پیام‌های ضدونقیض ترامپ، ابهام‌ها درباره پایان جنگ را بیشتر کرد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و اعضای دولت او تاکنون پیام‌های متفاوت و توضیح‌هایی گاه متناقض درباره عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران ارائه کرده‌اند. دهمین روز عملیاتی که متحدان آمریکا را نگران و بازارهای جهانی را متلاطم کرد نیز نمونه‌ای از همین سردرگمی درباره زمان‌بندی جنگ و اهداف نهایی آن بود.

پس از صبحی پرتنش که در آن شاخص‌های بازار سهام آمریکا سقوط کرد و قیمت نفت به‌شدت افزایش یافت، رئیس‌جمهور آمریکا در اقدامی که به نظر می‌رسید برای آرام کردن نگرانی‌ها انجام می‌دهد، شروع به تماس تلفنی با خبرنگاران کرد. با این حال، حتی زمانی که از او خواسته شد توضیحات بیشتری ارائه دهد، اظهاراتش چندان روشن نبود.

او در پاسخ به خبرنگار روزنامه نیویورک پست که درباره افزایش قیمت نفت پرسیده بود گفت: «برای همه‌چیز برنامه دارم، بسیار خب؟ برای همه‌چیز برنامه دارم. شما خیلی خوشحال خواهید شد.»

دونالد ترامپ در گفت‌وگو با شبکه سی‌بی‌اس نیز گفت که جنگ «تقریبا تکمیل شده است.»

او افزود: «ما خیلی جلوتر از برنامه هستیم.»

وقتی از او پرسیده شد آیا این به معنای پایان زودهنگام عملیات است، آقای ترامپ پاسخ داد: «نمی‌دانم، بستگی دارد. جمع‌بندی و پایان دادن به جنگ فقط در ذهن من است، نه شخص دیگری.»

با این حال تماس‌های تلفنی او دست‌کم از نظر اقتصادی اثر مورد نظر را داشت. بازارهای سهام دوباره رشد کردند و قیمت هر بشکه نفت، که پیش‌تر در همان روز به ۱۲۰ دلار رسیده بود، به زیر ۹۰ دلار سقوط کرد.

تنها چند روز پیش، دونالد ترامپ گفته بود تا زمانی که ایران «بدون قید و شرط تسلیم نشود» جنگ را متوقف نخواهد کرد. اما پس از اظهارات روز دوشنبه او، چنین به نظر می‌رسید که پایان عملیاتی نظامی که خاورمیانه را دچار تنش کرده و تقریبا تمام رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز را متوقف کرده است، ممکن است نزدیک باشد.

با این حال، تا عصر همان روز دونالد ترامپ از برخی از آن اظهارات عقب‌نشینی کرد.

او گفت: «می‌توانیم همین حالا آن را یک موفقیت عظیم بنامیم، یا می‌توانیم جلوتر برویم. و ما جلوتر خواهیم رفت.»

آقای ترامپ گفت ایالات متحده «بسیار به پایان» آنچه او «یک عملیات» توصیف کرد نزدیک شده است، اما هشدار داد اگر ایران همچنان نفتکش‌هایی را که از خلیج فارس خارج می‌شوند تهدید کند، آمریکا حملات خود را تشدید خواهد کرد.

او گفت: «آن‌ها را چنان سخت هدف قرار خواهیم داد که برای خودشان یا هر کسی که به آن‌ها کمک می‌کند، امکان بازسازی آن بخش از جهان وجود نخواهد داشت.»

دونالد ترامپ همچنین ماموریتی گسترده برای این جنگ ترسیم کرد. به گفته او، هدف این است که ایران برای «مدت بسیار طولانی» نتواند تسلیحاتی تولید کند که بتواند آمریکا، اسرائیل یا هر یک از متحدان آمریکا را هدف قرار دهد.

چنین هدفی در نهایت ممکن است مستلزم نوعی تغییر در ساختار قدرت در ایران باشد؛ تغییری که ترامپ تاکنون نتوانسته آن را محقق کند، آن هم در شرایطی که پس از درگذشت علی خامنه‌ای، پسر او به عنوان رهبر جایگزین شده است.

