رکورد گرم‌ترین ماه مارس شکست؛ نگرانی از ورود به «موقعیتی ناشناخته»

داده‌های جدید نشان می‌دهد جهان اکنون برای ۱۰ ماه متوالی گرمای ‌بی‌سابقه را تجربه کرده است. موسسه کوپرنیک، سرویس نظارت بر اقلیم اتحادیه اروپا گزارش داده است که از زمان ثبت داده‌های هواشناسی، ماه گذشته میلادی، گرم‌ترین ماه مارس تاکنون بوده است.

این داده‌ها نگرانی‌هایی در پی داشته است که ممکن است تغییرات اقلیمی سریعتر از آنچه پیش‌بینی ‌شده بود در حال رخ دادن در سیاره زمین است.

گاوین اشمیت یکی از دانشمندانموسسه کوپرنیکبه بی‌بی‌سی گفت که اگر دمای هوا تا پایان سال کاهش نیابد، جهان می‌تواند به «موقعیتی ناشناخته» پا بگذارد.

گاوین اشمیت، مدیر مؤسسه مطالعات فضایی گودارد ناسا، گفت: «تا پایان تابستان، اگر هنوز رکوردشکنی دما در اقیانوس اطلس شمالی یا جاهای دیگر ادامه یابد، عملا به موقعیتی ناشناخته پا گذاشته‌ایم.».

موسسه اقلیمی کوپرنیک گزارش داده که در ماه مارس ۲۰۲۴، دمای هوا نزدیک به ۱.۶۸ درجه سانتیگراد گرمتر از عصر «پیشا صنعتی» در زمین بود. در این دوران انسان هنوز به سوزاندن مقادیر زیادی از سوخت‌های فسیلی روی نیاورده بود.

در حال حاضر محدود کردن افزایش دمای زمین به ۱/۵ درجه سانتی‌گراد در قیاس با پیش از انقلاب صنعتی، به نماد تلاش‌های بین‌المللی برای مقابله با تغییرات اقلیمی بدل شده است.

براساس یک گزارش مهم سازمان ملل در سال ۲۰۱۸ میلادی، در صورت ۲ درجه افزایش دما، به جای ۱/۵ درجه، خطر تغییرات اقلیمی مانند گرمای شدید، بالا آمدن سطح آب دریاها و از بین رفتن حیات وحش، بسیار بیشتر می‌شود.

اما داده‌های سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک درباره سال گذشته نشان می‌دهد که دما با سرعت نگران‌کننده‌ای در حال افزایش است و دما بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴، ۱/۵۲ درجه سانتی‌گراد افزایش یافته است.

محققان اتحادیه اروپا این روند را ناشی از پمپاژ و سوزاندن سوخت‌های فسیلی می‌دانند که گازهای گرمایشی مانند دی‌اکسید کربن آزاد می‌کند. در این باره و در مورد منشا انسانی این موضوع تقریبا اجماع وجود دارد.

در ماه‌های اخیر، یک پدیده طبیعی به نام «ال‌نینو» نیز دمای هوا را افزایش داده است، اگرچه معمولا این پدیده فقط حدود دو دهم سانتیگراد موجب افزایش دما می‌شود.

دمای هوا باید به طور موقت پس از کاهش ال نینو در ماه های آینده کاهش یابد اما برخی از دانشمندان نگران هستند که ممکن است این اتفاق نیفتد.

تا این لحظه، در چشم‌انداز طولانی مدت، افزایش دما هنوز تقریبا با پیش‌بینی‌ها انطباق دارد. بیشتر محققان هم هنوز معتقد نیستند که آب و هوا وارد مرحله جدیدی شده است.

اما دانشمندان همچنان در تلاشند تا توضیح دهند که چرا هوا در پایان سال ۲۰۲۳ بسیار گرم بود.

در عین حال، افزایش دما در ماه مارس نیز تا حدی پیش‌بینی شده بود.

ال نینو، که از ژوئن گذشته آغاز شد، در دسامبر به اوج خود رسید. این پدیده بر گرمای ناشی از سوزاندن سوخت‌های فسیلی که عامل اصلی شناخته می‌شود اضافه کرده است.

اما دمای هوا در سپتامبر گذشته با اختلاف زیادی رکوردهای قبلی را شکست. در آن زمان، ال نینو هنوز در حال گسترش بود، بنابراین نمی‌توان تمام گرمای اضافی را با این پدیده توضیح داد.

«پیش‌بینی آینده سخت‌تر شده است»

دکتر اشمیت در مورد اینکه این برای پیش‌بینی‌های آینده به چه معناست نگران است.

او گفت: «پیش‌بینی‌های ما به‌ شکل خیره‌کننده‌ای درباره جزئیات سال ۲۰۲۳ شکست خوردند، و اگر آمارهای قبلی جواب ندهد، گفتن اینکه در آینده چه اتفاقی می‌افتد بسیار سخت‌تر می‌شود.»

سامانتا برگس از موسسه کوپرنیک هم با این نظر موافق است که «ما هنوز در تلاشیم تا بفهمیم چرا وضعیت در اواسط سال گذشته تا این حد به شدت تغییر کرد و این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، آیا این یک تغییر فاز است یا اینکه این یک تغییر کوتاه مدت در روندهای بلندمدت اقلیمی.»

ال نینیوی فعلی اکنون در حال کاهش است و احتمال می‌رود در چند ماه آینده به پایان برسد.

در حالی که دانشمندان دقیقا مطمئن نیستند که شرایط در اقیانوس آرام چگونه پیش خواهد رفت، برخی پیش‌بینی‌های حاکی از آن است که در اواخر امسال فاز خنک ال نینیو جایگزین خواهد شد.

به طور معمول سرد شدن دمای سطح دریا به معنای کاهش میانگین دما در سطح جهانی است. اما دانشمندان می‌گویند باید منتظر ماند و دید ال نینیو به چه سمتی خواهد رفت.

با این حال، دانشمندان در مورد یک چیز اتفاق نظر دارند: راه جلوگیری از گرم شدن جهان، کاهش سریع انتشار گازهای گلخانه‌ای است.

بیشتر بخوانید: