کاوه اميدوار

	ايران هر سال بيشتر از چهار ميليارد دلار برای واردات بنزين هزينه می کند

بر اساس گزارشها سرمايه مورد نياز برای اجرای برنامه افزايش ظرفيت توليد بنزين ۱۴ ميليارد دلار برآورد شده است.

مصرف روزانه بنزين در ايران به طور متوسط بين ۶۵ تا ۷۰ ميليون ليتر در روز است که تنها ۴۰ ميليون ليتر آن در داخل توليد و بقيه از خارج وارد می شود.

رشد مصرف بنزين سالانه ده درصد است و اين کشور سالانه برای واردات بنزين بيشتر از چهار ميليارد دلار هزينه می کند و به همين جهت سعی دارد تا ظرفيت های توليد بنزين را افزايش دهد.

ظرفيت پالايشگاه های ايران يک ميليون و ۶۰۰ هزار بشکه در روز است و با اجرای اين برنامه ظرفيت توليد به دو ميليون ۵۰۰ هزار بشکه در روز خواهد رسيد.

در حال حاضر ظرفيت توليد نفت ايران ۴ ميليون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز است که حدود ۲ ميليون ۶۰۰ هزار بشکه از آن صادر و بقيه در داخل پالايش و مصرف می شود.

کاهش صادرات نفت

	با وجود تلاش های انجام شده هيچگاه توليد نفت ايران به سقف ۵ ميليون و ۷۰۰ هزار بشکه ای سال ۱۳۵۷ نرسيده است

اگر برنامه جديد به تصويب برسد نفت صادراتی ايران به حدود يک ميليون ۷۰۰ هزار بشکه کاهش خواهد يافت و بخشی از مهمترين منبع درآمدهای ارزی از دست خواهد رفت مگر آنکه بر ظرفيت توليد نفت اضافه شود.

برخی کارشناسان نسبت به افزايش سريع ظرفيت توليد نفت با ترديد نگاه می کنند و می گويند در طی سال های گذشته افزايش ظرفيت توليد نفت بسيار کند بوده است و با وجود تلاش های انجام شده هيچگاه نتوانسته به سقف توليد ۵ ميليون و ۷۰۰ هزار بشکه ای سال ۱۳۵۷ برسد.

پيش بينی شده بود ظرفيت توليد نفت در سال پايانی برنامه سوم (۱۳۸۳) به پنج ميليون بشکه در روز برسد که در بهترين شرايط اين رقم از چهار ميليون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز تجاوز نکرده است.

علاوه بر اين، هر ساله به دليل افت فشار در مخازن نفتی نزديک به ۲۰۰ هزار بشکه از ظرفيت توليد نفت کاسته می شود و اين مسئله و کمبود سرمايه از جمله دلايلی است که وزارت نفت را در رسيدن به اهدافش ناکام گذاشته است.

به نظر می رسد در صورتی که ايران بتواند سرمايه مورد نظر را برای احداث و توسعه پالايشگاه ها تامين کند به همان اندازه نيز بايد بر ظرفيت توليد نفت خود بيفزايد و گرنه بايد در انتظار کاهش صادرات نفت و از دست دادن بخشی از درآمدهای ارزی خود باشد.