هوشمند هنرکار کارشناس سينما

سيمرغ بلورين

امسال دو جشن پايانی برای جشنواره برنامه ريزی شده بود: يکی سه شنبه ۲۰ بهمن مراسم اختتاميه بخش بين الملل جشنواره، و ديگری اختتاميه بخش سينمای ايران چهاشنبه۲۱ بهمن، که هر دو مراسم در تالار وحدت برگزار شدند.

جشنواره بيست و سوم، جشنواره متوسطها بود. جز چند جرقه در اين جشن، آتشی بر سردی سينمای ايران افکنده نشد و آن را همچنان لرزان و راکد به سال ۸۴ سپرد.

از طرفی کشاکشهای به پاشده در طول سال ۸۳ که بيشتر دامن گير مجامع فرهنگی شده بود، احتياطی قابل درک را در برپاکنندگان جشنواره ايجاد می کرد، که اين نگرانيها بيش از پيش به سرما و بی رمقی جشنواره دامن زده بود. جدا از اينکه بسياری از فيلمهايی که می توانست گرمابخش جشن سينمای ايران باشند، به دلايل مختلف به جشنواره نرسيدند و کسادی آن را بيشتر کردند.

جشن اختتاميه سينمای ايران

فيلم "خيلی دور، خيلی نزديک" شش سيمرغ بلورين از آن خود کرد

جشن پايانی سينمای ايران عصر چهارشنبه ۲۱ بهمن در تالار وحدت برگزار شد.

در اين مراسم احمد مسجدجامعی، وزير فرهنگ و ارشاد، دهه فجر را نوروز سينمای ايران خواند.

از طرف ديگر محمدمهدی حيدريان، معاون سينمايی گفت: "سال سختی بود. چهره خانواده سينما خسته تر از راهی است که طی کرده. بخشی حاصل عدم فهم و درک ديگران و بخش ديگر تاوان کم توجهی ناخواسته به شآن و مرتبه خود است."

برگزيدگان سينمای ايران

با اعلام برگزيدگان سينمای ايران پر هيجانترين بخش جشنواره به سرانجام رسيد و تب و تاب واپسين آن فروکش کرد.

پرويز پرستويی به عنوان بهترين بازيگر نقش اول مرد برگزيده شد. در پشت او داريوش مهرجويی و محمدعلی نجفی (چپ) از اعضای هيئت داوران ديده می شوند

در اين ميان خيلی دور، خيلی نزديک ساخته رضا ميرکريمی با شکار شش سيمرغ بلورين ستاره جشنواره بود: سيمرغ بلورين طراحی صحنه و لباس به امير اثباتی، سيمرغ بلورين بهترين صداگذاری به بهمن اردلان، سيمرغ بلورين بهترين چهره پردازی به محمد قومی، سيمرغ بلورين بهترين موسيقی فيلم به محمدرضا عليقلی، سيمرغ بلورين بهترين فيلمبرداری به حميد خضويی ابيانه و سيمرغ بلورين بهترين فيلم به رضا ميرکريمی تعلق گرفت.

ضمن آن که قوه قضاييه و آموزش و پرورش جوايزی به اين فيلم اهدا کردند و نيروی انتظامی نيز از آن تقدير کرد.

پس از آن بيد مجنون ، پرطرفدارترين فيلم جشنواره بيست و سوم، ساخته مجيد مجيدی موفق شد چهار سيمرغ بلورين را به خود اختصاص دهد: سيمرغ بلورين بهترين صدابرداری به يدالله نجفی، سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش اول مرد به پرويز پرستويی، سيمرغ بلورين بهترين کارگردانی به مجيد مجيدی و نيز سيمرغ بلورين بهترين فيلم از نگاه تماشاگران به اين فيلم اهدا شد.

جالب آنکه در بخش جوايز جنبی، هيچ نهاد و سازمانی يادی از محبوبترين فيلم جشنواره نکرد.

