کاوه امیدوار

	بانک صنعت نفت قرار است در تمامی طرح های نفت و گاز در خشکی و دریا مشارکت کند

غلامحسین نوذری، وزیر نفت ایران در همایش "چالشها و فرصت های شرکت های ایران در قراردادهای نفت و گاز" یکی از علل تاخیر در اجرای طرح های نفتی را مشکلات مالی دانسته و اعلام کرده که برای حل این مشکل، دولت تاسیس بانک صنعت نفت و صندوق سرمایه گذاری پارس جنوبی را در برنامه دارد.

به گفته وزیر نفت ایران، با تاسیس بانک صنعت نفت، پیمانکاران بیشتری با رقابت پذیری بیشتر با خارجی ها در عرصه نفت وگاز حضور می یابند.

صندوق سرمایه گذاری پارس جنوبی نیز که احتمال دارد در کشور بحرین ایجاد شود تامین منابع مالی توسعه بزرگترین میدان گازی ایران یعنی پارس جنوبی را انجام خواهد داد که نیمی از ذخایر گاز این کشور را در خود جای داده است.

اما بانک صنعت نفت قرار است در تمامی طرح های نفت و گاز در خشکی و دریا مشارکت کند.

پیشنهاد شده برای تامین سرمایه اولیه این بانک 15 میلیارد دلار از حساب ذخیره ارزی که مازاد درآمد نفتی ایران در آن نگهداری می شود، برداشت شود.

محدودیت های بین المللی

تصمیم تازه دولت ایران بعد از فشارهای بین المللی برای جلوگیری از سرمایه گذاری شرکت های خارجی نفتی در ایران گرفته شده است.

ایران در چند سال اخیر به خصوص بعد از ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد و اصرار دولت وی به ادامه غنی سازی اورانیوم با مشکلات زیادی در زمینه های سرمایه گذاری خارجی و تامین منابع مالی برای توسعه بخش نفت مواجه بوده است.

بسیاری از پروژه های نفتی به دلیل محدودیت منابع مالی بر زمین مانده یا اجرای آنها به تاخیر افتاده است.

شرکت های بزرگ نفتی و موسسات مالی بین المللی در پی تحریم های شورای امنیت و احتمال گسترش تحریم های سازمان ملل در همکاری با ایران احتیاط می کنند و با وجود جذابیت های مشارکت با ایران، از همکاری های تازه خودداری می ورزند.

ایران در نظر دارد با تشکیل بانک صنعت نفت، راهی برای تامین مالی پروژه های نفتی پیدا کند اما به گفته کارشناسان، مشکل ایران فقط منابع مالی نیست و این کشور باید برای دستیابی به تکنولوژی روز فکری بکند که در بسیاری از موارد در اختیار معدود شرکت های بزرگ نفتی غربی است.

آینده صنعت نفت

ایران پیش بینی کرده در بیست سال آینده 470 میلیارد دلار در صنعت نفت و گاز سرمایه گذاری کند تا به گفته وزیر نفت ایران هم عنوان دومین تولید کننده نفت اوپک را حفظ کند و هم به دومین تولید کننده گاز جهان تبدیل شود.

ایران اکنون بعد از عربستان سعودی دومین تولید کننده بزرگ کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) است و نزدیک به چهار میلیون بشکه نفت تولید می کند که دو میلیون و چهارصد هزار بشکه آن صادر و بقیه در داخل کشور مصرف می شود.

نگرانی اصلی ایران این است که عمده چاه های نفت این کشور در نیمه عمر خود قرار دارند و تولید آنها در حال کاهش است و بر اساس گزارش های رسمی سالانه نزدیک به 200 هزار بشکه از تولید آنها کاسته می شود.

کمبود سرمایه گذاری در صنعت نفت که موتور اقتصاد ایران به شمار می رود این صنعت را با نارسایی و ضعف هایی رو به رو کرده و به عقیده کارشناسان اگر این کشور نتواند سرمایه مورد نیاز برای بازسازی و نوسازی صنعت نفت را تامین کند این احتمال وجود دارد که صادرات نفت این کشور کاهش یابد و جایگاه خود را در میان صادر کنندگان نفت از دست بدهد.

وضعیت تولید گاز به مراتب بدتر از نفت است. ایران بعد از روسیه دومین دارنده ذخایر گاز جهان است اما تولید این کشور حتی تکافوی مصرف داخلی را نمی دهد. چنانکه اکنون به دلیل افت شدید دما و بارش سنگین برف مناطق شمالی این کشور با کمبود گاز مواجهند.

ایران از ده سال پیش برنامه بلند پروازانه ای را برای تولید گاز از میدان گازی پارس جنوبی که نیمی از ذخایر گاز این کشور را در خود جای داده در دست اجرا دارد اما اجرای پروژه عظیم به دلیل مشکلات سیاسی و اقتصادی بسیار کند پیش می رود.

از مجموع 24 مرحله ای که برای توسعه این میدان گازی طراحی شده تاکنون تنها پنج مرحله تمام شده و عملیات اجرایی پنج مرحله دیگر نیز با کندی پیش می رود در حالی که بر اساس پیش بینی ها باید تاکنون به بهره برداری می رسید.

سرنوشت 14 مرحله باقی مانده هنوز به درستی روشن نیست و بخش کوچکی از مراحل اولیه چند فاز به شرکت های ایرانی داده شده ولی این شرکت ها نه توان مالی کافی دارند و نه تکنولوژی مورد نیاز را.

در چنین شرایطی ایران برای خارج کردن این پروژه عظیم از وضعیت بلاتکلیفی سعی دارد تا صندوقی برای سرمایه گذاری پارس جنوبی تاسیس کند بلکه بتواند بحران مالی این پروژه را حل کند.

به عقیده کارشناسان، تاسیس بانک صنعت نفت و صندوق سرمایه گذاری پارس جنوبی اگر تنها بر منابع مالی داخلی متکی باشد تا حدودی نیازهای مالی صنعت نفت و گاز را حل می کند اما کافی نیست و صنعت نفت ایران برای توسعه به منابع مالی خارجی نیاز دارد و بدون مشارکت شرکت های بین المللی که تکنولوژی روز را نیز در اختیار دارند این کشور نمی تواند به اهداف بیست ساله خود برسد.