‎جدال انتخاباتی افغانستان؛ صالح: اگر 'پرده‌برداری' من کسی را جریحه‌دار کرده معذرت می‌خواهم

جدال دو تیم پیشتاز انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در شبکه‌های اجتماعی بر سر یک بحث "نژادپرستانه" بالا گرفته و واکنش‌های گسترده در میان کاربران این شبکه‌ها به دنبال داشته است.

این جنجال زمانی آغاز شد که روز گذشته، امرالله صالح، معاون تیم انتخاباتی محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان در صفحه فیسبوک خود از یک گفت‌وگو در یک نشست خصوصی اعضای تیم انتخاباتی ثبات و همگرایی نوشت.

او در این نوشته مدعی شد که یکی از اعضای ارشد تیم ثبات و همگرایی که رهبری آن را عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی افغانستان به عهده دارد، در یک نشست که وکلای مجلس نمایندگان، سنا و چند مقام دولتی حاضر بودند، زمانی که روی راه اندازی تظاهرات بحث شده، گفته: "حق هزاره به اندازه بینی‌اش است. وقتی خدا بینی تقسیم می‌کرد نوبت هزاره که رسید برایش بینی کوچک داد و گفت دلت می‌گیری یا که بی بینی می‌باشی."

آقای صالح در نوشته‌اش این مکالمات را "نژادپرستانه و تعصب انگیز" خواند و گفت اگر دادستانی و دادگاه خواسته باشند او حاضر است برای پیگیری عدلی قضیه صدای این گفت‌وگو را در اختیار آنها قرار دهد.

امروز، روزنامه اطلاعات روز، یکی از روزنامه‌های افغانستان در مطلبی که گویا نویسنده آن به فایل صوتی نشستی که آقای صالح به آن استناد می‌کند دست یافته، نوشت که بخشی از سخنانی که آقای صالح یاد کرده، دست کاری شده است.

در این مطلب به گونه‌ای این ماجرا تعریف شده که گویا یک جُک به دلیل دیرآمدن یکی از اشتراک کنندگان در جلسه گفته شده و از بخش‌هایی از نوشته آقای صالح اصلا در این نشست یادی هم نشده است.

آقای صالح پس از منتشر شدن این مطلب بار دیگر در صفحه خود نوشت که گویا اعضای تیم ثبات و همگرایی به این روزنامه گفته‌اند که حرف‌های‌شان تنها جُک و شوخی بوده است، اگر قرار است از کنار این مساله به این سادگی گذشت "پس تمام حرف‌های گفته شده جوک بوده است."

او در یکی از توییت‌های تازه‌اش نوشته: "هدف من آوردن اصلاح در ادبیات سیاسی و رفتارهای سیاسی بود. جزییات جوک/جک و شوخی ثبات و همگرایی را از روزنامه اطلاعات روز بدست آورید. از همه هموطنانم که احساس شان با پرده برداری توسط من جریحه دار شد و یا سو تفاهم رخ داد معذرت می‌خواهم. در آن گروه هرچیز است به شمول جوک غیر از ثبات."

آقای صالح در پست تازه خود در مود منتشر کردن فایل صوتی که آن را مدرک حرف‌هایش می‌خواند، چیزی نگفته است.

پست فیسبوکی دیروز آقای صالح به سرعت با واکنش کاربران شبکه‌های اجتماعی رو به رو شد. بسیاری خود او را متهم به نژادپرستی کردند و شماری هم به حمایت او تیم ثبات و همگرایی را. شمار زیادی از کاربران نیز از او خواهان منتشر کردن فایل صوتی این گفت‌وگو و مشخصات و نام گوینده این نقل قول شدند و شماری نیز شنود یک نشست خصوصی و چگونگی رسیدن این جزئیات را به آقای صالح زیرسوال بردند.

محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و از افراد بانفوذ در بین مردم هزاره که از شرکای انتخاباتی آقای عبدالله است، در واکنش به این نوشته آقای صالح، گفت: "شرف به بینی نیست شرف به اخلاق و انسانیت است. تو به فکر خودت باش که بعد از این همه خوش خدمتی به چند تایی پشه حساب هستی... به گمانم دو تایی پشه."

صالح در پاسخ، محقق را "پیش کسوت سیاست همیشه ناکام" خواند و گفت برایش عفت کلام و درک ادبیات سیاسی آرزو دارد.

کمی بعدتر اعلامیه‌ای از سوی تیم ثبات و همگرایی در صفحه فیسبوک آقای عبدالله عبدالله، منتشر شد.