در فاصله چند ساعت، پیام‌هایی که از سوی رئیس‌جمهور آمریکا درباره این جنگ منتشر شد چنان متناقض و متغیر بود که بسیاری را سردرگم کرد. کسانی که به دنبال نشانه‌هایی از زمان پایان این عملیات نظامی گسترده یا سرنخ‌هایی درباره اهداف مشخص آن بودند، بیش از پیش با پرسش‌هایی بی‌پاسخ روبه‌رو شدند.

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز یکشنبه در مصاحبه‌ای با شبکه سی‌بی‌اس از مرحله بعدی عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل سخن گفت؛ مرحله‌ای که به گفته او شامل استفاده از مهمات قدرتمندتر خواهد بود.

او گفت: «توانایی این را داریم که با مهمات متعارف قدرتمندتر وارد عمل شویم؛ بمب‌های سقوط آزاد، بمب‌های ۵۰۰ پوندی، هزار پوندی و دوهزار پوندی علیه اهداف نظامی. در واقع هنوز حتی واقعا این بخش از کارزار را شروع نکرده‌ایم.»

وقتی روز دوشنبه از دونالد ترامپ درباره تناقض ظاهری میان گفته‌های خودش که جنگ را «تقریبا کامل» توصیف کرده بود و سخنان پیت هگست پرسیده شد، پاسخ داد: «می‌توان گفت هر دو درست است.»

او افزود: «این، شروع ساخت یک کشور جدید است.»

با این حال، ساخت‌وساز کشوری به سبک آنچه در عراق دنبال شد، اقدامی است که دونالد ترامپ و دستیارانش به صراحت گفته‌اند نمی‌خواهند انجام دهند.

حتی اگر نوسان‌های شدید بازار که در روزهای اخیر دیده شده آرام بگیرد، افزایش قیمت بنزین احتمالا زمان بیشتری طول خواهد کشید تا فروکش کند.

در حال حاضر میانگین قیمت هر گالن بنزین در آمریکا به ۳ دلار و ۴۸ سنت رسیده است؛ رقمی که نسبت به یک هفته قبل ۴۸ سنت افزایش نشان می‌دهد.

این در حالی است که نشانه‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه اقتصاد آمریکا از پیش نیز با دشواری‌هایی روبه‌رو بوده است. برای نمونه، اداره آمار کار آمریکا روز جمعه اعلام کرد که اقتصاد این کشور در ماه فوریه ۹۲ هزار شغل از دست داده است. همچنین نرخ بیکاری به ۴/۴ درصد افزایش یافته و نرخ مشارکت نیروی کار نیز با رسیدن به ۶۲ درصد به پایین‌ترین سطح خود از دسامبر ۲۰۲۱ رسیده است.

مسائلی مانند «قدرت خرید» و هزینه‌های زندگی به‌طور منظم در نظرسنجی‌ها به عنوان مهم‌ترین دغدغه‌های آمریکایی‌ها مطرح می‌شود. همین نظرسنجی‌ها همچنین نشان می‌دهد که مخالفت قابل توجهی با ادامه عملیات نظامی علیه ایران وجود دارد.

این ترکیب می‌تواند برای رئیس‌جمهوری که به‌طور مستقیم با این عملیات گره خورده و تنها چند ماه تا انتخابات سرنوشت‌ساز میان‌دوره‌ای کنگره در نوامبر فاصله دارد، خطرناک باشد؛ انتخاباتی که ترکیب و کنترل کنگره را تعیین خواهد کرد.

دونالد ترامپ وعده داده است که افزایش قیمت‌ها موقتی است و تا زمانی که آمریکایی‌ها در ماه نوامبر پای صندوق‌های رای بروند، نگاه مثبت‌تری به وضعیت هزینه‌های زندگی خواهند داشت.

با این حال، در شمال ایالت جورجیا، رای‌دهندگان روز سه‌شنبه در یک انتخابات ویژه برای کرسی کنگره شرکت می‌کنند. در آنجا جنگ ایران و خطراتی که برای اقتصاد ایجاد می‌کند، از دغدغه‌های مهم است.

