هرات؛ اولین شهر افغانستان که با برق وارداتی از ایران روشن شد

از اوایل سال ۲۰۰۵ میلادی تاکنون شهر و کوچه‌های هرات در غرب افغانستان با برق وارداتی از ایران روشن است.

افغانستان ۷۷ درصد به برق وارداتی وابسته است ولی اکنون دولت افغانستان در نظر دارد تا در نقاط مختلف این کشور نیروگاه‌های تولید برق آفتابی با ظرفیت مجموعی دو هزار مگاوات بسازد.

چندین نیروگاه با ظرفیت چهارصد مگاوات به هرات اختصاص یافته که یکی از مراکز اقتصادی افغانستان به حساب می‌آید.

محمد طاهر عارف، رئیس شرکت ملی برق هرات(برشنا) می‌گوید که نخستین قدم‌ها برای اجرای این پروژه برداشته شده است.

به گفته او: " ظرفیت ۴۰۰ مگاوات است. هیأتی که آمد محلاتی را برای نیروگاه‌های ما در مناطق مختلف تعیین کرد. این در یک مرحله اجرایی قرار دارد. حالا عملا این روند به اعلان سپرده شده است. علاقمندان سرمایه گذاری در این زمینه آمدند. سی تا چهل کمپنی درخواست شرکت در ساخت این پروژه دادند. روند ساخت نیز توسط این شرکت‌های خصوصی داده می‌شود."

شانزده سال پیش، برق هرات توسط ژنراتورهای بزرگ شخصی که در نواحی مختلف شهر نصب شده بود تامین می‌شد. مردم آن زمان از طرف شب چند ساعت معدود برق داشتند.

هرات اما از نخستین شهرهای شد که به برق وارداتی دست یافت. پروژه‌ای که در سال ۲۰۰۳ روی دست گرفته شده بود در سال ۲۰۰۵ تکمیل و برق ایران به هرات رسید.

هرات ۳۰۰ مگاوات برق نیاز دارد

هرات تا امروز از برق وارداتی کشورهای ترکمنستان و ایران استفاده می‌کند. ظرفیت برقی که از این دو کشور به هرات می‌آید حدود ۱۵۰ مگاوات است در حالی که به گفته مسئولان محلی، هرات به ۳۰۰ مگاوات برق نیاز دارد.

برق فعلی هرات ۲۴ ساعته است اما ولتاژ آن در گرما و سرمای شدید اُفت می‌کند. وضعیتی که نارضایتی‌های برخی از شهروندان را به دنبال داشته است.

نجیب الله از باشندگان (ساکنان) شهر هرات با شکایت از وضعیت برق در هرات می‌گوید: "هوا که سرد می‌شود، برق می‌رود و می‌آید. توقع من این است که ما باید برق ۲۴ ساعته و قوی داشته باشیم."

عزیز احمد، باشنده دیگر هرات نیز شکایت دارد که برق هرات در هوایی گرم بی‌ثبات می‌شود. به این دلیل که مصرف زیاد است و مشکلات پیش می‌آید.

قطع برق و یا اُفت ولتاژ برق وارداتی تنها سبب نارضایتی شهروندان عادی ولایت هرات نشده است.

این وضعیت در تابستان امسال که برق ایران برای مدتی به دلیل افزایش نیازهای داخلی این کشور قطع و محدود شد، به ده‌ها کارخانه صنعتی به شدت آسیب زد.

هرات می‌تواند به ولایت‌های دیگر برق صادر کند

حمیدالله خادم، رئیس اتحادیه صنعتگران هرات که خود قرار است در ایجاد نیروگاه برق آفتابی با ظرفیت ۵۰ مگاوات سهیم شود، می‌گوید که ضعف ولتاژ برق سبب شده که بسیاری از صنعتگران دست از کار بکشند.

آقای خادم گفت: دولت باید برنامه‌ای به هدف افزایش انرژی برق از هر راه ممکن به غیر از واردات داشته باشد، این نیاز است و می‌تواند برای توسعه‌ای اقتصادی هرات که می‌تواند به قطب صنعتی افغانستان تبدیل شود، کمک زیاد کند. بسیاری از سرمایه گذاران، برنامه سرمایه‌گذری‌های کلان دارند، ولی چون انرژی کافی وجود ندارد از تطبیق برنامه خود باز مانده‌اند".

در حال حاضر صد مگاوات برق ایران و بیش از ۵۰ مگاوات برق ترکمنستان، برق نزدیک به صد درصد ساکنان شهر و تنها چند ولسوالی هرات را تامین می‌کند. ولسوالی‌های از برق وارداتی مستفید می‌شود که خطوط انتقال برق از آنجا می‌گذرد.

بند(سد) سلما بزرگترین سد آب در غرب افغانستان که اصلا برای آبیاری در شرق هرات ساخته شده، قدرت تولید ۴۲ مگاوات برق را دارد که تنها می‌تواند نیازمندی حدود ده درصد از جمعیت هرات را برآورده کند، آنهم درفصل آب خیزی که فشار آب کافی باشد.

اگر هرات صاحب نیروگاه‌های برق آفتابی با ظرفیت چهارصد مگاوات برق شود، برق تولید شده در این ولایت بیشتر از نیاز داخلی آن خواهد شد، این ولایت قادر خواهد بود که به ولایت‌های همسایه مثل بادغیس و فراه هم برق بدهد.

هرات مثل بسیاری از مناطق دیگر افغانستان در سال ۳۰۰ روز آفتابی دارد ولی هنوز از این ظرفیت برای تولید انرژی پاک استفاده نشده است.