روحانی و استرا - روحانی اروپاييان را به ناتوانی در عمل به تعهدات خود متهم کرد

اسپنسر آبراهام وزير انرژی ايالات متحده که در يک کنفرانس بين المللی در وين سخن می کفت تاکيد کرد که ايران زمان محدودی دارد تا به درخواست آژانس جامه عمل بپوشد.

ايران در پاسخ به قطعنامه اخير شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی اعلام کرده است که برنامه غنی سازی اورانيوم را متوقف نمی کند و نسبت به ارجاع احتمالی پرونده ايران به شورای امنيت سازمان ملل متحد آن واکنش جدی نشان خواهد داد.

روز يکشنبه، 19 سپتامبر، خبرگزاری دولتی ايران - ايرنا - از قول حسن روحانی، دبير شورای عالی امنيت ملی و مسئول مذاکرات هسته ای ايران، گزارش کرد که وی ضمن انتقاد از مصوبه روز شنبه شورای حکام گفته است که هر قطعنامه ای که ايران را به تعليق برنامه غنی سازی اورانيوم ملزم کند غيرقابل قبول است و ايران چنين تعهدی را نخواهد پذيرفت.

در قطعنامه اخير شورای حکام از ايران خواسته شده است فورا تمامی فعاليت های خود در زمينه غنی سازی اورانيوم را متوقف کند و تا اجلاس بعدی شورا در 25 ماه نوامبر سال جاری، اقدامات لازم را جهت اطمينان بخشی در مورد فعاليت های هسته ای خود به آژانس بدهد.

سرپرست مذاکرات هسته ای ايران تاکيد کرده است که توقف غنی سازی اورانيوم تصميمی داوطلبانه بوده است و جمهوری اسلامی هيچ تعهدی در اين زمينه را نپذيرفته است

آقای روحانی گفته است که تصميم به تعليق برنامه غنی سازی اورانيوم، که ايران پس از مذاکره با کشورهای اروپايی آن را اعلام کرد، تصميمی داوطلبانه بوده و جمهوری اسلامی هيچ تعهدی در اين زمينه را نپذيرفته است.

حسن روحانی تاکيد کرد که تعليق غنی سازی بخشی از توافق با سه کشور اروپايی آلمان، بريتانيا و فرانسه در مذاکرات تهران بوده و انضمام بند مربوط به توقف فوری غنی سازی اورانيوم در قطعنامه شورای حکام را، که اين سه کشور پيشنهاد کرده بودند، مغاير تعهدات آنان دانست.

در همين حال، مليسا فلمينگ سخنگوی آژانس اتمی در گفتگو با بی بی سی گفت که نمی توان ايران را مجبور به معلق کردن فعاليت های هسته ای اش کرد.

تصميم با ايران است

حسن روحانی در کنفرانس خبری خود گفت که تصميم در مورد از سرگيری برنامه غنی سازی کلا به ايران ارتباط دارد و زمان آن را نيز اين کشور تعيين می کند.

وی گفت که تعليق داوطلبانه غنی سازی در سال گذشته به منظور اعتماد سازی صورت گرفت بوده درحاليکه وضعيت کنونی با شرايط آن زمان متفاوت است زيرا در حال حاضر هيچ ابهامی در مورد فعاليت های هسته ای ايران وجود ندارد.

موسويان رويکرد اروپاييان را غيرمنطقی دانسته است

به گفته آقای روحانی با رد الزام ايران به توقف غنی سازی اورانيوم گفت که توافق در باره توقف اين برنامه تنها از طريق مذاکره می تواند به دست آيد.

آقای روحانی همچنين گفته است که در صورتی که پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت سازمان ملل ارجاع شود، چنين اقدامی "عاقلانه" نخواهد بود و اين کشور در واکنش نسبت به چنين تحولی، از عمل به پروتکل الحاقی به پيمان منع گسترش تسليحات هسته ای خودداری خواهد ورزيد.

دولت ايران پيوستن به پروتکل الحاقی را در اصول پذيرفته اما اين تصميم هنوز در مجلس مطرح نشده و به تصويب نمايندگان نرسيده است و در نتيجه، برای دولت ايران الزام قانونی ندارد.

