صادق صبا تحليل گر مسائل ايران در بی بی سی

آقای روحانی نگفت که پس از صدور اين قطعنامه ايران غنی سازی اورانيوم را از سرخواهد گرفت

آقای روحانی که با خبرنگاران در تهران سخن می گفت افزود که هيچ نهاد بين المللی نمی تواند با تصويب چنين اسنادی ايران را از حق قانونی خود برای استفاده صلح آميز از انرژی هسته ای محروم کند.

از اظهارات تند آقای روحانی ممکن است چنين برداشت شود که ايران ممکن است به زودی فعاليت غنی سازی را از سرگيرد. ولی واقعيت چيز ديگری است.

آقای روحانی بين "مجبور کردن" يک کشور به متوقف کردن غنی سازی اورانيوم و تصميم "داوطلبانه" آن کشور به تعليق چنين فعاليتهايی تفاوت قائل شد.

او ضمن آنکه قطعنامه را مردود دانست ولی به هيچوجه مطرح نکرد که که پس از صدور اين قطعنامه ايران غنی سازی اورانيوم را از سرخواهد گرفت.

آقای روحانی در گفت و گوی خود با خبرنگاران در عوض بيان کرد که جمهوری اسلامی فعلا تصميمی برای تعليق "جديد" ندارد. معنای اين سخن آن است که ايران به تعهد سال پيش خود در مذاکره با سه کشور اروپايی در تهران در باره تعليق موقتی به منظور اعتماد سازی همچنان پای بند است.

مقام مسئول اصلی ايران در مذاکرات هسته ای گفت که از طريق قطعنامه نمی توان ايران را ملزم به تعليق کرد و صرفا از راه مذاکره می توان از ايران خواست که موقتا دست از غنی سازی اورانيوم بر دارد.

آقای روحانی به خبرنگاران گفت که جمهوری اسلامی به رغم تصويب اين قطعنامه همچنان به تعهدات بين المللی خود پای بند است و به مذاکرات خود با اتحاديه اروپا و آژانس بين المللی انرژی اتمی برای رفع سوء ترديد ها در باره برنامه ها ی هسته ای کشور ادامه می دهد.

او برای نشان دادن نرمش بيشتر گفت که حتی مذاکره با آمريکا نيز در مورد پرونده هسته ای ايران منتفی نيست.

ولی بايد متذکر شد که از اظهارات آقای روحانی دقيقا روشن نيست که گستره اين تعليق تا چه حد است و آيا قطعه سازی برای سانتريفوژ ها را شامل می شود يا نه.

به نظر می رسد که اختلافات موجود بين ايران و آژانس بين المللی انرژی اتمی يکی بر سر همين موضوع تعريف گستره غنی سازی اورانيوم است. در حالی که آژانس از ايران می خواهد که "کليه " فعاليت های مربوط به غنی سازی را متوقف کند، جمهوری اسلامی بعضی از فعاليت ها را بخشی از جريان غنی سازی نمی داند.

اختلاف ديگر اين است که جمهوری اسلامی اصرار دارد که چنين وانمود شود که تعليق داوطلبانه و بدون فشار خارجی صورت گرفته است. ولی در قطعنامه اخير از ايران خواسته شده که حتما اين فعاليت را فعلا متوقف کند.

مقامات ايران نمی خواهند که اين تصور ايجاد شود که آنها تحت فشار های آمريکا و يا کشورهای ديگر مجبور شده اند که امتياز بدهند. ولی آنها می دانند که برای رفع مشکلات ايران با سازمان ملل مجبوراند که امتياز بدهند تا پرونده ايران به شورای امنيت برای تصويب تحريم های احتمالی ارجاع داده نشود.

ولی آنها می خواهند به طرفداران خود در داخل کشور بگويند که صرفا برای اعتماد سازی کارهايی انجام داده اند.

بنابر اين به نظر می رسد که اظهارات تند آقای روحانی عليه قطعنامه آژانس بين المللی تا حدی برای مصارف داخلی است تا جناح های تندرو محافظه کار که هرگونه امتياز دهی در باره برنامه های هسته ای کشور را مردود می دانند راضی نگهداشته شوند.

از سوی ديگر جمهوری اسلامی به دليل انتقاد های سازمان های بين المللی از ادامه نقض حقوق بشر در کشور، سرکوب مطبوعات منتقد و برگزاری انتخابات بحث انگيز مجلس در اسفند ماه در جامعه جهانی بسيار منزوی شده و در موقعيتی قرار ندارد که با قدرت و اعتبار از حقوق و منافع کشور در صحنه بين المللی دفاع کند.

ايران می گويد که طبق پيمان منع گسترش سلاح های هسته ای حق دارد که برای مقاصد صلح آميز اورنيوم را غنی کند. ولی در قطعنامه اخير آژانس بين المللی اين حق از ايران سلب شده است. از اين رو از نظر دولت ايران اين اقدامی کاملا غير قانونی است. ولی به نظر می رسد که کسی به استدلالات ايران توجهی ندارد.

مقامات ايران شايد بايد از خود بپرسند که چرا چنين وضعيتی پيش آمده است و جمهوری اسلامی تا اين در جهان منزوی است. اينکه آنها سياست های خصمانه آمريکا را مسبب اصلی همه مشکلات خود بدانند شايد برای افکار عمومی ايران قانع کننده نباشد.

بسياری از تحليل گران معتقدند که شايد اگر اجازه داده می شد تا در ايران اصلاحات به ثمر می نشست و در کشور آزادی و دموکراسی وجود می داشت ، کشور هايی مثل آمريکا هرگز نمی توانستند با چنين زبان تهديد آميزی عليه ايران سخن بگويند.