روزبه مهرزاد کارشناس بورس ايران

	هم اکنون ۴۵ شرکت رسمی ليزينگ در ايران فعال هستند و حدود ۶۰ شرکت ديگر نيز به طور غير رسمی مشغول به کارند

اين در حالی بود که طی يک ماه گذشته و همزمان با فرا رسيدن فصل برگزاری مجامع سالانه شرکت های بورسی که با توزيع سود نقدی يک سال گذشته همراه است، رونق نسبی به معاملات بورس سهام تهران بازگشته بود.

شورای پول و اعتبار دولت جمهوری اسلامی در اولين روز هفته گذشته نرخ سود تسهيلات شرکت های ليزينگ خودرو را از ۲۵ درصد به ۱۷ درصد کاهش داد. اين مصوبه در حالی ابلاغ شد که شرکتهای ليزينگ به دليل ناتوانی در تجهيز منابع و جذب بالای سپرده مردم ناگزير از اخذ وام بانکی هستند.

در شرايط محدوديت اعتبار دهی بانک های دولتی، بانک های خصوصی در ۵ سال گذشته منبع اصلی تامين مالی ليزينگ ها بوده اند.

پيشتر شورای پول و اعتبار نرخ سود تسهيلات بانک های خصوصی را نيز ۱۷ درصد تعيين کرده بود.

بر اين اساس کارشناسان معتقدند حاشيه سود فعاليت ليزينگ ها که اخذ وام و واگذاری آن به خريداران قسطی خودرو است، به صفر کاهش يافته است.

در مقابل مدافعان مصوبه شورای پول و اعتبار بر اين باورند که شرکتهای ليزينگ بايد بتوانند در کنار اخذ وام بانکی با مجموعه ای از منابع نقدينگی که متشکل از سرمايه خود شرکت، پيش پرداخت های مشتريان و نيز تخفيفات خودروسازان منابع خود را مديريت کرده و به سوددهی برسند.

اعضای شورای پول و اعتبار هم در تاييد اين نظر اعلام کردند که واسطه گری مالی که اکثر شرکت های ليزينگ به آن مبادرت می کردند، فعاليت مفيد اقتصادی تلقی نمی شود.

ترمز برای ليزينگها

با قطعی شدن کاهش ۸ درصدی سود تسهيلات شرکت های فروش اقساطی خودرو، روند نزولی قيمت سهام شرکت های عضو بورس تهران از اولين روز هفته پيش آغاز شد.

مدافعان مصوبه شورای پول و اعتبار بر اين باورند که شرکتهای ليزينگ بايد بتوانند در کنار اخذ وام بانکی با مجموعه ای از منابع نقدينگی به سوددهی برسند

هم اکنون ۴۵ شرکت رسمی ليزينگ در ايران فعال هستند و حدود ۶۰ شرکت ديگر نيز به طور غير رسمی مشغول به کارند که از اين ميان ۴ شرکت عضو بورس اوراق بهادار تهران شده اند.

ارزش جاری سرمايه چهار شرکت ليزينگ ايران، غدير، صنعت و معدن و رايان سايپا در بورس تهران معادل ۱۳۰ ميليارد تومان است.

اين چهار شرکت در روزهای ابتدايی هفته گذشته با تشکيل صف های فروش بيش از ۸۵۰ ميليون تومان از سهام خود مواجه شدند. اين در شرايطی بود که اين شرکت ها حتی يک تقاضای خريد سهام هم نداشتند.

در مجموعه شرکت های ليزينگی فعال در بازار سرمايه ايران، غدير بالاترين افت قيمت سهام را در هفته گذشته تجربه کرد. در اين مدت قيمت هر سهم اين شرکت پنج درصد کاهش يافت. اين بدان معناست که سهامداران اين شرکت با کاهش پنج درصدی ارزش سرمايه شان در يک هفته مواجه شده اند.

با افزايش نگرانی ها نسبت به ابعاد شوک وارده به صنعت ليزينگ، در ميانه هفته مديران ۴۵ شرکت فروش اقساطی خودرو با تشکيل جلسه اضطراری راهکارهای سريع برون رفت از بحران را بررسی کردند.

حمايت خودروسازان

در پی برگزاری اين نشست ويژه، بزرگ ترين شرکت های خودرو سازی ايران يعنی سايپا و ايران خودرو از حمايت مالی از شرکت های ليزينگی خبر دادند.

تحليلگران مسايل بازار سرمايه اين اعلام حمايت را بيشتر با هدف جلوگيری از رسوخ بحران ليزينگ ها به مبادلات سهام شرکت های خودرو سازی ارزيابی کردند.

هر چند در سال گذشته خورشيدی کمتر از ۵۰ درصد محصولات خودرو سازان از سوی ليزينگ ها به فروش رسيده ولی برنامه ميان مدت خودرو سازان افزايش اين سهم تا ۸۰ درصد عنوان شده است.

کارشناسان پيش بينی می کنند با کاهش سود تسهيلات ليزينگ ها استقبال از خريد اقساطی خودرو افزايش چشم گيری پيدا کند و برنامه رشد فروش توليد کنندگان خودرو سريع تر محقق شود.

کارشناسان پيش بينی می کنند با کاهش سود تسهيلات ليزينگ ها استقبال از خريد اقساطی خودرو افزايش چشم گيری پيدا کند و برنامه رشد فروش توليد کنندگان خودرو سريع تر محقق شود

بنابراين به نظر می رسد ادامه فعاليت کم سود شرکت های ليزينگ به سود خودرو سازان عضو بورس تهران يعنی ايران خودرو، سايپا و پارس خودرو باشد.

بر اين اساس توليد کنندگان عمده خودرو اميدوارند در ماه های آتی با افزايش خريد و قيمت سهام مواجه شوند.

اين اميدواری برای مديران بورس تهران نيز به وجود آمده که با صعود قيمت سهام شرکت های خودرو سازی، روند حرکت شاخص های بورس تهران نوسان مثبتی به خود گيرد.

اعتقاد دولت به بازار آزاد

با اين حال تحليلگران مسايل بازار سرمايه معتقدند افزايش دخالت های دولت در اقتصاد که با کاهش دستوری نرخ سود تسهيلات بانک های خصوصی آغاز و با پايين آوردن نرخ سود ليزينگ ها ادامه يافته، موجب رشد نگرانی ها عمومی در ميان فعالان بازار سرمايه شده است.

به اعتقاد برخی از تحليلگران، سهامداران بورس تهران آرام آرام نسبت به آنچه اعتقاد کم دولت محمود احمدی نژاد به برقراری مناسبات بازار آزاد می خوانند، يقين حاصل می کنند.

در جريان مبادلات هفته گذشته بورس تهران ارزش معاملات سهام بيش از ۵۶ درصد کاهش يافت و به ۴۷ ميليارد تومان رسيد.

همچنين بيش از چهار هزار نفر از شمار خريداران سهام کاسته شد. شاخص کل بازار سهام نيز حدود سه واحد کاهش يافت.