د میانمار کودتا: پوځیان له جنګېدو ډډه کوي

دد میانمار پوځ له خپلو ځواکونو د تېښتې له ګواښ سره مخ دی او دې کار یې استخدام ستونزمن کړی دی.

په ځانګړو مرکو کې، تازه ګوښه شويو پوځیانو بي بي سي ته ویلي جنتا، چې دوه کاله وړاندې یې په کودتا کې واک ترلاسه کړ، د دیموکراسۍ پلوه وسله وال پاڅون د ځپلو لپاره مبارزه کوي.

نای آنګ وايي: "هېڅوک نه غواړي چې په پوځ کې شامل شي. خلک د دوی له ظلم او نا انصافۍ څخه کرکه کوي." لومړی ځل چې هغه هڅه وکړه له خپلې اډې څخه ووځي هغه د ټوپک په کونداغ سره سخت ووهل شو او "غدار" وبلل شو.

هغه د دویم ځل لپاره په تېښته بریالی شو او د مخالفو ډلو په ملاتړ د پولې په اوږدو کې تایلنډ ته وتښتېد.

هغه وايي: "زما یو ملګری په مقاومت کې دی." "ما هغه ته زنګ وواهه او هغه دلته په تایلنډ کې خلکو ته زما په اړه وویل. زه د دوی په مرسته دلته راغلی یم."

هغه اوس له سلو نورو نویو وتلو عسکرو او د هغوی له کورنیو سره په یوه خوندي کور کې اوسېږي. دا کسان چې له خپلو خلکو سره یې له جګړې ډډه کوله، اوس پټ دي، نو موږ د دوی اصلي نومونه نه کاروو. دوی ته د مقاومت هغه غورځنګ سرپنا ورکړې او ساتلي یې دي چې دوی ته یې د جګړې امر کړی و.

د میانمار د جلاوطن شوي ملي یووالي حکومت (NUG) په وینا، له هغه راهیسې چې پوځ د ۲۰۲۱ په فبروري کې په کودتا کې واک ترلاسه کړ، له ۱۳۰۰۰ څخه ډېر سرتېري او پولیس منحل شوي دي.

دوی ته نغدي هڅونې او ملاتړ وړاندیز کوي چې نور سرتېري او پولیس افسران د لیکې بدلولو ته غاړه کېږدي.

۱۹ کلن مونګ سین په خوندي کور کې تر ټولو ځوان دی. هغه په ۱۵ کلنۍ کې په اردو کې شامل شو.

مونګ سین وايي: "زما پوځ خوښېده"، او هغه غوښتل چې خپله کورنۍ پرې وویاړي.

مګر په ټول هېواد کې د ډیموکراسۍ تقاضا د پاڅون په وړاندې د اردو له تاوتریخوالي ډکې رویې په ډراماتیک ډول په پوځي یونیفورم کې د پوځیانو په اړه د خلکو نظر بدل کړ.

هغه وايي: "موږ آنلاین خلک ولیدل چې موږ ته 'پوځي سپي' وايي،" هغه وايي - د حیواناتو اصطلاح په میانمار کې ترټولو لوی سپکاوی دی. "دې زه خواشینی او غمجن کړم."

مونګ سین وايي، د ده په څېر پیاده سرتېري نه شي کولای د "لوم مقام" له امرونو سرغړونه وکړي چې "ملکیان او کلي وسوځوي".

خو هغه هم پوځ پرېښود ځکه چې فکر کوي پوځ په کمزوري حالت کې دی.

په سرحدي سیمو کې توکمیز وسله وال سازمانونه د ملکي ملېشو ډلو د شبکې سره یوځای- چې د خلکو د دفاع ځواکونو (PDF) په نوم یادیږي، د ډیرو توقعاتو په پرتله خورا پیاوړي ځواک ثابت شوي او د میانمار پوځ د هېواد لویې برخې کنټرول له لاسه ورکړی دی.

په ماګوی او ساګاینګ سیمو کې، هغه ځایونه چې پخوا یې پوځ ته ډېر استخدام کړی و، ځوانان یې پرځای له ملکي ملېشو سره یوځای کېږي.

