ايران به دنبال توليد سلاح هسته ای است و انديشه دستيابی به جنگ افزار اتمی حتی از زمان حکومت محمدرضا شاه پهلوی در ايران مطرح بوده است گری سيمور

مؤسسه بين المللی مطالعات راهبردی که در لندن استقرار دارد با انتشار گزارشی از فعاليت هسته ای ايران اعلام کرده است که اگر اين کشور قصد توليد سلاح اتمی داشته باشد تا زمانی که توان چنين کاری را بيابد دست کم پنج سال ديگر بايد برنامه هسته ای خود را پيش ببرد.

اين گزارش در شرايطی منتشر می شود که ايران به قطعنامه شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی مبنی بر توقف فوری کليه فعاليتهای مرتبط با غنی سازی اورانيوم عمل نکرده و قرار است اين شورا در نشست بعدی خود که نوزدهم سپتامبر برگزار می شود در مورد نحوه برخورد با اين کشور تصميم بگيرد.

گری سيمور که مديريت مؤسسه بين المللی مطالعات راهبردی را به عهده دارد در گفتگو با بخش فارسی بی بی سی گفته است که تأسيسات غنی سازی اورانيوم در ايران دارای دو مشکل عمده اند که اگر ايران تصميم بگيرد دست به توليد سلاح هسته ای بزند ابتدا بايد اين دو مشکل را حل کند و تازه پس از آن، حدود پنج سال ديگر بايد برنامه اتمی خود را پيش ببرد تا بتواند نخستين جنگ افزار هسته ای خود را توليد کند.

مشکل اول از نظر آقای سيمور اين است که هگزافلوئوريد اورانيوم که در تأسيسات اتمی اصفهان توليد می شود دارای ناخالصی است و اگر به دستگاههای سانتريفوژ که در تأسيسات نطنز کار گذاشته شده اند تزريق شود بشدت به آنها صدمه خواهد زد.

وی مشکل دوم را نيز اين می داند که تعداد دستگاههای سانتريفوژی که در تأسيسات نطنز نصب شده تنها 164 دستگاه است و ايران برای اينکه بتواند غنی سازی اورانيوم را به صورت کامل انجام دهد بايد دست کم هزار دستگاه سانتريفوژ را نصب و آزمايش کرده باشد.

گری سيمور می گويد که حتی با تکميل تأسيسات غنی سازی اورانيوم در نطنز، اين تأسيسات بايد چند سالی کار کند تا مواد اوليه کافی برای ساخت سلاح هسته ای فراهم بياورد.

او که سالها در وزارت خارجه آمريکا در ارتباط با مسائل مربوط به سلاحهای هسته ای در جهان سمتهايی را بر عهده داشت و از سال 1996 تا سال 2000 نيز مسئول امور مربوط به کنترل سلاحهای کشتارجمعی در شورای امنيت ملی آمريکا بوده است پيش بينی می کند که اگر ايران تا زمان نشست نوزدهم سپتامبر شورای حکام آژانس بين المللی انرژی فعاليت تأسيسات اصفهان را متوقف نکرده باشد، پرونده اتمی ايران به شورای امنيت سازمان ملل متحد ارجاع داده خواهد شد.

هگزافلوئوريد اورانيوم که در تأسيسات اتمی اصفهان برای تزريق به دستگاههای سانتريفوژ توليد می شود دارای ناخالصی است و تعداد دستگاههای سانتريفوژ در تأسيسات اتمی نطنز نيز بسيار کمتر از ميزان لازم برای غنی سازی اورانيوم است گری سيمور

وی می گويد که حتی اگر دولتهای نزديک به ايران و عضو پيمان عدم تعهد که ايران روی کمک آنها حساب می کند، در شورای حکام به حمايت از ايران بپردازند، بازهم در اين شورا تعداد کشورهای کافی که عليه ايران رأی بدهند و پرونده ايران را با اکثريت آرا به شورای امنيت بفرستند وجود دارد.

البته گری سيمور اعتقاد دارد که شورای امنيت در رسيدگی به مسئله ايران ابتدا خيلی با احتياط عمل خواهد کرد و نخستين گامش اين خواهد بود که بيانيه يا قطعنامه ای صادر کند و از ايران بخواهد به خواست آژانس بين المللی انرژی اتمی مبنی بر متوقف ساختن فعاليتهای مرتبط با غنی سازی اورانيوم تن بدهد.

تن ندادن به اين خواسته، از نظر گری سيمور، باعث خواهد شد که شورای امنيت در گام بعدی اش قطعنامه ای با ضمانت اجرا عليه ايران تصويب کند يا اينکه بازرسيهای آژانس بين المللی انرژی اتمی در ايران را گسترده تر و سختگيرانه تر خواهد کرد.

او معتقد است که اگر ايران به چنين قطعنامه ای نيز عمل نکند، آنگاه شورای امنيت دست به اقداماتی همچون تحريم اقتصادی عليه اين کشور دست خواهد زد که البته چنين تحريمی به صورت محدود و هدفمند خواهد بود که زندگی تمام مردم ايران را دستخوش مشکل نسازد.

دولتمردان ايران توقع دارند که روسيه و چين که روابط نزديکی با ايران دارند در صورتی که شورای امنيت دست به تصويب قطعنامه ای عليه اين کشور بزند از حق وتوی خود استفاده کرده، جلوی برخوردهای سخت با ايران را بگيرند.

گری سيمور می گويد که چين و روسيه هم همچون آمريکا و متحدان اروپايی اش به برنامه هسته ای ايران مشکوکند و اجازه نخواهند داد که ايران توان توليد سلاحهای اتمی را پيدا کند اما به دليل روابط گسترده اقتصادی و سياسی با ايران همچون اتحاديه اروپا بر سر نوعی دوراهی قرار خواهند گرفت که در نهايت باعث خواهد شد تدابير شورای امنيت عليه ايران به شکلی احتياط آميز و تدريجی پيش برود و بيشتر روی تلاش در بازگرداندن ايران به مذاکرات هسته ای با اروپاييها متمرکز شود.

آيت الله خامنه ای از روند مذاکرات هسته ای با دولتهای اروپايی که هاشمی رفسنجانی و اطرافيانش همچون حسن روحانی در آن نقش عمده داشتند ناراضی بود و اکنون با تغيير گروهی که پرونده هسته ای را به دست گرفته اند موضع او تقويت شده است گری سيمور

کارگر نيفتادن فشار شورای امنيت بر ايران، از نظر آقای سيمور می تواند باعث شود که کسانی که در آمريکا و اسرائيل به برخورد نظامی با ايران معتقدند، به دفاع از چنين راه حلی خواهند پرداخت و خطر حمله به تأسيسات اتمی ايران را توجيه پذير خواهند دانست.

از ديد او، در صورت شکست همه تلاشهای ديپلماتيک برای بازداشت ايران از اهداف هسته ای اش، امکان برخورد نظامی با اين کشور جدی خواهد شد.

در پی پيروزی محمود احمدی نژاد در انتخابات رياست جمهوری ايران و روی کارآمدن دولت او بسياری از مقامها و چهره های سياسی ايران بارها تأکيد کردند که انتقال قدرت به رئيس جمهوری که به مواضع اصولگرايانه و محافظه کارانه شهرت دارد تأثيری در سياست هسته ای ايران نخواهد داشت و خط مشی اين کشور در اين زمينه تغييری نخواهد کرد.

اما گری سيمور به سرسختانه تر شدن مواضع هسته ای ايران در پی روی کار آمدن آقای احمدی نژاد معتقد است و می گويد آيت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی از روند مذاکرات هسته ای ايران با دولتهای بريتانيا، فرانسه و آلمان ناراضی بود، بخصوص اينکه اکبر هاشمی رفسنجانی، رئيس مجمع تشخيص مصلحت ايران و اطرافيان او، همچون حسن روحانی، دبير پيشين شورای عالی امنيت ملی در اين مذاکرات نقش عمده داشتند.

او روی کار آمدن محمود احمدی نژاد را تقويت موضع آيت الله خامنه ای در زمينه مسائل هسته ای می داند و می گويد گروه تازه ای که پرونده هسته ای ايران را در دست خواهند گرفت احتمالاً بيش از گروه قبلی تمايل به رويارويی با شورای امنيت را خواهند داشت و کمتر از آنان به دنبال نزديکی به غرب خواهند بود.

آقای سيمور در عين حال می گويد که هنوز اين امکان وجود دارد که ايران برای جلوگيری از عواقبی که رويارويی با غرب و شورای امنيت برايش به دنبال خواهد آورد برنامه خود را برای دستيابی به چرخه توليد سوخت اتمی به تعويق بيندازد.

او همچنين تأکيد می کند که ماده چهارم پيمان بين المللی منع گسترش جنگ افزارهای اتمی به همه امضاکنندگان اين پيمان حق دستيابی به چرخه توليد سوخت اتمی را می دهد اما آن را مشروط به اين می داند که اين کشورها تحت پوشش اين حق به دنبال توليد سلاح اتمی نروند.

به گفته وی، توجيه غرب برای محروم ساختن ايران از استيفای حق دستيابی به چرخه توليد سوخت اتمی، رفتار اين کشور طی سالهای گذشته و پنهانکاری فعاليت هسته ای آن است که باعث سلب اعتماد از اين کشور و نگرانی غرب شده است.

گری سيمور که به ايران سفر کرده و به بازديد از تأسيسات هسته ای ايران پرداخته است شخصاً اعتقاد دارد که اين کشور به دنبال توليد سلاح هسته ای است و انديشه دستيابی به جنگ افزار اتمی حتی از زمان حکومت محمدرضا شاه پهلوی در ايران مطرح بوده است.

او می گويد که اگرچه اکنون آيت الله خامنه ای سلاح هسته ای را حرام و مغاير با تعاليم اسلام می داند اما در صورتی که ايران در مرحله ای قراربگيرد که امکان توليد سلاح اتمی را بيابد ممکن است آيت الله خامنه ای فتوای خود را عوض کند و بگويد برخورداری از سلاح هسته ای منافاتی با اسلام ندارد.