باب استینت، رای‌دهنده‌ای مستقل، گفت نگران است افزایش قیمت انرژی به رکود اقتصادی منجر شود. او گفت: «من از دونالد ترامپ حمایت کرده‌ام، اما نه برای چنین چیزی.»

انجی، که به‌تازگی پس از سال‌ها کار به عنوان پرستار بازنشسته شده، گفت نگران است افزایش قیمت بنزین در مقطع حساسی از وضعیت مالی‌اش به بودجه او فشار وارد کند.

وقتی از او درباره جنگ با ایران و تاثیر آن بر قیمت بنزین پرسیده شد، گفت بیش از هر چیز نگران مردم ایران است. با این حال افزود که آمریکا نباید در این درگیری وارد می‌شد.

او گفت: «راستش اصلا از این موضوع خوشم نمی‌آید. می‌فهمم که آن‌ها به کمک نیاز داشتند، اما آیا نمی‌شد راه دیگری پیدا کرد؟»

این حوزه انتخابیه در شمال‌غربی جورجیا که پیش‌تر در اختیار مارجوری تیلور گرین، چهره جنجالی جناح راست، بود، به‌طور سنتی پایگاه محافظه‌کاران محسوب می‌شود. با این حال حتی در آنجا نیز برخی رای‌دهندگان نگران هستند. وضعیتی که برای شاون هریس، نامزد دموکرات‌ها، فرصت سیاسی قابل توجهی ایجاد کرده است.

شاون هریس که کشاورز و سرتیپ بازنشسته است می‌گوید: «چون قیمت بنزین بالا می‌رود، همه‌چیز گران می‌شود؛ و دلیلش چیز دیگری نیست، بلکه به خاطر چیزی است که خودمان تصمیم گرفتیم واردش شویم.»

او افزود: «فکر می‌کنم صرفا به خاطر اینکه وارد جنگ شده‌ایم رای‌دهندگان بیشتری جذب کنم. ضمن اینکه بسیاری از همین رای‌دهندگان پسران و دخترانی دارند که در جنگ هستند.»

دونالد ترامپ بارها وعده داده است قیمت‌ها را کاهش دهد، او و تیمش نشان داده‌اند که از اهمیت این موضوع آگاهند. او اواخر سال گذشته در ایالت پنسیلوانیا چیزی را که «تور توان مالی» نامیده می‌شد آغاز کرد، اما این طرح هرگز به طور جدی پیش نرفت.

در ماه‌های پس از آن، عملیات نظامی در ونزوئلا و ایران تیتر اصلی خبرها را به خود اختصاص داده است. به همین دلیل، ترامپ با این خطر روبه‌رو است که به عنوان رئیس‌جمهوری دیده شود که بیش از آنکه بر قیمت مواد غذایی و مسائل داخلی تمرکز داشته باشد، بر مداخلات خارجیِ تعیین‌کننده برای میراث سیاسی‌اش تمرکز کرده است. البته کاخ سفید احتمالا استدلال می‌کند که او قادر است هر دو موضوع را همزمان مدیریت کند.

با این حال، افزایش قیمت بنزین که به دنبال یک کارزار نظامی رخ داده و نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد بسیاری از آمریکایی‌ها اساسا خواهان آن نبوده‌اند برای آقای ترامپ ریسک سیاسی واقعی ایجاد کرده است.

دونالد ترامپ عصر دوشنبه از «موفقیت عظیم» ارتش آمریکا در این عملیات سخن گفت و فهرستی از دستاوردهای نظامی را برشمرد: غرق شدن نیروی دریایی ایران، نابودی نیروی هوایی آن و از کار افتادن سامانه‌های راداری و پدافند هوایی.

اما جنگ فقط به پرتاب موشک‌ها، انداختن بمب‌ها و نابودی اهداف خلاصه نمی‌شود.

هزینه واقعی این جنگ چه در قالب خسارت به اقتصاد جهانی و اقتصاد آمریکا، و چه در قالب هزینه‌های سیاسی برای ترامپ و جمهوری‌خواهان تازه در حال آشکار شدن است.

و در سالی که می‌تواند دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ را تعریف کند، افکار عمومی آمریکا هنوز قضاوت نهایی خود را درباره این جنگ اعلام نکرده است.