در این اعلامیه سخنان آقای صالح "شرم آور و تاسف بار" خوانده شد و گفته شد که هدفش نفاق افکنی است.

تیم ثبات و همگرایی، رهبری تیم دولت ساز (محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان) را متهم کرده که در پنج سال گذشته حکومتش، با عملکردهای "ناعادلانه و ناسنجیده" اعتماد میان اقوام این کشور را متزلزل ساخته است.

در این اعلامیه این اظهارات "استراتیژی جنگ روانی و برخورد استخباراتی" خوانده شده و آمده که "باور ما این است که ویژگی‌های فیزیولوژیکی و اندازه صورت و بینی مشکل ساز نیست. آنچه مشکل ساز است اندازه شعور واخلاق انسانی انسان است."

آقای صالح این اعلامیه را "اغوا کننده" خوانده و بار دیگر ادعا کرده ثبوتی که در دست دارد شامل ساعت‌ها حرف و برنامه‌ریزی است.

او گفته: "اگر ثبوت وجود نمی‌داشت این قدر دست و پاچه و مضطرب نمی‌شدید ... حالا که شما بحث ثبوت‌های ما را دروغ و شرم آور خواندید، سر از فردا دیده شود که آیا ثبوت وجود دارد یا خیر."

آقای صالح وعده سپرده که به زودی فایل صوتی آنچه را که ادعا کرده، منتشر کند. کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز در کمپینی خواستار منتشر شدن این فایل شده و خواهان برخورد عدلی و قضایی با گویندگان اصلی این سخنان گردیده که به باور آنها ممکن یکی از اعضای تیم ثبات و همگرایی باشد یا خود آقای صالح.

تیم‌های انتخاباتی افغانستان پیش از این نیز جدال‌هایی در شبکه‌های اجتماعی با یکدیگر داشتند و در نوشته‌هایشان یکدیگر را متهم ساخته بودند اما این بحث تازه، افزون بر خود آنها، بسیاری از کاربران دیگر را نیز برافروخته است.

برخورد قانونی با تبعیض در افغانستان

بحث‌های قوم گرایانه در افغانستان بی‌پیشینه نیست اما برخورد قانونی با عاملان آن چیز تازه‌ای در این کشور است.

حدود سه سال پیش، درز یک سند غیر رسمی تحت عنوان "کارهایی که باید انجام شود" که گفته ‌شد منسوب به آقای ثواب‌الدین مخکش، معاون پیشین اداره "نظارت و ارزیابی کل اداره امور ریاست جمهوری افغانستان" بود و از سوی او در یک گروه تلگرامی نشر شد، به رسانه‌ها درز کرد.

این سند که امضا و مهری نداشت، حاوی رهنمودهایی بود مبنی بر اینکه چگونه می‌شود کارمندان بیشتری از قوم پشتون را در بخش‌های مختلف و افراد "مورد اعتماد" را در بخش‌های کلیدی اداره امور ریاست جمهوری جابه‌جا کرد.

پرونده آقای مخکش در نهادهای عدلی و قضایی دنبال شد و او به اتهام "نقض تساوی قومی و مذهبی" به دو سال حبس تعلیقی محکوم گردید.

دادستانی کل افغانستان گفته بود که این نخستین پرونده در نوع خودش است که در نهادهای عدلی و قضایی افغانستان مورد بررسی قرار می‌گیرد.

انتخابات افغانستان

انتخابات ریاست جمهوری افغانستان به تاریخ ششم میزان/مهر برگزار شد. پس از برگزاری انتخابات هر دو تیم؛ تیم ثبات و همگرایی و تیم دولت ساز، خودشان را پیروز اعلام کردند.

اما با گذشت تقریبا دو ماه هنوزنتایج ابتدایی انتخابات اعلام نشده و مشخص نیست دقیقا چه وقت اعلام خواهد شد.

در این مدت هر دو تیم یکدیگر را به تقلب متهم کرده‌اند. آنها در بحث بازشماری بخشی از آرا نیز با یکدیگر اختلاف دارند؛ روندی که اکنون با بن بست رو به رو شده و مانع اعلام نتایج ابتدایی شده است.

بازشماری آرا به دلیل مخالفت اکثریت تیم‌های انتخاباتی به خصوص تیم انتخاباتی آقای عبدالله در هفت ولایت این کشور آغاز نشده اما تیم انتخاباتی آقای غنی از این روند حمایت کرده است.