در پی اين دو فيلم، کافه ترانزيت ساخته کامبوزيا پرتوی با کسب سه سيمرغ بيش از ساير آثار جلوه نمود: سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش اول زن به فرشته صدر عرفايی، سيمرغ بلورين بهترين فيلمنامه به کامبوزيا پرتوی و سيمرغ بلورين جايزه بين المذاهب به اين فيلم تعلق گرفت.

فرشته صدر عرفايی برای بازی در فيلم کافه ترانزيت به عنوان بهترين بازيگر نقش اول زن انتخاب شد

سهم جايی برای زندگی ساخته محمد بزرگ نيا و ما همه خوبيم ساخته بيژن ميرباقری هر کدام دو جايزه بود: جايزه اول ويژه هيئت داوران(محمد بزرگ نيا) و سيمرغ بلورين بهترين جلوه های ويژه (نجف فتاحی) نصيب فيلم جايی برای زندگی شد.

سيمرغ بلورين بهترين تدوين (سعيد شاهسواری) و سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش دوم زن (ليلا زارع) به فيلم ما همه خوبيم رسيد.

خسرو شکيبايی هم سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش دوم مرد را برای بازی در فيلم سالاد فصل از آن خود کرد.

سيمرغ بلورين بهترين فيلم اول و دوم به رضا اعظميان به خاطر فيلم مرزی برای زندگی تعلق گرفت.

کمال تبريزی کارگردان يک تکه نان جايزه دوم ويژه هيئت داوران را به دست آورد.

کيانوش عياری، در پی کسب دو سيمرغ بلورين از بخش بين الملل، سومين سيمرغ بلورين بيدار شو آرزو را به عنوان برترين اثر هنر تجربه در مسابقه سينمای ايران کسب کرد.

ماجد نيسی سيمرغ بلورين بهترين مستند را به خاطر مردم زنگ زده دريافت کرد. و در بخش فيلمای کوتاه داستانی تنها يک ديپلم افتخار به آرمين حشمتی برای تنها صداست ... اهدا شد.

اختتاميه بخش بين الملل

اختتاميه بخش بين الملل يک روز مانده به يايان جشنواره در تالار وحدت برگزار شد. به واقع اين نخستين بار بود که در جشنواره فجر دو جشن پايانی برای آن تدارک ديده بودند. مجری اين مراسم عليرضا شجاع نوری، تهيه کننده و بازيگر سينما بود. در اين مراسم به جز وزير ارشاد و هنرمندان ايرانی و خارجی، تعدادی از سفرای کشورهای خارجی نيز جزو ميهمانان بودند. اما همچنان جای بسياری از مشاهير و پيشکسوتان سينمای ايران خالی بود.

عليرضا رضاداد، دبير جشنواره طی سخنانی اظهار کرد: "سينمای ايران به عنوان سينمای صميمی، اخلاقی و جستجوگر مترصد فرصتهايی بوده است تا با الگوهای مشابه خود در دنيا فرصت گفتگو پيدا کند."

برگزيدگان بخش بين الملل

بيدار شو آرزو در بخش بين الملل سيمرغ بلورين بهترين دستاورد هنری و جايزه ويژه هيئت داوران را به دست آورد

در بخش بين الملل فيلم روز نهم ساخته فولکر شلوندروف، محصول کشورهای آلمان و لوکزامبورگ با کسب سه سيمرغ بلورين برجسته ترين فيلم اين بخش شناخته شد. اين فيلم توانست سيمرغ بلورين بهترين فيلم، بهترين کارگردانی و بهترين بازی (اولريش ماتيس) را از آن خود کند.

بيدار شو آرزو ساخته کيانوش عياری، از ايران ديگر اثر موفق اين بخش بود. اين فيلم سيمرغ بلورين بهترين دستاورد هنری و جايزه ويژه هيئت داوران را به دست آورد.

کيانوش عياری سازنده فيلمبيدار شو آرزو که درباره زلزله زدگان بم است، هنگام دريافت جايزه خود گفت: "مخاطب اصلی فيلم من به جای مردم بايد مسئولين باشند، که اميدوارم با ديدن اين فيلم آب خوش از گلويشان پايين نرود."

