کاوه امیدوار

	در دو سال اخیر به دلیل محدودیت های ناشی از قطعنامه های شورای امنیت، سرمایه گذاران آسیایی فرصت بیشتری برای حضور در پروژه های نفت و گاز ایران پیدا کرده اند

این قرارداد بین علی وکیلی مدیر عامل شرکت نفت و گاز پارس به نمایندگی از شرکت ملی نفت ایران و مختار البخاری مدیر عامل شرکت مالزیایی SKS امضا شد.

میدان های گازی گلشن و فردوس به ترتیب در180 و 190 کیلومتری جنوب شرقی بوشهر قرار دارند و فاصله آنها تا ساحل خلیج فارس نیز به ترتیب 65 و 85 کیلومتر است و قرار است سالانه 20 میلیون تن گاز مایع (ال ان جی) از این دو میدان تولید شود.

نیمی از گاز تولیدی برای بازاریابی در اختیار شرکت مالزیایی و نیمی دیگر به شرکت ملی نفت ایران داده می شود تا برای آن بازاریابی کند.

بازاريابی و فروش گاز به عكس نفت بسيار مشكل است و ايران در چند سال گذشته ناچار شده تا برای غلبه بر اين معضل و جلب مشتری، امتيازاتی برای خريداران گاز در نظر بگیرد و در ازای خرید گاز، توسعه بخشی از میدان های نفتی را در اختیار آنها قرار دهد.

این کشور تفاهم نامه هایی با چین و هند امضا کرده و در ازای خرید گاز، بخشی از توسعه میدان های نفتی را در اختیار آنها قرار داده اما به نظر می رسد که شرکت های چینی و هندی تمایلی به اجرای مفاد این تفاهم نامه ها ندارند و ترجیح می دهند که فقط در پروژه های نفتی مشارکت کنند.

در قراردادی که به تازگی بین ایران و چین امضا شد شرکت چینی ساینوپک تنها حاضر شد توسعه میدان نفتی یادآوران را بر عهده بگیرد در حالی که بر اساس تفاهم نامه سه سال پیش، شرکتی چینی متعهد شده بود که در قبال توسعه میدان نفتی و دریافت نفت، سالانه 10 ميليون تن گاز مايع (ال ان جی) از ايران خريداری كند.

نحوه اجرای قرارداد

قرارداد گازی ایران و مالزی به صورت بیع متقابل است و شرکت مالزیایی سرمایه گذاری خود را از محل فروش گاز مایع به مدت پنج سال دریافت خواهد کرد.

بر اساس این قرارداد شرکت مالزیایی به مدت 25 سال از تاسیسات ساخته شده استفاده خواهد کرد و بعد از آن، تاسیسات را در اختیار شرکت ملی نفت ایران قرار می دهد.

این قرارداد دو بخش دارد که در بخش بالا دستی، گاز از میدان استخراج می شود و در بخش پائین دستی مایع سازی گاز صورت می گیرد. پیش بینی شده که شرکت مالزیایی پنج میلیارد دلار در بخش بالادستی و بین 10 تا 11 میلیارد دلار در بخش پائین دستی سرمایه گذاری کند.

بر اساس گزارش ها، بخشی از هزینه مایع سازی گاز بر عهده ایران است اما میزان دقیق آن اعلام نشده است.

یکی از مهمترین بخش های قراردادهای گاز مایع (ال ان جی) حمل و نقل است که در قرارداد ایران و مالزی اشاره ای به آن نشده است و کارشناسان پیش بینی می کنند برای صادرات گاز مایع تولید شده در میدان های گلشن و فردوس ایران باید دست کم پنج میلیارد دلار سرمایه گذاری کند.

نگاه به شرق

در یک دهه اخیر شرکت های بزرگ اروپایی سرمایه گذار اصلی پروژه های نفت وگاز ایران بودند اما در دو سال اخیر به دلیل محدودیت های ناشی از خودداری ایران از تعلیق غنی سازی اورانیوم و قطعنامه های شورای امنیت، سرمایه گذاران آسیایی فرصت بیشتری برای حضور در پروژه های نفت و گاز ایران پیدا کرده اند.

غلامحسین نوذری وزیر نفت ایران انتخاب این کشور از سوی شرکت های آسیایی برای سرمایه گذاری را نشانه نگرش درست و تدبیر سیاستمداران آنها دانسته و تاکید کرده "ایران نه فقط از ثبات سیاسی و ذخایر قابل توجه نفت و گاز برخوردار است بلکه طرح های توسعه نفت و گاز ایران فرصت های فراوان کار را برای همه فراهم می کند."

به گفته وزیر نفت ایران کشورهای آسیایی نظیر چین، هند، اندونزی و مالزی حدود نصف جمعیت جهان را در خود جای داده اند و این جمعیت برای اجرای برنامه های توسعه خود به انرژی نیاز دارند زیرا توسعه بدون انرژی امکان پذیر نیست.

ايران دارای 28 هزار ميليارد متر مكعب ذخيره ثابت شده گاز و دومين دارنده ذخاير گاز جهان بعد از روسيه است اما در صادرات گاز موفقيت چندانی نداشته است.

تركيه و ارمنستان مشتريان گاز صادراتی ايران هستند که از طریق خط لوله از این کشور گاز دریافت می کنند اما قرارداد جدید گاز با شرکت مالزیایی بخشی از پروژه بزرگ صادرات گاز مایع است که ایران از چند سال پیش دنبال می کند.

ایران یک سال پیش تفاهم نامه ای با شرکت مالزیایی SKS امضا کرده بود که به گفته مقامات دولتی ایران، این تفاهم نامه اکنون به قرارداد منجر شده است.

به گفته آقای نوذری، شرکت مالزیایی علاوه بر این پروژه، در احداث پالایشگاههای مشترکی در شیراز، سوریه و ونزوئلا با ایران همکاری دارد.