درگیری‌های سودان؛ ۳۰۰ کودک یتیم‌ در خارطوم چگونه طی عملیاتی جسورانه نجات یافتند

نزدیک به ۳۰۰ کودک یتیم که در میانه آتش درگیری‌ها در پایتخت سودان گیر افتاده بودند، طی یک عملیات تخلیه جسورانه و پرمخاطره توسط نیروهای بشردوستانه نجات یافتند.

این عملیات تخلیه در پی مرگ ۶۷ کودک در پرورشگاه میگوما در خارطوم انجام شده است.

آن کودکان در اثر گرسنگی، کم‌آبی و عفونت جان خود را از دست دادند زیرا درگیری در این منطقه مانع از رسیدن کمک به یتیم‌خانه شده بود.

خارطوم، پایتخت سودان، از ۱۵ آوریل صحنه حملات هوایی روزانه و درگیری‌های شدید میان ارتش سودان و گروه شبه‌نظامی نیروهای واکنش سریع (آراس‌ِاف) شده است.

یتیم‌خانه میگوما در منطقه‌ای که مرکز جنگ بین دو طرف است قرار دارد.

در نتیجه این عملیات پرمخاطره، ۲۹۷ کودک که حدود ۲۰۰ نفر از آنان زیر دو سال داشتند به محل امنی در واد مدنی در جنوب سودان منتقل شدند.

در عملیاتی دیگر ۹۵ کودک، هم از یتیم‌خانه میگوما و هم از سایر مراکز کوچکتر در سرتاسر پایتخت، توسط گروهی از فعالان محلی تخلیه شدند.

تا قبل از آغاز جنگ در آوریل حدود ۴۰۰ کودک در یتیم‌خانه دولتی میگوما زندگی می‌کردند.

رسیدن به یتیم‌خانه برای مراقبت از کودکان برای بسیاری از پزشکان و مراقبان بسیار خطرناک بود.

قطعی برق و آب، همزمان با دمای ۴۳ درجه سانتیگراد، زندگی را غیرقابل تحمل می‌کرد.

کودکان، به ویژه آنهایی که کوچکتر بودند، یکی یکی شروع به جان باختن کردند.

سعدیه الرشید علی حمید، فعال سودانی، اوایل این هفته به بی‌بی‌سی گفت: «ما کودکان را خیلی سریع داریم از دست می‌دهیم. در روزهای اخیر، سه بچه را از دست دادیم.»

براساس آمار یونیسف، صندوق کودکان سازمان ملل متحد، از ۱۵ آوریل تاکنون ۶۷ کودک یتیم در میگوما جان باخته‌اند.

فعالان محلی و سازمان‌های کمک‌رسان بین‌المللی در تلاش بودند تا کودکان را از منطقه جنگی بیرون بکشند، اما این کار آسان نبود.

در عین حال مذاکرات برای آتش‌بس که در شهر جده عربستان آغاز شده بود شکست خورده و درگیری‌های تمام عیار از سر گرفته شده است.

ارتباط ضعیف میان رده‌های نظامی و سلسله مراتب فرماندهی در طرف‌های درگیر منجر شده بود تا دسترسی امن به یتیم‌خانه و خارج از خارطوم دشوار شود.

همچنین انتقال صدها کودک و نوزاد از میان آتش درگیری یک چالش تدارکاتی بزرگ بود.

اما سعدیه به بی‌بی‌سی گفت: «گزینه دیگری هم وجود نداشت.»

او با تعداد معدودی از فعالان محلی، یک عملیات تخلیه خصوصی برای کودکان بزرگتر بین ۴ تا ۱۵ سال ترتیب داد.

هبه عبدالله، یکی از کارکنان یتیم‌خانه که با آنها در این عملیات همراه شده، می‌گوید: «ما آنان را از مرگ حتمی به سوی سرنوشتی که امیدوارم بهتر باشد بیرون آوردیم.»

اولین کاروان مینی‌بوس‌ها در جریان درگیری با عبور از چندین ایست بازرسی به راه افتادند.

در جلوی اولین مینی‌بوس، یک ملحفه‌ که روی آن پیامی به شبه‌نظامیان نوشته شده بود، گذاشته بودند: «اینجا بچه‌ها هستند.»

این گروه نجات در مدرسه‌ای در شهر الحصاحيصا در جنوب خارطوم مورد استقبال قرار گرفت.

اما فراتر از سرپناه و مقداری غذا که از سوی ساکنان محل کمک شده، کمک‌های بسیار کمی برای کودکان فراهم شده بود.

هبه می‌گوید: «ما فقط غذای روزانه آنان را تامین می‌کنیم.»

او افزود: «چند وقت پیش یکی از همسایه‌ها از من پرسید که چه نیازی داریم. او گفت که چیزی برای پیشکش ندارد، اما حاضر است کمک کند.»

سخت‌ترین بخش این عملیات تخلیه کوچکترها بود.

داوطلبان و آژانس‌های محلی از جمله یونیسف برای تخلیه کودکان بسیج شدند. در نهایت، وزارت بهداشت سودان از کمیته بین‌المللی صلیب سرخ خواست تا کاروانی از اتوبوس‌ها را از خارطوم سازماندهی کند.

چهار ساعت رانندگی طاقت فرسا بود و صدای درگیری از دور به گوش می‌رسید.

اکثر کودکان پس از سپری کردن شش هفته در منطقه درگیری، به شدت دچار سوءتغذیه شده‌اند.

مارینا فخوری، نماینده صلیب سرخ که سوار یکی از اتوبوس‌ها شده، می‌گوید: «موقع انتقال بچه‌ها می‌دیدیدم که آنها در بغلمان خیلی کوچک هستند. این بچه‌ها به مراقبت‌های زیادی نیاز دارند.»

به محض ورود به واد مدنی، تعدادی از کودکان بلافاصله به بیمارستان‌ها منتقل شدند. یکی از کودکان که به شدت دچار سوءتغذیه بود، صبح روز پنجشنبه جان باخت.

اکنون امیدها برای یافتن خانواده‌هایی است که حاضر به سرپرستی این کودکان باشند.

مری لوئیز ایگلتون، معاون نماینده یونیسف در سودان، می‌گوید: «فهرستی از خانواده‌هایی تهیه شده که حاضرند آموزش دیده و این کودکان را به سرپرستی بپذیرند.»

او در ادامه افزود: «این خیلی خارق‌العاده است، اینکه همه مردم به کمک برای از میان بردن این بحران جمع شده‌اند. با وجود اینکه افراد زیادی به خویشاوندان خود سرپناه داده‌اند، هنوز افراد زیادی آماده و مایل به پذیرش این کودکان بسیار آسیب‌پذیر هستند.»

تخمین زده می‌شود که حدود ۱۳ میلیون کودک تحت تاثیر درگیری‌های جاری در سودان قرار گرفته‌اند و با ادامه این درگیری‌ها، امیدها برای حل و فصل سریع و مسالمت‌آمیز آن رو به نابودی است.

خانم ایگلتون می‌گوید که بیرون کشیدن این کودکان یتیم از میانه آتش درگیری بارقه امیدی بود که همه به آن نیاز داشتند.

او با اشاره به تخلیه کودکان از یتیم‌خانه افزود: «پرتو درخشانی از نور را برای همه ما به ارمغان آورد.»