در اين بخش سيمرغ بلورين بهترين فيلمنامه به دنيس گانسل و مگی پرن، باز هم از کشور آلمان برای فيلم ناپولا اهدا شد. همچنين کورالی فارگی از کشور فرانسه، سيمرغ بلورين بهترين فيلم کوتاه را برای تلگراف از آن خود کرد.

برگزيدگان بخش آسيا

فيلم خاک و خاکستر جايزه بهترين فيلم بخش برگزيدگان آسيا را به دست آورد

در اين بخش فيلم خاک و خاکستر، محصول افغانستان و فرانسه به کارگردانی عتيق رحيمی و تهيه کنندگی ديمتری دوکلارک، که فيلمنامه آن را کامبوزيا پرتوی نوشته بود، به عنوان بهترين فيلم شناخته شد.

همچنين سيمرغ بلورين بهترين کارگردانی به جميل رستمی از ايران به خاطر فيلم مرثيه برف تعلق گرفت.

اس. پی. رامش، انورعلی و راجيو بجايا راگهاون از هند سيمرغ بلورين بهترين فيلمنامه را به خاطر جاده از آن خود کردند.

برگزيدگان بخش معناگرا

فيلم ويژه اين بخش دشت گريان اثر تئو آنجلوپولوس، فيلمساز صاحب نام يونانی بود که ضمن آن که فيلم برگزيده تماشاگران در بخش بين الملل لقب گرفت، موفق شد سيمرغ بلورين ويژه هيئت داوران را به دست آورد.

هيئت داوران سيمرغ بلورين بهترين کارگردانی را به کمال تبريزی به خاطر فيلم يک تکه نان اهدا کرد

اما سيمرغ بلورين بهترين فيلم به عليرضا شجاع نوری و سيربال اوربول تهيه کنندگان بابا عزيز، محصول مشترک ايران و تونس تعلق گرفت.

هيئت داوران سيمرغ بلورين بهترين کارگردانی را به کمال تبريزی به خاطر فيلم يک تکه نان اهدا کرد.

ضمن آن که سيمرغ بلورين بهترين فيلمنامه را اسماعيل فروخی برای نگارش فيلمنامه سفری بزرگ، محصول فرانسه و مراکش، از آن خود کرد.

فراوانی کم نظير جشنواره ها در ايران

به نظر می رسد که تنوع و تعدد جشنواره ها در ايران با حجم فعاليتهای فرهنگی در رشته های مختلف تناسبی نداشته باشد. انگار نسخه ای موفق در برخی امور، بدون ديد کارشناسانه برای امور مختلف تجويز و شايع شده است.

جشنواره ها به ازای ويژگيهای آنها در مدت زمانی کوتاه هيجان و نقطه توجهی را بر مقوله ای خاص ايجاد می کنند که می تواند مغتنم شمرده شود؛ اما زمانی که تعدد آنها چنان باشد که به خنثی کردن يکديگر بپردازند، ديگر ويژه بودن اين ايام از کف می رود.

تنها در مقوله فيلم، چندين جشنواره در طول سال برگزار می شود: فجر، سلامت، پليس، سبز، سونی، خورشيد، هنر و صنعت، فيلم و کيفيت، جوان، سوره، فيلمهای دانشجويی، باران، فروغ، مستند کيش، فيلمهای کوتاه کيش، فيلمهای کوتاه تهران، رشد و ... و انواع جشنواره های منطقه ای، که شايد آمار دقيقی هم از آنها قابل عرضه نباشد. شايد پژوهشی دقيق و اصولی بر موضوع جشنواره ها ـ انواع آنها، زمان، کيفيت، مخاطبان، هزينه ها و ... ـ نه تنها در مقوله های فرهنگی، بلکه در جامعه شناسی امروز ايران نيز بتواند مؤثر و مفيد باشد.