د تېښتې مهارولو د مخه،، د مونګ سین کنډک ته امر شوی و چې د PDF روزنې پر کمپ "برید وکړي او ویجاړ یې کړي".

ښه عملیات ونه شول. د هغه اوه ملګري سرتېري مخکې له دې چې دوی ته د وتلو امر ورکړل شي ووژل شول. هغه وايي، "دوی [PDF] ښه ستراتیژي لري، داسې چې چې دوی پیاوړي کوي."

PDF له پراخ عامه ملاتړ څخه برخمن دی او کلیوال د پوځ د خوځښت په اړه معلومات ورکوي او ځوانو ملېشو جنګیالیو ته پناه ورکوي.

زې تا انګ ۱۸ کاله په هوايي ځواک کې تېر کړل. نوموړی د ۲۰۲۲ کال د فبروري په میاشت کې له کودتا یو کال وروسته له له پوځ ووت.

هغه د میانمار د پوځ حالت ته په اشارې سره وايي: "دوی په ټول هېواد کې تر بریدونو لاندې دي او دوی دومره کسان نه لري چې مقابله وکړي."

له همدې امله، د هغه په ​​وینا، اردو په زیاتېدونکې توګه له هوایي ځواکه کار اخلي.

په وروستیو میاشتو کې پوځ په ټول هېواد کې ویجاړوونکي هوايي بریدونه کړي دي. له جنورۍ راهیسې د هوايي بریدونو تر ۲۰۰ ډېر راپورونه ورکړل شوي دي.

"موږ ګړنګ ته ورټېل وهلو"

تر ټولو خونړی هوايي برید د اپریل په میاشت کې د ساګاینګ سیمې په پا زی ګي کلي کې شوی وو، چې د ښځو او ماشومانو په ګډون تر ۱۷۰ ډېر کسان پکې ووژل شول.

کیپټن انګ وړاندوینه وکړه: "له هوایي ځواک پرته، ډېر احتمال شته چې پوځ به سقوط وکړي."

د نورو سرغړونکو په څېر، د هغه په کورنۍ کې هرڅوک په هغه ویاړي کله چې هغه د هوایي ځواک د روزل کېدونکي په توګه وټاکل شو. هغه وايي په هغه وختونو کې د میانمار د پوځ برخه کېدل د ویاړ خبره وه. هغه وايي، کودتا "موږ ګړنګ ته ورټېل وهلو".

"ډېری هغه خلک چې ما په هوایي ځواک کې ژوند ورسره کاوه بد خلک نه وو، خو له کودتا راهیسې دوی د حیواناتو په څېر عمل کوي."

که څه هم هغه په ​​خپل کنډک کې یوازېنی څوک دی چې سرغړونه یې کړې. دی وايي چې د هغه ډېری ملګري "زما د خلکو په وړاندې جنګېدلي دي".

سره له دې چې د میانمار پوځ د هېواد په چارو کې مهم رول لري، خو اندازه او شمېر یې دقیق معلوم نه دی. ډېری څارونکي اټکل کوي چې د کودتا په وخت کې دا شمېر شاوخوا ۳۰۰،۰۰۰ و، مګر اوس خورا ټیټ دی.

مقاومت د پیسو راټولولو لپاره د دودیزو کراوډ فنډینګ میکانیزمونو تر څنګ د ویډیو لوبو په څېر نوې ټیکنالوژي کارولې، چې ډېری یې د ډیاسپورا انفرادي بسپنه ده.

دوی له دې لارې د پام وړ پیسې راټولې کړې، خو دوی د نظامي درجې وسلو یا جنګي الوتکو ته لاسرسی نلري.

د ملي یووالي حکومت د رژیم هغو پیلوټانو یا بېړیوانانو ته چې له پوځي الوتکې یا سمندري کښتۍ سره تښتي، د ۵۰۰۰۰۰ ډالرو (۴۰۵۰۰۰ ډالرو) ورکولو وړاندیز کړی، خو تر اوسه چا دا کار نه دی کړی.

