سفرحسن روحانی به نیویورک؛ منتظر چه وقایعی باید بود؟

حسن روحانی رئیس جمهور ایران برای ششمین بار برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل عازم نیویورک شده است. مجمع عمومی امسال در شرایطی برگزار می شود که ایالات متحده آمریکا از توافق هسته ای موسوم به برجام خارج شده و تحریم های آمریکا که با این توافق رفع شده بود، مجددا بازگشته و تا ۱۳ آبان (چهارم نوامبر) به طور کامل اجرایی می شود.

دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا هم برای سخنرانی در مجمع عمومی وارد نیویورک شده و پیشتر پیشنهاد دیدار با مقام های ایرانی را داده بود. سفر چهار روزه آقای روحانی به نیویورک در چنین شرایطی انجام می شود.

سخنرانی ترامپ و روحانی چه وقت است؟

هر دو رئیس جمهور در روز اول مجمع عمومی سخنرانی خواهند داشت. هر سخنران ۱۵ دقیقه وقت دارد اما همه رهبران این محدودیت زمانی را رعایت نمی کنند و برای همین برنامه ریزی سخنرانی ها همیشه با تغییراتی همراه است.

حسن روحانی چهاردمین نفری است که در در روز اول مجمع نوبت سخنرانی دارد انتظار می رود سخنرانی آقای روحانی بعدازظهر روز سه شنبه سوم مهرماه (۲۵ سپتامبر) به وقت نیویورک باشد.

محور سخنرانی ترامپ و روحانی چیست؟

دولت دونالد ترامپ اعلام کرده که به دنبال فشار اقتصادی به ایران است تا رفتار خود در منطقه را تغییر دهد و در برنامه موشک های بالستیک خود تجدیدنظر کند. جان بولتون مشاور امنیت ملی آمریکا گفته که در صورتی که اگر سیاست ایران عوض نشود تحریم های بیشتری هم در راه است.

با توجه به فضایی که در ارتباط با ایران در دولت آمریکا وجود دارد، رسانه های آمریکایی احتمال داده اند که دست کم بخشی از سخنرانی دونالد ترامپ درباره ایران باشد. رسانه های ایرانی هم از قول چهره های سیاسی پیشنهاد کرده اند که آقای روحانی از سیاست های همتای آمریکایی اش انتقاد کند و در صورتی که ترامپ انتقاد مشخصی را علیه ایران مطرح کرد، او جواب مستقیمی به آن را بدهد. خود آقای روحانی در زمان ترک تهران به سوی نیویورک گفته می خواهد " برخی از تخلفات و پشت کردن‌های آمریکا به تعهدات بین‌المللی" را "بهتر تبیین" کند.

رسانه های آمریکایی پیش بینی کرده اند که این هفته دوئلی کلامی میان ایران و آمریکا در نیویورک برقرار خواهد بود.

احتمال دیدار ترامپ و روحانی وجود دارد؟

آیت الله خامنه ای در اغلب سخنرانی های اخیر خود گفته است که راه مذاکره میان دولت ایران و آمریکا مسدود است و هرگونه تماس احتمالی را قابل قبول نمی داند. این اظهارات در پاسخ به دعوت چندباره مقام های آمریکایی از جمله شخص دونالد ترامپ برای دیدار با حسن روحانی است. وزیر خارجه آمریکا به تازگی فراتر از این هم رفته و گفته صحنه گردان اصلی در ایران خود آیت الله خامنه ای است و دونالد ترامپ آمادگی دیدار با او را هم دارد.

حسن روحانی هم قبلا اشاراتی داشته که مذاکره با آمریکا برای توافق های تازه در شرایطی که ایالات متحده از توافق هسته ای خارج شده، امکان ندارد اما منتقدان و مخالفان دولت در ایران نگران احتمال دیدار احتمالی دو رئیس جمهور هستند.

جواد کریمی قدوسی از نمایندگان اصولگرای مجلس که نزدیک به آیت الله خامنه ای و دست اندرکاران دفتر اوست گفته "آقای روحانی از همین الان باید اعلام کند به هیچ وجه اتفاقی، برنامه‌ریزی شده و تلفنی، ملاقاتی بین ایشان و رئیس جمهور خبیث آمریکا اتفاق نخواهد افتاد و همان موضع رهبر معظم انقلاب را در سفر به نیویورک تکرار کند. ایشان و وزیرخارجه ما حق هیچگونه ملاقات را ندارد و نباید هیچگونه واسطه‌گری را قبول کند".

