آمريکا مدعی است ايرباس از زمان تاسيسش معادل ۴۰ ميليارد دلار يارانه، عمدتا به صورت وامهای دولتی با شرايط بازپرداخت مساعد دريافت کرده است

ريچارد ميلز، سخنگوی دفتر نماينده تجاری آمريکا، گفت: "چنانچه اتحاديه اروپا به پرداخت يارانه های بيشتر به هواپيماهای مسافربری ايرباس ادامه دهد، ايالات متحده برای حل و فصل اين مناقشه به سازمان تجارت جهانی متوسل خواهد شد."

با اين وجود، وی خاطرنشان کرد واشنگتن آماده است به مذاکراتش با اتحاديه اروپا برای دستيابی به يک توافق تا پيش از پايان ضرب الاجل دوشنبه که سه ماه پيش تعيين شد، ادامه دهد.

آمريکا و ۲۵ عضو اتحاديه اروپا در ژانويه پذيرفتند بخاطر حمايت يکديگر از بوئينگ و ايرباس به سازمان تجارت جهانی شکايت نکنند و بکوشند تا دوشنبه۱۱ آوريل به توافق برسند و از نبردی طولانی و پرهزينه پرهيز کنند. آقای ميلز گفت: "آمريکا متاسف است که دستيابی به چنان توافقی امکان پذير نبوده است."

در مقابل اتحاديه اروپا اعلام کرد تنها زمانی که آمريکا به سازمان تجارت جهانی شکايت کند، بروکسل نيز دست به عمل متقابل خواهد زد.

پيتر مندلسون، کميسر تجاری اتحاديه اروپا، گفت که هنوز قصد ندارد پرونده را به سازمان تجارت جهانی ارجاع دهد زيرا عقيده دارد آن مسير مناسبی نيست.

گای هيکس، سخنگوی شرکت EADS، مادر ايرباس، نيز ابراز خوش بينی کرد که اين مناقشه از طريق مذاکرات دولتها خاتمه يابد.

آمريکا ادعا می کند حمايت مالی دولتهای اروپايی از ايرباس ناقض قوانين بين المللی تجارت است و اتحاديه اروپا نيز مدعی است يارانه های دولت آمريکا به بوئينگ به مراتب بيشتر از وامهای دولتهای اين بلوک سياسی و اقتصادی به بزرگترين شرکت هواپيما سازی اروپاست.

آمريکا و اتحاديه اروپا سالها بر سر اين مساله با همديگر اختلاف دارند، هرچند تا اين اواخر خصومت طرفين بخاطر توافقنامه مصوب ۱۹۹۲ که پرداخت يارانه دولتی به اين دو شرکت هواپيماسازی را محدود می کرد، علنی نشده بود. اما واشنگتن در اواخر سال ۲۰۰۴ با ناديده گرفتن توافقنامه مذکور، بخاطر حمايت بروکسل از ايرباس رسما به سازمان تجارت جهانی شکايت کرد.

خرج تحقیقات ايرباس و بوئينگ هر دو در تلاش برای عرضه هواپيماهای غول پيکر جديدشان هستند و موفقيت مدلهای تازه تعيين کننده آينده هردو شرکت خواهد بود. طرفين ادعا می کنند بخش عمده ای از يارانه ها صرف طراحی و توليد اين هواپيماهای جديد شده است

اتحاديه اروپا نيز که نمی خواست در رقابت صنعت هوانوردی جا بماند، شکايت خود درباره مساعدت مالی ايالات متحده به بوئينگ را تسليم سازمان تجارت جهانی کرد.

آمريکا مدعی است ايرباس از زمان تاسيسش معادل ۴۰ ميليارد دلار يارانه، عمدتا به صورت وامهای دولتی با شرايط بازپرداخت مساعد دريافت کرده است. اتحاديه اروپا نيز ادعا می کند بوئينگ از سال ۱۹۹۲ معادل ۱۸ ميليارد دلار يارانه مستقيم و غير مستقيم، شامل بيش از سه ميليارد دلار معافيت مالياتی از سوی مقامات ايالت واشنگتن، دريافت کرده است.

اختلاف طرفين در حالی به غليان رسيده است که ايرباس پس از سالها از زير سايه بوئينگ خارج شده و حتی اخيرا از اين رقيب خود سبقت گرفته است. اين شرکت اروپايی سال گذشته برای اولين بار بيشتر از همتای آمريکايی خود هواپيمای مسافربری فروخت.

آمريکا می گويد همين واقعيت نشان می دهد توجيه سنتی اروپاييان برای پرداخت يارانه به ايرباس بخاطر جوان بودن اين شرکت قابل توجيه نيست. اما اتحاديه اروپا پاسخ داده است که موفقيت ايرباس بيشتر مرهون افول تدريجی بوئينگ بوده است تا تزريق پولهای دولتی.

از سوی ديگر، ايرباس و بوئينگ هر دو در تلاش برای عرضه هواپيماهای غول پيکر جديدشان هستند و موفقيت مدلهای تازه تعيين کننده آينده هردو شرکت خواهد بود. طرفين ادعا می کنند بخش عمده ای از يارانه ها صرف طراحی و توليد اين هواپيماهای جديد شده است.

پيچيدگی اين پرونده سبب شده است که ترديدهايی درباره صلاحيت سازمان تجارت جهانی برای رسيدگی به شکايتهای طرفين مطرح شود. در شرايط عادی، طرف برنده در محکمه اين سازمان حق خواهد داشت تحريمهايی عليه بازنده وضع کند، مگر اين که بازنده رفتارش را تغيير دهد.

در بدترين سناريوی ممکن اتحاديه اروپا و آمريکا هر دو برنده خواهند شد و راه را برای تحريمهای لجوجانه دوجانبه ای هموار خواهد کرد که به روابط تجاری طرفين لطمه شديدی وارد خواهد آورد.