|
دانشجويان افغان: مشکل رفتن و نرفتن به دانشگاه | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
با گذشت نزديک به يک ماه از آغاز سال تحصيلی در دانشگاههای افغانستان، برخی از دانشجويان می گويند هنوز حتی يک جلسه درسی هم نداشته اند. در سال تحصيلی ۱۳۸۵خورشيدی از ميان حدود پنجاه و پنج هزار داوطلب ورود به دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی در افغانستان، فقط چهارده هزار تن موفق به ورود به دانشگاه شده اند. بنا بر اين، تنها کمتر از سی درصد جوانان افغان موفق شده اند وارد دانشگاه شوند. اما مشکل دانشگاههای افغانستان، فقط به کمبود ظرفيت آنها محدود نمی شود. مواد درسی اغلب دانشکده ها به شمول دانشکده هايی که به علوم روز سروکار دارند، مانند پزشکی، مهندسی و حقوق و علوم سياسی، به چندين دهه پيش باز می گردد که به باور آگاهان، نياز جدی به تجديد نظر دارد. لابراتوار (آزمايشگاه ) ها در بيشتر دانشکده ها، يا اصلا وجود ندارد و يا هم سالها از تاريخ مواد موجود در آن می گذرد. به گونه مثلا، در دانشکده پزشکی بلخ، برای فراگيری علم آناتومی (کالبدشناسی) اصلا جسد وجود ندارد و اجزای بدن انسان، با ترسيم بر روی تخته ها آموزش داده می شود. دانشجويان می گويند آموزش پزشکی تنها با اتکا به تئوری بسيار دشوار است و اين پزشکان پس از تکميل دوره تحصيلی تجربه کافی برای انجام کارهای عملی نخواهند داشت.
گذشته از آن، شکايت های زيادی هم از وضعيت غذا در اين خوابگاه وجود دارد، ولی باز هم فرصت راه يافتن به خوابگاه دانشجويان مزار شريف به کسانی داده شده که موفق به کسب بلندترين نمره در امتحان شده اند. روز دشوار با پذيرش اين مشکلات، وقتی زمان برگزاری آزمون پايان ترم فرا می رسد، به تعبير برخی دانشجويان، "کاردهای شماری از استادان" عليه دانشجويان تيز می شود. برخی دانشجويان بر اين باورند که دشوار ترين روز برای آنها روز امتحان است؛ محمد علی، دانشجوی پزشکی بلخ می گويد در اين روزها "رشوه ستانی، واسطه جويی و فساد اداری" به اوج خود می رسد. با اين حال دکتر غفور همدل، رييس دانشکده پزشکی بلخ می گويد تغييرات زيادی در برگزاری "شفاف" آزمونها به وجود آمده است. سرانجام، با کنار آمدن با روزهای خوب و بد در دانشگاه های افغانستان، زمانی که يک دانشجو فارغ التحصيل می شود، بزرگ ترين دغدغه ذهنی در زندگی او کاريابی است. رشته ساختمانی برای کار بيش از صد نفر از دانشجويان مهندسی دانشگاه بلخ، در شمال افغانستان، برای رفتن به دانشکده مورد علاقه خود سه آزمون را در کمتر از يک ماه سپری کرده اند. آنگونه که دانشجويان می گويند، طی اين مدت آنها حتی يک جلسه هم درس نداشته اند، در حالی که هنوز هم نتيجه امتحان سومی برای پذيرش در رشته مهندسی دانشگاه بلخ روشن نيست. دانشجويان سال دوم دانشکده مهندسی که اکنون به مرحله تصميم گيری در مورد رشته خود رسيده اند، بايد از سه رشته موجود ساختمانی، زمين شناسی و معادن و پالايش نفت و گاز در دانشگاه بلخ، يکی را انتخاب کنند.
اين مساله مسئولان دانشگاه را با مشکل مواجه کرده و آنها مجبور شده اند برای گزينش دانشجويان اين رشته، آزمون هايی را داير کنند. دانشجويان می گويند دليل برگزاری آزمون اختصاصی اين بوده است که آزمون ترم دوم "با شفافيت برگزار نشده" و برخی دانشجويان با "واسطه و رشوه"، سعی کرده بودند معدل نمرات خود را بلند برده و به رشته ساختمانی پذيرفته شوند. به همين دليل نخستين آزمون اختصاصی در هفته پيش برگزار شد؛ اما رييس دانشگاه بلخ می گويد که اين آزمون هم بنابر شکايت های رسيده در مورد احتمال دستبرد و تقلب، ملغا اعلام شد و سومين آزمون دانشجويان در اين زمينه روز سه شنبه، ۱۱ آوريل برگزار شد. دانشجويان می گويند اين مسااله دست کم اين پيام را با همراه دارد که در دانشگاه بلخ، نظير ساير نهادهای دولتی افغانستان، خويش خوری و رشوه ستانی به اوج رسيده است؛ اتهامی که رييس دانشگاه بلخ آن را رد می کند. چرا رشته ساختمانی؟
ولی گذشته از آن، کارشناسان می گويند که دو رشته ديگر مهندسی (زمين شناسی و پالايش نفت) تا حالا کاربرد چندانی در جامعه افغانستان نداشته است و با فراغت از اين دو رشته، فرصت شغلی کمی در انتظار مهندسان خواهد بود. در همين حال رييس دانشگاه بلخ با رد اين نظريه می گويد حالا که افغانستان رفته رفته در جهت مطالعه منابع زير زمينی و استخراج و پالايش نفت تلاش هايی را انجام می دهد، در چند سال آينده فرصت های شغلی در اين بخش ها نيز خيلی بيشتر خواهد شد. |
مطالب مرتبط کمتر از سی درصد از داوطلبان وارد دانشگاه می شوند01 نوامبر، 2005 | افغانستان آموزش عالی در افغانستان پس از سه دهه بحران05 اوت، 2005 | افغانستان آموزش عالی در افغانستان: 'پول کم، نياز فراوان'10 ژوئيه، 2005 | افغانستان | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||