براساس موادی از پروتکل الحاقی، به بازرسان آژانس بين المللی اجازه داده می شود تا به بازرسی های از پيش اعلام نشده از مراکز فعاليت های هسته ای کشورهای امضا کننده مبادرت ورزند.

رويکرد غيرمنطقی

همچنين، حسين موسويان، سخنگوی هيات ايرانی در اجلاس شورای حکام، گفته است که اين کشور قطعنامه روز شنبه را "کاملا سياسی" تلقی می کند و رويکرد کشورهای اروپايی در اين اجلاس را "غيرمنطقی" خوانده است.

در گفتگويی در پايان اجلاس روی شنبه شورای حکام، آقای موسوی در عين حال گفت که صدور قطعنامه به منزله جلوگيری از خواست ايالات متحده برای ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت است.

وی در پايان اجلاس روز شنبه شورای حکام گفته بود که آمريکاييان به هدفشان نرسيدند ازجمله نتوانستند ضرب الاجلی را در 21 ماه اکتبر تعين کنند و پيشنهاد ارجاع خودکار اين مورد به شورای امنيت را به تصويب برسانند.

ايالات متحده در ابتدا خواستار آن بود که در صورتی که جمهوری اسلامی در پايان مهلت تعيين شده به خواست آژانس بين المللی عمل نکرده باشد، پرونده هسته ای اين کشور به طور خودکار جهت بررسی و تصميم در مورد وضع تنبيه های احتمالی به شورای امنيت ارجاع شود.

در مورد تعليق غنی سازی، آقای موسويان گفت که مرحله اصلی غنی سازی، يعنی وارد کردن گاز به سانتريفوژها، هنوز معلق مانده است و افزود که البته تصميم به تعليق صرفا برای اعتماد سازی بوده است.

انتقاد از اروپاييان

صدور قطعنامه شورای حکام اظهار نظرهای گوناگون داخلی را به خصوص در مورد نقش اروپاييان در پی داشته است و اکثر مقامات و نشريات صراحتا يا تلويحا مفاد قطعنامه را مغاير خواست جمهوری اسلامی دانسته اند.

برخی از نشريات داخلی روند مذاکرات هسته ای ايران و به خصوص اتکای اين کشور به حسن نيت کشورهای اروپايی را نيز به پرسش گرفته اند.

همچنين، خبرگزاری دانشجويان ايران - ايسنا - از قول علی اکبر صالحی، نماينده سابق ايران در آژانس، گزارش کرده که با اشاره با رفتار سه کشور اروپايی گفته است که "اين کشورها به تعهدات خود عمل نکرده اند و نيت های خود را آشکار کردند و هيچ همراهی با ايران نداشتند."

به گفته نماينده سابق ايران در آژانس بين المللی انرژی اتمی در ابتدا قرار بود مساله برنامه های هسته ای جمهوری اسلامی در مذاکره با نمايندگان چند کشور و نهاد بين المللی مطرح شود اما بعدا اين مذاکرات با سه کشور اروپايی صورت گرفت

آقای صالحی برخی اظهار نظرها را در اين زمينه را رد کرده است که کمک اروپاييان مانع از تصويب نظر آمريکا در ارجاع پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت شد.

وی گفته است که اين اظهارات واهی است و بايد اين واقعيت را بيان کنيم که اروپا هيچ کمکی به ما نکرد.

آقای صالحی در مورد سابقه مذاکرات هسته ای ايران با سه کشور اروپايی گفته است که در ابتدا قرار بود مذاکرات ايران با نمايندگان اتحاديه اروپا، روسيه، چين و جنبش عدم تعهد و مديرکل آژانس صورت گيرد اما بعدا اين پيشنهاد به نفع مذاکره با سه کشور اروپايی کنار گذاشته شد.

در عين حال وی خواستار آن شده است که جمهوری اسلامی با استفاده از راه های ديپلماتيک صلح آميز بودن برنامه های هسته ای ايران را به اطلاع افکار عمومی برساند.

در مورد امکان طرح شکايت ايران از آژانس بين المللی در دادگاه لاهه، که اکبر هاشمی رفسنجانی، رييس مجمع تشخيص مصلحت در هفته گذشته مطرح کرد، آقای صالحی توضيح داده است که گرچه چنين اقدامی عملی است، اما رای دادگاه برای آژانس الزام آور نيست.