آقای روحانی در اولین روز سفر و اولین مصاحبه در نیویورک گفت "ترامپ تاکنون هرچه کرده، ویران کردن اعتماد به دولت آمریکا بوده است. اگراحساس کنیم آمریکا صادقانه در پی بهبود شرایط است، حتما فضای تازه ای خواهیم داشت".

وی همچنین با تاکید بر اینکه دیدار با دونالد ترامپ "به تنهایی موضوعیت ندارد" گفته است: "دیدار زمانی انجام می‌شود که ما امید داریم اختلافات کمتر شده و به نکات مثبتی دست خواهیم یافت."

احتمال دیدار فقط محدود به مجمع عمومی است؟

دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا که در نیویورک به سر می برد می خواهد برای ساعاتی جلسه روز چهارشنبه شورای امنیت را شخصا اداره کند. ایالات متحده رئیس دوره ای شورای امنیت در ماه میلادی جاری است و آقای ترامپ می تواند از این فرصت در زمان حضور در نیویورک استفاده کند. او گفته که قصد دارد در این جلسه درباره موضوع سلاح های اتمی و "تهدیدات" ایران نیز سخنرانی کند.

در صورتی که موضوع بحث در شورای امنیت، ایران باشد، نماینده ای از این کشور حق دارد که مواضع رسمی جمهوری اسلامی را در همین جلسه مطرح کند. چهره های سیاسی در ایران می گویند که حسن روحانی به شورای امنیت برود یا دست کم محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه در آن جلسه شرکت کنند و به گفته های دونالد ترامپ جواب بدهند.

در موارد پیشین که موضوع ایران در شورای امنیت مطرح شده، غلامعلی خوشرو نماینده دائم ایران در سازمان ملل در شورا حاضر بوده و اظهاراتی داشته است. تا به حال مشحص نشده که نماینده ای از ایران در جلسه چهارشنبه شورای امنیت شرکت می‌کند و اگر حضور دارد چه کسی است. در صورتی که آقای روحانی یا ظریف در جلسه حاضر شوند، باید دور میزی بنشینند که در صدر آن دونالد ترامپ ریاست جلسه را بر عهده دارد.

به جز مجمع عمومی، برنامه های روحانی چیست؟

روحانی در چهار روز اقامت در نیویورک به جز سخنرانی در مجمع عمومی، با شماری از رهبران حاضر در نیویورک دیدار خواهد کرد. ملاقات با امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه و آنتونی گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد از برنامه های اوست. قرار است آقای روحانی در "اجلاس صلح" که برای بزرگداشت نلسون ماندلا رهبر فقید آفریقای جنوبی در صحن مجمع عمومی برگزار می شود هم سخنرانی کند.

مطابق معمول دیدار با سردبیران شماری از رسانه های آمریکایی و مصاحبه با آنها و دیدار با گروهی از ایرانیان مقیم آمریکا از برنامه های او تا روز چهارشنبه چهارم مهرماه است که نیویورک را به مقصد تهران ترک می کند. محمدجواد ظریف وزیر خارجه و همکارانش در نیویورک می مانند. دیدارهای آقای ظریف با جان کری وزیر خارجه پیشین آمریکا اخیرا خبرساز شده است. او گفته به جز جان کری، با هنری کیسینجر سیاستمدار نامدار آمریکا هم در سفرهایش به نیویورک، دیدار می کند.

منتقدان و مخالفان امسال چه کرده اند؟

همچون سال های اخیر گزارش هایی از حضور منتقدان و مخالفان دولت و نظام جمهوری اسلامی ایران در نیویورک منتشر شده است. از جمله تابلوهای تبلیغاتی متحرک در اطراف سازمان ملل اجاره شده و روی خودروها در اطراف سازمان ملل در حرکت است که انتقادهایی از وضعیت حقوق بشر در ایران و بازداشت فعالان سیاسی و حقوق بشری به روی آنها درج شده است. یکی از این تابلوها تصویر شماری از بازداشت‌شدگان از جمله اعتراض به حبس نسرین ستوده و عبدالفتاح سلطانی دو وکیل دادگستری در ایران است.

بیشتر بخوانید: