کلارک بويد گزارشگر امور فن آوری بی بی سی

بنا به يک تخمين، شمار وبلاگ نويسان داخل ايران ۴۶ هزار نفر است

حسين درخشان که وبلاگی به نام "سردبير خودم" دارد، در دنيای وبلاگ فارسی صاحب اسم و رسم شده است.

وی امکاناتی را فراهم آورد تا ايرانيان بتوانند خاطرات و نظرات خود را در اينترنت به زبان مادری شان بنويسند.

او اکنون در حال ايجاد يک وبلاگ صوتی از نوع "پادکست" (podcast) است که کاربران می توانند محتويات آن را به صورت فايل MP۳ دريافت کنند و در زمان دلخواه به کمک دستگاه های پخش موسيقی نظير iPod بشنوند، بدون آن که به اینترنت متصل باشند.

مسيرآقای درخشان به سوی "پادکستينگ" پنج سال پيش در تهران آغاز شد. وی بدنبال تعطيلی روزنامه ها در ايران تصميم به خروج از کشور گرفت و در سال ۲۰۰۱ به همراه همسرش در کانادا اقامت گزيد.

در سپتامبر همان سال، درست پس از حمله به مرکز تجارت جهانی در نيويورک، آقای درخشان شروع به نوشتن وبلاگ کرد.

ثبت حکايات افراد لطمه خورده در اين حمله در اينترنت، وی را نسبت به قدرت نگارش يک دفترچه خاطرات اينترنتی متقاعد کرد.

آقای درخشان به بی بی سی می گويد: "می خواستم با فرهنگ ايرانی، بخصوص فرهنگ جوانان، در ارتباط بمانم. همچنين می خواستم راهی بيابم تا با خوانندگانی که در روزنامه داشتم در تماس باشم."

'شکوفايی وبلاگ'

تلاش آقای درخشان به رشد سريع وبلاگهای فارسی انجاميد. بنا به يک تخمين، شمار وبلاگ نويسان داخل ايران ۴۶ هزار نفر است و آقای درخشان می گويد که شايد قريب به ۷۵ هزار وبلاگ نويس فارسی فعال در سراسر دنيا وجود داشته باشند.

وبلاگ همراه پادکست" (podcast) نوعی وبلاگ صوتی است که کاربران می توانند محتويات آن را به صورت فايل MP۳ دريافت کنند و در زمان دلخواه به کمک دستگاه های پخش موسيقی نظير iPod بشنوند

يک ايرانی به نام هادی قائمی که اکنون برای سازمان ديده بان حقوق بشر در نيويورک کار می کند، می گويد: "در دو، سه سال گذشته، وبلاگ نويسی ايرانی شکوفا شده است. در حقيقت، وبلاگ به رسانه اصلی اطلاعات، اخبار، تحليل و مبادله اطلاعات برای ايرانيان در داخل و خارج کشور تبديل شده است."

آقای درخشان می خواست که از اين روند بهره برداری کند. چند ماه پيش، يک پادکست به نام "راديو هودر" را داير کرد و در حال حاضر برنامه هايش به زبان فارسی و انگليسی پخش می شود.

برنامه های پادکست را هر کسی که دستگاه های ابتدايی ضبط صوت، رايانه مجهز به نرم افزار ويرايش صدا و قدری فضای اينترنتی برای ميزبانی فايلهای MP۳ داشته باشد، می تواند توليد کند.

انبوه مشکلات

آقای درخشان می گويد: "راديوهای موجود در ايران کاملاَ تحت کنترل دولت يا تبعيديان ساکن لس آنجلس هستند. در نتيجه، حجم اطلاعات دقيق يا دامنه بحث سياسی به اين دو نوع منبع محدود شده است."

اما مبتکر "راديو هودر" می گويد که اين راديو گزينه بيشتری در اختيار ايرانيان قرار می دهد. آقای درخشان توضيح می دهد: "آنها با پادکست می توانند چيزی را توليد کنند و در بحثهای سياسی و اجتماعی سهيم شوند، بحثهايی که در ايران بجز در اينترنت موجود نيست."

اما موانعی بر سر راه "پادکستينگ" (توليد يا عرضه برنامه های صوتی با فورمت MP۳ ) در ايران وجود دارد.

برای آقای درخشان بزرگترين مشکل اين است که ضبط، ويرايش، ميکس و گذاشتن پادکست در اينترنت وقت گير است.

همچنين "پادکستر"های ايرانی (توليدکنندگان پادکست) که بسياری از آنها اينترنت کم سرعت دارند، با برخی موانع فنی مواجه خواهند شد.

افزون بر اين، کسانی که در ايران بدنبال پادکست می گردند، شايد به سختی بتوانند آن را بيابند. دولت ايران مرتباَ محتوی سايتهای اينترنتی را که ضد انقلابی تشخيص می دهد، فيلتر می کند. دولت ايران بعلاوه شايد تصميم بگيرد کسانی را در داخل ايران پادکست می کنند، سانسور کند.

از سوی ديگر، بازداشت اخير بيش از ۲۰ نفر از وبلاگ نويسان و روزنامه نگاران اينترنتی نمی تواند برای پادکسترها خوش يمن باشد.

ديگر مساله بالقوه برای پادکسترهای ايرانی، سرويسهای ميزبانی شرکتهای آمريکايی است. بسياری از ايرانيان برای ميزبانی وبلاگها و وب سايتهای خود از سرورهای آمريکايی استفاده می کنند.

اخيراَ يک سرور آمريکايی ارايه خدمات اينترنتی به خبرگزاری دانشجويان ايران، ايسنا، را ناگهان متوقف کرد.

هادی قائمی از ديده بان حقوق بشر به بی بی سی گفته است: "ما شاهد آن هستيم که ارايه دهندگان خدمات اينترنتی به وب سايتهای موجود در ايران بدون ارايه دليلی شروع به تعطيلی اين سايتها کرده اند."

رسانه محبوب  در دو، سه سال گذشته، وبلاگ نويسی ايرانی شکوفا شده است. در حقيقت، وبلاگ به رسانه اصلی اطلاعات، اخبار، تحليل و مبادله اطلاعات برای ايرانيان در داخل و خارج کشور تبديل شده است هادی قائمی، عضو دیده بان حقوق بشر

چه بسا پادکستهای ايرانی نيز دچار سرنوشت مشابهی شوند.

برای رياست جمهوری

حسين درخشان اذعان می کند که شايد پادکستهای ايرانی در کوتاه مدت به اندازه وبلاگ تاثير گذار نباشد، اما در دراز مدت که توليد پادکست از لحاظ فنی آسانتر می شود و افراد بيشتری می توانند به آن گوش کنند، اين روند احتمالاَ تغيير می کند.

در جهت نيل به اين هدف، آقای درخشان قصد دارد در آستانه انتخابات آتی رياست جمهوری ايران در بهار فعلانه به پادکستينگ بپردازد.

وی تصميم دارد با کارشناسان و روزنامه نگاران ايرانی، هم در داخل و هم در خارج از کشور، مصاحبه کند، زير وی اعتقاد دارد صدای آنها کمتر شنيده می شود.

آقای درخشان می گويد: "هرکسی که پادکستينگ را جدی بگيرد، می تواند حتی در انتخابات تاثير بسيار بزرگی برجا بگذارد. چه بسا حتی برخی از رسانه های بزرگ در ايران نيز پادکستها بردارند و آنها را در گستره ای وسيعتر توزيع کنند و به گوش مخاطبان بيشتری برسانند."