آقای مندلسون پيشنهاد کرده بود که هر دو طرف از يارانه ها بکاهند

آنها گفتند که اين اقدام در پی شکست تلاش های دو طرف برای دست يافتن به راه حلی از طريق مذاکره انجام می شود.

اتحاديه اروپا نسبت به اين تصميم واشنگتن ابراز تاسف کرده است، با اين حال نگفته که در مقابل شکايات خود عليه کمک دولت آمريکا به شرکت بوئينگ را از سرخواهد گرفت.

واشنگتن به اين مساله که شرکت ايرباس تنها در صورت سوددهی محصولات تازه اش مجبور است وام های اتحاديه اروپا را بازگرداند شکايت دارد، اما بروکسل نيز می گويد که آمريکا به نوبه خود از طريق معافيت های مالياتی و قراردادهای نظامی به بوئينگ سوبسيد می دهد.

مذاکرات واشنگتن و بروکسل از ماه ژانويه تاکنون ادامه داشت.

پيشتر در روز دوشنبه گزارش هايی منتشر شد داير بر اينکه پيتر مندلسون، کميسر تجاری اتحاديه اروپا پيشنهاد کرده است کمک چند ميليارد دلاری اتحاديه اروپا به ايرباس برای توسعه هواپيمای ای-350، که رقيب بالقوه بوئينگ "دريم لاينر 787" خواهد بود، 30 درصد کاهش پيدا کند.

مقام های آمريکايی روز دوشنبه اعلام کردند که در پرتو مقدمه چينی اتحاديه اروپا برای تعهد نسبت به پرداخت يک کمک تازه 7/1 ميليارد دلاری به ايرباس شکايت خود در سازمان تجارت جهانی را بار ديگر فعال خواهند کرد.

کلود ورون-رويل، سخنگوی کميسيون اروپايی گفت: "با توجه به پيشنهادهايی که طرف اروپايی روز جمعه برای يافتن راه حلی از طريق مذاکره مطرح کرد، اين حرکت تاسف آوری از سوی ايالات متحده است."

جنگ ديرينه

آمريکا و اتحاديه اروپا سالها بر سر اين مساله با همديگر اختلاف داشته اند، هرچند تا اين اواخر خصومت طرفين بخاطر توافقنامه مصوب ۱۹۹۲ که پرداخت يارانه دولتی به اين دو شرکت هواپيماسازی را محدود می کرد، علنی نشده بود.

با وجود اين مناقشه، انتظار می رود ايرباس بزودی از دولتهای اروپايی بخواهد برای توليد ايرباس ای-۳۵۰ حدود يک و نيم ميليارد دلار يارانه در اختيارش بگذارند. انتظار می رود اين هواپيما تا سال ۲۰۱۰ به بهره برداری برسد

اما واشنگتن در اواخر سال ۲۰۰۴ با ناديده گرفتن توافقنامه مذکور، بخاطر حمايت بروکسل از ايرباس رسما به سازمان تجارت جهانی شکايت کرد.

اتحاديه اروپا نيز که نمی خواست در رقابت صنعت هوانوردی جا بماند، شکايت خود درباره مساعدت مالی ايالات متحده به بوئينگ را تسليم سازمان تجارت جهانی کرد.

آمريکا مدعی است ايرباس از زمان تاسيسش معادل ۴۰ ميليارد دلار يارانه، عمدتا به صورت وامهای دولتی با شرايط بازپرداخت مساعد دريافت کرده است.

اتحاديه اروپا نيز ادعا می کند بوئينگ از سال ۱۹۹۲ معادل ۱۸ ميليارد دلار يارانه مستقيم و غير مستقيم، شامل بيش از سه ميليارد دلار معافيت مالياتی از سوی مقامات ايالت واشنگتن، دريافت کرده است.

اختلاف طرفين در حالی به غليان رسيده است که ايرباس پس از سالها از زير سايه بوئينگ خارج شده و حتی اخيرا از اين رقيب خود سبقت گرفته است. اين شرکت اروپايی سال گذشته برای اولين بار بيشتر از همتای آمريکايی خود هواپيمای مسافربری فروخت.

آمريکا می گويد همين واقعيت نشان می دهد توجيه سنتی اروپاييان برای پرداخت يارانه به ايرباس بخاطر جوان بودن اين شرکت قابل توجيه نيست. اما اتحاديه اروپا پاسخ داده است که موفقيت ايرباس بيشتر مرهون افول تدريجی بوئينگ بوده است تا تزريق پولهای دولتی.

از سوی ديگر، ايرباس و بوئينگ هر دو در تلاش برای عرضه هواپيماهای غول پيکر جديدشان هستند و موفقيت مدلهای تازه تعيين کننده آينده هردو شرکت خواهد بود. طرفين ادعا می کنند بخش عمده ای از يارانه ها صرف طراحی و توليد اين هواپيماهای جديد شده است.

پيچيدگی اين پرونده سبب شده است که ترديدهايی درباره صلاحيت سازمان تجارت جهانی برای رسيدگی به شکايتهای طرفين مطرح شود. در شرايط عادی، طرف برنده در محکمه اين سازمان حق خواهد داشت تحريمهايی عليه بازنده وضع کند، مگر اين که بازنده رفتارش را تغيير دهد.

در بدترين سناريوی ممکن اتحاديه اروپا و آمريکا هر دو برنده خواهند شد و راه را برای تحريمهای لجوجانه دوجانبه ای هموار خواهد کرد که به روابط تجاری طرفين لطمه شديدی وارد خواهد آورد.