت به اضافه آلمان) برای تحريم يا تحت فشار گذاشتن ايران بر سر برنامه هسته ‌ای اين کشور ترديد دارند و از قضا بيشتر تحليل‌ های آنهاست که مستند محافل داخلی ايران قرار می‌ گيرد.

بی اعتنا به ضرب الاجل

اين وضعيت، اعتماد به نفس طرف ايرانی را به شدت بالا برده است به طوری که علی لاريجانی مذاکره کننده اصلی ايران در مذاکرات هسته‌ای، به رغم انتشار خبر غير رسمی تعيين ضرب‌ الاجل برای ايران تا هفته نخست ماه اکتبر، هيچ عجله ‌ای برای رويارو شدن با آقای سولانا از خود نشان نمی ‌دهد.

آقای لاريجانی ابتدا قرار بود پنجشنبه دو هفته پيش در ديدار با آقای سولانا تصميم نهايی تهران در باره زمان تعليق غنی‌ سازی را به وی اطلاع دهد، اما اين ديدار لغو شود و طرف اروپايی آن را به تلاش آقای لاريجانی برای دستيابی به اجماع در داخل نظام سياسی ايران نسبت داد.

بعد از آن گفته شد که آقای لاريجانی در حاشيه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل در نيويورک با آقای سولانا ديدار خواهد کرد، اما اين ديدار نيز صورت نگرفت و در حالی که ديپلمات ‌های اروپايی منتظر ورود علی لاريجانی به نيويورک بودند، رسانه ‌های ايران از سفر او به دمشق، پايتخت سوريه، خبر دادند.

به هر حال، پس از اين تحولات در ايران اعلام شده است که آقای لاريجانی "به زودی" با خاوير سولانا ملاقات خواهد کرد، اما هنوز زمان و مکان اين ديدار مشخص نيست.

آمريکا: تلاش در 'دو جبهه'

دولت آمريکا ديپلماسی خود را در دو جبهه برای تحت فشار قرار دادن ايران فعال کرده است. يک جبهه در چارچوب شورای امنيت سازمان ملل با هدف تحريم ‌های عمدتا تسليحاتی ... و جبهه دوم در چارچوب هشت کشور صنعتی جهان با هدف وضع تحريم‌های بانکی و مالی

اين در حالی است که به نظر می ‌رسد دولت آمريکا به رغم لحن متفاوتی که در برخورد با برنامه هسته ‌ای ايران به کار می ‌گيرد، برای توقف غنی ‌سازی اورانيوم در خاک ايران مصمم است و به طرزی نه چندان پر سر و صدا، در حال رهبری يک ائتلاف بين ‌المللی برای وادار ساختن جمهوری اسلامی به سازش و يا انزوا و تحريم است.

در واقع دولت آمريکا ديپلماسی خود را در دو جبهه برای تحت فشار قرار دادن ايران فعال کرده است. يک جبهه در چارچوب شورای امنيت سازمان ملل است که واشنگتن می ‌کوشد ضمن نشان دادن نرمش، اعضای ثابت آن را در صورت شکست ديپلماسی به وضع پاره ‌ای تحريم‌های عمدتا تسليحاتی عليه ايران راضی کند.

جبهه دوم خارج از شورای امنيت و در حقيقت، در چارچوب هشت کشور صنعتی جهان است که آمريکا در اين جبهه تلاش می‌ کند تا متحدان خود را به وضع تحريم‌های بانکی و مالی عليه ايران متقاعد کند.

نشانه ‌هايی از پيشرفت آمريکا در هر دو جبهه ديده می‌ شود، هر چند که وضعيت نهايی را مذاکرات علی لاريجانی با خاوير سولانا تعيين خواهد کرد.

در مجموع چنين به نظر می‌رسد که سير پرونده هسته‌ای ايران مانند هر موضوع حساس بين‌المللی ديگر، فراز و فرودهايی دارد، اما در اين نوع بحران‌ها، نه هر فرودی لزوما به معنای نزديک شدن به حل بحران و نه هر فرازی ضرورتا به مفهوم آغاز درگيری است.