بازگشت فلسطینی‌ها به شمال غزه همزمان با توافق آزادی شش گروگان اسرائیلی

پس از موافقت حماس با تحویل سه گروگان اسرائیلی دیگر، پیش از مبادله برنامه‌ریزی شده آخر هفته آینده، آوارگان فلسطینی بازگشت به شمال غزه را آغاز کردند. مردم در امتداد جاده ساحلی، در صفوف فشرده و طولانی در حرکت هستند. برخی در وسایل نقلیه و عده دیگر هر آنچه از زندگی برایشان باقی مانده را بر روی پشت خود حمل می‌کنند. مقام‌های اسرائیلی بازگشت ده‌ها هزار فلسطینی به شمال را منوط به آزادی یک گروگان اسرائیلی به نام آربل یهود کرده بودند.

در تصاویری که منتشر شده است، هزاران آواره فلسطینی صبح امروز (دوشنبه هشتم بهمن ۱۴۰۳) پای پیاده به مناطق شمالی نوار غزه در حرکتند؛ محلی که حدود ۱۵ ماه پیش و بعد از آغاز درگیری میان حماس و اسرائیل از خانه‌های خود را ترک کردند و آواره شدند.

خانواده‌ها در غزه جنوبی در حال حمل وسایل خود از جمله تشک و پتو دیده می‌شوند.

قطر، میانجی مذاکرات حماس و اسرائیل اعلام کرد که توافق بر سر آزادی یک گروگان غیر نظامی اسرائیل و اجازه بازگشت فلسطینی‌ها به شمال غزه صورت گرفته است که احتمال نقض آتش‌بس را کاهش می‌دهد.

پیشتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل گفت که قرار است حماس شش گروگان اسرائیل دیگر را آزاد کند تا هزاران بی‌جاشده فلسطینی امروز اجازه یابند به مناطق مسکونی خود در شمال غزه بازگردند.

آن طور که نخست‌وزیر اسرائیل گفته قرار است آربل یهود، شهروند اسرائیلی هم یکی از ۶ گروگانی باشد که آزاد می‌شوند.

خانم یهود در کانون اختلاف دو روز گذشته حماس و دولت اسرائیل بوده است؛ اختلافی که موجب شد ارتش اسرائیل اجازه ورود فلسطینیان به شمال غزه را به تاخیر بیندازد.

حماس چهار گروگان را در روز شنبه آزاد کرد اما خانم یهود در میان آنها نبود و همین موجب شد اسرائیل این گروه را به نقض آتش‌بس متهم کند. اسرائیل می‌گوید مطابق مفاد مرحله اول توافق قرار بوده گروگان‌های غیرنظامی در برابر آزادی زندانیان فلسطینی آزاد شوند.

تا به اینجا حماس هفت گروگان را در برابر بیش از ۲۰۰ زندانی فلسطینی آزاد کرده است.

تبادل گروگان‌های اسرائیلی با زندانیان فلسطینی در حالی صورت گرفته که در داخل غزه ده‌ها هزار فلسطینی آواره در تلاش برای بازگشت به مناطق سکونت خود هستند؛ آن هم در حالی که اکثر این مناطق به طور کامل ویران و مخروبه شده است. با این حال، در دو روز گذشته فلسطینیان با ممانعت ارتش اسرائیل برای ورود به مناطق شمال غزه روبرو شدند.

فاز نخست آتش‌بس میان اسرائیل و حماس از یکشنبه گذشته - ۱۹ ژانویه - به اجرا در آمده و تا کنون دو نوبت تبادل گروگان‌ها و زندانیان فلسطینی صورت گرفته است.

آن طور که بنیامین نتانیاهو - یکشنبه ۲۶ ژانویه - گفت قرار است خانم یهود و دو گروگان دیگر روز جمعه این هفته آزاد شوند و سه گروگان دیگر ۲۴ ساعت بعد - یعنی روز شنبه آینده - به اسرائیل بازگردند.

بنا شده اسرائیل هم اجازه دهد فلسطینیان از دوشنبه - ۲۷ ژانویه، هشتم بهمن، اجازه یابند به مناطق مسکونی در شمال غزه بازگردند و همزمان در اواخر هفته جاری فلسطینیان بیشتری از زندان‌های اسرائیل آزاد شوند.

بنابر مفاد توافق آتش‌بس، قرار بود فلسطینیان از روز گذشته - شنبه ۲۵ ژانویه - اجازه یابند به شمال نوار غزه که هنوز کنترل آن با ارتش اسرائیل است، بازگردند. اما تصاویر دور روز گذشته از معطل ماندن جمعیت بزرگی از فلسطینیان در پشت مبادی ورودی به شمال غزه حکایت داشت.

اکنون اسرائیل می‌گوید پس از حل شدن موضوع آربل یهود، این کشور موافقت کرده که از ساعت هفت صبح دوشنبه به فلسطینیان اجازه ورود به شمال غزه را بدهد؛ ابتدا کسانی که پیاده‌اند و از دو ساعت بعد - حدود ۹ صبح دوشنبه - خودروها هم اجازه ورود به شمال غزه را خواهند داشت.

قطر و مصر برای حل اختلاف میان اسرائیل و حماس بر سر آزادی خانم یهود، میانجی‌گری کردند.

وزیرخارجه قطر عصر یکشنبه و دقایقی قبل از بنیامین نتانیاهو از حصول توافق و رفع اختلاف میان دو طرف خبر داد.

آن طور که بی‌بی‌سی دریافته، اسرائیل از مصر و قطر خواسته بود که حماس را وادار کنند ثابت کند خانم یهود زنده است.

همزمان صبح یکشنبه - دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور جدید آمریکا از مصر و اردن خواست که «عده بیشتری از فلسطینیان غزه را پذیرا شوند».

مصر و اردن با این پیشنهاد آقای ترامپ مخالفت کرده‌اند و همزمان حماس و تشکیلات فلسطینی اظهارات آقای ترامپ را محکوم کرده‌اند.

آتش‌بس حماس و اسرائیل که در آخرین روزهای ریاست جمهوری جو بایدن نهایی و تنها ساعاتی مانده به آغاز دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ اجرایی شد، به ۱۵ ماه جنگ خونین میان اسرائیل و حماس در غزه پایان داد.

این مخاصمه از روز هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و در پی حمله حماس به خاک اسرائیل آغاز شده بود. طی آن حمله حماس علاوه بر کشتن ۱۲۰۰ نفر در داخل خاک اسرائیل، ۲۵۱ نفر را هم گروگان گرفته بود و با خود به غزه برده بود.

در پاسخ به آن حمله، ارتش اسرائیل از زمین و هوا و دریا به غزه حمله کرد.

تشکیلات بهداشتی حماس در داخل نوار غزه می‌گوید طی این جنگ ۱۵ ماهه بیش از ۴۷ هزار و ۲۰۰ نفر در غزه جان باخته‌اند.