توافق اسرائیل و امارات؛ ایران و تشکیلات خودگردان فلسطینی محکوم کردند، بحرین استقبال

وزارت خارجه ایران توافق اسرائیل و امارات متحده عربی برای برقراری روابط سیاسی را "حماقت راهبردی" را توصیف و آن را بشدت محکوم کرد.

امارات بعد از مصر (۱۹۷۹) و اردن (۱۹۹۴) سومین کشور عرب است که با اسرائیل روابط دیپلماتیک برقرار می‌کند و اولین کشور منطقه خلیج فارس؛ هرچند که روابط غیرعلنی سالها در جریان بوده است.

وزارت خارجه ایران تصمیم امارات برای برقراری رابطه رسمی با اسرائیل را "ننگین" و "خطرناک" خواند و با هشدار به اسرائیل درباره "هرگونه دخالت" در خلیج فارس، "دولت امارات و دیگر دولت‌های همراه" را مسئول "تمامی عواقب" این تصمیم دانست.

در این بیانیه آمده "این خنجری که به ناحق از سوی امارات بر پشت مردم فلسطین و بلکه کلیه مسلمانان وارد آمد، برعکس منجر به تقویت محور مقاومت" خواهد شد و مردم فلسطین "عادی سازی روابط" با اسرائیل را هرگز نمی‌بخشند و خون فلسطینیان "دیر یا زود گریبان خیانت‌کاران" را می‌گیرد.

تحلیل پوریا ماهرویان- بی‌بی‌سی

آیا جای خالی ایران پر می‌شود؟

قبل از انقلاب ایران، دشمنی کشورهای عرب با اسرائیل، ایران و اسرائیل را به هم‌ نزدیک‌ کرده بود. حالا دشمنی ایران و اسرائیل، عامل دوستی اسرائیل و کشورهای عرب‌ می‌شود.

اسرائیل چند دهه است که علاوه بر شریک سیاسی به دنبال شریک تجاری در خاور‌میانه است. پیش از انقلاب اسرائیلی‌ها از مهمترین بازرگانان و پیمانکاران نفتی، ساختمانی و راه‌سازی در ایران بودند. امارات پس از چهل سال به ایرانی دیگر برای بازرگانان و شرکت‌های اسرائیلی تبدیل می‌شود.

پیش از این هم بسیاری از بازرگانان اسرائیلی‌ دو تابعیتی با گذرنامه‌های کشورهای دیگر در امارات فعالیت تجاری داشته‌اند، اما آغاز روابط دیپلماتیک بین دو‌ کشور راه را برای شرکت‌های اسرائیلی هم باز می‌کند و‌ جای خالی ایران را که با مصر و اردن پر نشده بود، برای اقتصاد اسرائیل پر می‌کند.

خط لوله نفتی ایلات-اشکلون که زمانی نفت ایران را از دریای سرخ به مدیترانه منتقل می‌کرد، حالا شاید برای انتقال نفت امارات استفاده شود، در حالیکه هنوز کشورهای نفت‌خیز خلیج فارس راه‌های سخت‌تری برای انتقال نفت‌شان به اروپا دارند.

اسرائیل برای پیمان صلح با امارات از انضمام بخش‌هایی از اراضی فلسطینی فعلا صرف‌نظر کرده، اما این پیمان نه تنها اسرائیل را وارد بازار پر سودی چون امارات می‌کند، بلکه‌ دسترسی اسرائیل را به خلیج فارس‌ هموار می‌کند و این موضوع بیش از قراردادهای تجاری امارات و اسرائیل، جمهوری اسلامی را نگران می‌کند.

اما بحرین که متحد نزدیک عربستان سعودی است بدون اینکه مستقیم به عادی سازی روابط با اسرائیل اشاره کند، از تصمیم امارات متحده استقبال و از تلاش آمریکا برای این توافق قدردانی کرد و گفت "این اقدام تاریخی صلح و ثبات را در منطقه تقویت می‌کند."

به گفته محمد بن زاید آل نهیان ولیعهد ابوظبی، بر اساس این توافق انضمام بخش‌هایی از سرزمین‌های فلسطینی به خاک اسرائیل فورا متوقف می‌شود و بعد روابط دو کشور به حالت عادی درمی‌آیند.

یوسف عطیبه سفیر امارت در واشنگتن در بیانیه‌ای گفت: "این توافق بلافاصله انضمام و احتمال تشدید خشونت را متوقف می‌کند. این توافق راه حل تشکیل دو دولت را زنده نگه می‌دارد که اتحادیه عرب و جامعه بین‌المللی هم از آن حمایت می‌کنند."

با این حال بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در پیامی تلویزیونی به زبان عبری گفت "در هماهنگی کامل با آمریکا، برنامه من برای انضمام تغییری نکرده است". برخی تحلیل‌گران می‌گویند این به این معنا است که توقف انضمام موقت است.

تشکیلات خودگردان فلسطین این توافق را به "شدیدترین شکل ممکن" محکوم کرده و آن را "تجاوز" به حقوق و "خیانت" به مردم فلسطین دانسته است.

حازم قاسم سخنگوی حماس که کنترل نوار غزه را در اختیار دارد این توافق را نه در خدمت آرمان فلسطین بلکه "پاداش اشغال و جنایات اسرائیل" خوانده است.

اردن کشوری که با کرانه باختری هم مرز است و با اسرئیل روابط رسمی دارد گفت "نتیجه این توافق به رفتار اسرائیل بستگی دارد بخصوص به پایندی‌اش به راه حل دو دولت."

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل اظهار امیدواری کرده که این توافق به تحقق شکل‌گیری دو دولت مستقل کمک کند.