صادق صبا تحليلگر مسائل ايران در بی بی سی

طبق اين پيشنهاد ايران مواد خام اورانيوم معروف به کيک زرد را از آفريقای جنوبی وارد می کند و آن را در تاسيسات اصفهان به گاز اورانيوم تبديل می سازد و بعد اين گاز را به آفريقای جنوبی بازمی گرداند.

علی آقا محمدی، سخنگوی شورای عالی امنيت ملی، در گفتگويی با خبرگزاری ايسنا برای اولين بار گفت که جمهوری اسلامی حاضر است در طول مذاکرات آينده با کشورهای اروپايی اين پيشنهاد را بپذيرد.

پيشنهاد آفريقای جنوبی می تواند راه حل قابل قبولی برای حکومت اسلامی ايران باشد زيرا طبق آن ايران ظاهرا بدون آنکه تسليم شود می تواند حفظ آبرو بکند و مذاکرات هسته ای با اتحاديه اروپا را بار ديگر از سرگيرد.

گفتگو های دوطرف از ماه گذشته پس از آنکه ايران فعاليت های هسته ای در تاسيسات اصفهان را آغاز کرد قطع شده است.

با آنکه هر دو طرف در روزهای اخير خواستار از سر گيری مذاکرات برای حل بحران هسته ای ايران شده اند، ولی تاکنون ملاقاتی بين دو طرف صورت نگرفته زيرا که ايران شرط اروپا برای توقف فعاليت های هسته ای در اصفهان را نپذيرفته است.

در چنين وضعيتی پيشنهاد آفريقای جنوبی --که گفته می شود در جريان اجلاس اخير سران کشور ها در سازمان ملل ارائه شده و مورد تاييد محمد البرادعی، رييس آژانس بين المللی انرژی اتمی است-- شايد بتواند بن بست موجود را بشکند.

دليل استقبال مقامات جمهوری اسلامی از اين پيشنهاد شايد اين است که آنها فکر می کنند که می توانند در ظاهر ادعا کنند که عقب نشينی نکرده اند و تاسيسات اصفهان به فعاليت مشغول است.

اما طبق اين پيشنهاد ايران عملا از حق غنی سازی اورانيوم محروم می شود و صرفا مواد خام وارداتی اورانيوم را به گاز اورانيوم تبديل می کند و اين گاز را به آفريقای جنوبی می فرستد و عملا کار غنی سازی انجام نمی دهد و چرخه کامل توليد سوخت هسته ای در کشور وجود نخواهد داشت.

به نظر می رسد که مقامات ايران با توجه به فشار های شديد بين المللی و تصويب قطعنامه اخير در آژانس بين المللی انرژی اتمی و خطر ارجاع پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت سازمان ملل می خواهند عقب نشينی کنند. ولی با توجه به اظهارات تند هفته های اخير خود که قول داده اند تا آخر ايستادگی کنند نمی خواهند که اين عقب نشينی طوری جلوه داده شود که آنها تسليم شده اند.

ولی مشکل جمهوری اسلامی اين است که اروپايی ها ظاهرا از پيشنهاد آفريقای جنوبی نيز استقبال نکرده اند.

از قول بعضی از ديپلمات های اروپايی نقل شده که آنها اين پيشنهاد را غير واقعبينانه ارزيابی می کنند و همچنين نمی خواهند زمينه ای فراهم شود که رهبران ايران بتوانند ادعا کنند که بر اروپا پيروز شده اند.

همچنين گفته شده که اروپايی ها اصولا به رهبران جمهوری اسلامی اعتماد ندارند و مطمئن نيستند که اگر اين پيشنهاد را بپذيرند ايران در آينده آن را زير پا نخواهد گذاشت.

ولی از سوی ديگر اروپايی ها نيز مثل ايران می خواهند که مذاکرات هسته ای از سرگرفته شود و کار به جاهای حساس کشيده نشود.

از اين رو اروپا نيز پيشنهاد های ارائه شده برای حل مسالمت آميز بحران هسته ای ايران را بدون مطالعه دقيق رد نخواهد کرد.