تاکید محمد جواد ظریف بر تشکیل دولت وحدت ملی به جای دولت ائتلافی
منبع تصویر، Reuters
محمد جواد ظریف، رئیس «شورای راهبری دوره انتقال» دولت مسعود پزشکیان رئیس جمهور منتخب ایران، در مصاحبه با تلویزیون دولتی این کشور گفته که «قرار نیست افرادی که با گفتمان رئیسجمهور همراهی ندارند، در کابینه حاضر باشند.»
با این حال او گفت که از رقبای انتخاباتی آقای پزشکیان، از جمله سعید جلیلی، دعوت شده فهرست افراد مورد نظر خود برای نامزدی بالقوه در کابینه را به این شورا ارائه کنند.
وزیر خارجه سابق ایران برای گزینش نامزدهای بالقوه وزارت در دولت مسعود پزشکیان، هدایت کمیتههایی را به عهده دارد.
آقای ظریف، که در دوران مبارزات انتخاباتی برای آقای پزشکیان فعالیت میکرد، چهارشنبه شب در مصاحبه با شبکه خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی گفت «جامعه مدنی و مردم در تشکیل هیات دولت مشارکت دارند» و «ترکیبی از اقوام و اقشار و گروههای اجتماعی در این کارگروهها حاضر هستند.»
آقای ظریف گفت که «در این روند از شخصیتهای ملی مثل آقایان خاتمی، روحانی، حدادعادل، قالیباف، جلیلی و از جریان اصلاحات و از انجمنهای علمی فعال درخواست کردیم که نامزدهای خود را برای وزارت معرفی کنند تا در کارگروهها بررسی شوند و تا فردا هم این فرصت ادامه خواهد یافت.»
او گفت: «از جبهه اصلاحات، موتلفه، ایثارگران و دیگر احزاب اسم گرفته شده است. از افراد فعال اصولگرا مثل آقایان ناطق نوری، دکتر جلیلی، دکتر حدادعادل، دکتر قالیباف هم خواسته شده که اسامی خود را اعلام کنند.»
آقای ظریف با این حال تاکید کرد: «کابینه ائتلافی نیست. کابینه وحدت ملی است و قرار نیست افرادی که با گفتمان رئیس جمهور همراهی ندارند در کابینه حاضر باشند. مردم به یک نفر رأی دادند و آن یک نفر هم افرادی که حاضر باشند با آن گفتمان همراهی کنند را جمع خواهند کرد.»
«واقعیت این است که آقای پزشکیان نامزد جبهه اصلاحات بوده است و البته مستقلان، اعتدالگرایان و حتی برخی اصولگرایان و نیز کاندیداهایی که در دوره اول کنار رفتند هم در دور دوم به ما کمک کردند. پس اینکه جبهه اصلاحات سهمی در دولت داشته باشند سهمخواهی نیست.»
امید معماریان روزنامه نگار در آمریکا به تلویزیون بیبیسی فارسی گفت که برخی از سخنان آقای ظریف متناقض است: «از یک طرف گفتهاند که کسانی در کابینه خواهند بود که با گفتمان آقای پزشکیان همراه باشند و آن را قبول داشته باشند. از طرف دیگر گفتهاند که مثلا از آقای قالیباف یا جلیلی یا دیگران مثل ناطق نوری خواسته که لیست بدهند و اسامی مورد نظر خود را برای کابینه معرفی کنند که از این جهت متناقض هست، چون گفتمان کسانی مثل آقای قالیباف یا آقای جلیلی که در انتخابات بودند بسیار متفاوت از آقای پزشکیان است.»
آقای ظریف تاکید کرد که در پشت صحنه لابیگری قابل پذیرش نیست «و هر نامزدی که با اعضای کمیتهها بیرون از جلسات کمیتهها لابیگری کند، هر دوی آنها از این کمیته خارج میشوند و ما هم به این روند امیدوار هستیم.»
او همچنین گفت: «تلاش میکنیم از اقوام و گروههایی که کمتر حضور داشتند، از جوانان و زنان استفاده کنیم و نیز اینکه ۶۰ درصد افرادی که سابقه عضویت در دولت نداشته باشند را در اولویت داریم.»
آقای معماریان در مورد تعیین سهم برای گروههای مختلف مثل زنان و اقلیتها میگوید که این یک روش «امتحان شده و منسوخ» است چون بیشتر جنبه ظاهری دارد.
او میگوید: «بحث زنان با دولت آقای پزشکیان و آقای ظریف این است که شما برای حقوق زنان و پیشبرد مطالبات آنها چه کار خواهید کرد.»
او همچنین گفت که برنامه دولت آقای پزشکیان برای اقلیتهای مذهبی مشخص نیست.
آقای ظریف گفت اسامی نهایی احتمالا تا روز سوم مرداد تحویل داده خواهند شد تا نامزدهای نهایی وزارت بعد از چند روز بررسی به مجلس معرفی شوند.
علی اکبر موسوی خوئینی، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، که در آمریکا زندگی میکند در گفتگو با تلویزیون بیبیسی فارسی درباره این روند گفت: «فکر میکنم یک پروسه جدی برای شفاف سازی و استفاده از خرد جمعی شروع شده است. همینطور برای جلوگیری از لابیهای پشت صحنه که میتوانست برای انتخاب کابینه آزاردهنده و مشکل آفرین باشد.»
او اشاره کرد که به نظر میرسد در این روند خطاهایی هم وجود داشته باشد، به خصوص که فکر میکند برخی افراد حاضر در کمیتهها دچار تعارض منافع هستند.
او اشاره کرد که آذر منصوری، رئیس جبهه اصلاحات، در روزهای اخیر در دیداری با آقای پزشکیان به او یادآوری کرده است که «دولت او باید نماد تغییر و امیدآفرین باشد نه نماد تداوم وضع موجود.»
آقای موسوی در پاسخ به این سوال که با توجه به نفوذ گسترده «هسته سخت قدرت» در تعیین شماری از وزرا و تایید باقی آنها، آیا این روند بیمعنی نیست گفت: «بیمعنی نیست ولی با چالشهایی روبرو خواهد بود. در درجه اول خود مجلس و خود رهبر هستند. در مورد بعضی از وزرای خاص آقای پزشکیان باید بتوانند با ایشان (آیتالله علی خامنهای) مذاکره کنند و او را قانع کنند که بهترینهایی (را انتخاب کنند) که با این برنامهها همخوانند و افراد سالمی هستند و میخواهند این برنامهها را اجرا کنند و افراد شجاعی باشند که پای آن برنامهها بایستند. اینها چالشهای آقای پزشکیان خواهد بود.»
آقای موسوی میگوید براساس خبرهایی که در مورد افراد حاضر در برخی کارگروهها شنیده وضعیت «امیدوارکننده نیست» چون اینها نماینده وضع موجود هستند.
آقای معماریان هم میگوید: «آن چیزی که بیش از همه در مورد روشهایی که برای انتخاب مدیران و کابینه مورد استفاده قرار گرفته به چشم میخورد این است که از زمانی که آقای پزشکیان انتخاب شده با این اتهام مواجه بوده و تحت فشار بوده که این کابینه قرار است اصلاح طلب باشد و باقی نهادهای حکومتی به نوعی در برابر آنها صف آرایی کنند. میخواهند با این روش بگویند که در واقع توانستهاند یک کابینه فراگیر درست کنند و روش آنها علمی هم هست و اگر کسانی را انتخاب کردند و با مقاومت مواجه شدند، بگویند که این محصول جامعه مدنی، مردم و دانشگاهیان بود و نهادهایی که مقاومت میکنند اجازه پیشبرد امور را نمیدهند. بنابراین بیش از آنکه یک مکانیزم تهاجمی باشد، یک مکانیزم دفاعی هست.»
مسعود پزشکیان نزدیک به جناح اصلاحطلب حکومت ایران روز ۱۴ تیر - ۵ ژوئیه - در دور دوم انتخاباتی که بعد از کشته شدن ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور سابق ایران در سانحه هوایی، برگزار میشد پیروز شد.
براساس آمار رسمی او موفق شد با اختلاف ۹ درصد سعید جلیلی از ائتلاف موسوم به «جبهه انقلاب» را شکست دهد که در میان مذهبیترین بخش های جامعه ایران طرفدار داشت.
این انتخابات در میان نارضایتی گسترده با تحریم بسیاری از ایرانیان روبرو شد که امیدی به تغییری واقعی در نظام بسته سیاسی ایران ندارند که در آن تصمیم گیرنده اصلی رهبر جمهوری اسلامی است.
در ایران نامزدهای انتخابات باید به تایید شورای نگهبان برسند که اعضای آن مستقیم یا غیرمستقیم از سوی رهبر این کشور انتخاب میشوند.