پر هوايي بریدونو د میانمار د پوځي ستراتیژۍ تمرکز دېر شوی چې ویجاړوونکې پایلې هم لري، بي بي سي هغه کسان څاري چې بېرته جګړه کوي.

کیپټن انګ وايي له "کلونو راهیسې په نظر کې نیولو" وروسته پرېښودل اسانه ندي او هغه هم وېره لري چې غدار ونه ګڼل شي.

"د میانمار په پوځ کې دا خبره ډېره دود ده چې: تاسو د مرګ په وخت کې پوځ پرېږدئ."

د روسیې رول

له جلا کېدو مخکې، کپتان اونګ د پلازمېنې نایپیداو د هوايي ډګر د ترمیم په برخه کې کار وکړ څو له روسیې څخه د سوخوی سو-۳۰ ایم پرمختللو جنګي الوتکو د راتګ لپاره چمتووالی ونیسي.

کپتان آنګ موږ ته د سپوږمکۍ له لارې د هوایي ډګر عکس اخلي. هغه موږ ته دا ښيي چې دی چېرته اوسېده او چېرې چې هغه د شپږو سوخوی Su-30M د سرپنا (پټولو) جوړولو کې مرسته وکړه.

د میانمار شاهد لیون هادوي وايي چې دا جنګي الوتکې "د میانمار د اردو په وسلو کې ترټولو پرمختللې الوتکې ګڼل کېږي،" چې د پوځ لخوا کارول شويو الوتکو څارنه کوي.

هغه وايي، سوخوی سو-۳۰ ایم یوه پرمختللې څو رول لرونکې جنګي الوتکه ده. په دې بڼه کې چې میانمار ته صادر شوې، له هوا څخه هوا او له ځمکې څخه ځمکې ته د الوتلو وړتیا لري.

دا د روسیې جوړه یاک-130s په پرتله چې په منظمه توګه په وروستیو هوایي بریدونو کې لیدل شوي د وسلو لېږدولو لوی ظرفیت لري.

کیپټن اونګ وویل چې د موافقې د یوې برخې په توګه به د روسیې څخه دوه ازمایښتي پیلوټان او د ترمیم یوه عمله ۱۰ کسان "د ټول تضمین موده کې د یو کال لپاره" پاتې شي. هغه د دوی د خوندي ځای په جوړولو کې ښکېل وو.

د میانمار له هوايي ځواک څخه نور کسان روسیې ته واستول شول. هغه موږ ته وویل: "په ټولیز ډول له ۵۰ څخه ډېر تنه د دې الوتکو د چلولو لپاره روزل شوي وو.

له شپږو جنګي الوتکو څخه دوه یې میانمار ته رسېدلي او په پوځي پریډونو کې نندارې ته اېښودل شوي دي. دوی تر اوسه په جګړه کې نه دي لیدل شوې.

د نړیوالو بندیزونو او د ګاونډیو له غندنو سره سره، د میانمار پوځ په زیاتیدونکې توګه انزوا شوی دی. د مارچ په میاشت کې انګلستان د بندیزونو وروستي پړاو کې هڅه وکړه چې تېلو ته د اردو لاسرسی په نښه کړي.

خو روسیه - چې د میانمار له پوځ سره له اوږدې مودې راهیسې اړیکې لري - د دوی د قوي بهرني ملاتړي کېدو لپاره ګام پورته کړی.

د میانمار لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړی راپور ورکوونکی ټام انډریوس وايي، مسکو په میانمار کې د وسلو تر ټولو لوی سوداګر دی. د هغه راپور له مخې چې د مې په میاشت کې خپور شو، روسیې د کودتا راهیسې میانمار ته د ۴۰۰ میلیون ډالرو په ارزښت وسلې لېږدولې دي.

په هوا کې د خلکو مقاومت هڅه کوي چې د بې پیلوټه الوتکو سره مقابله وکړي.

۲۵ کلنه خن سین د ښځینه بې پیلوټه الوتکو د یوې ډلې مشري کوي چې ملکي بې پیلوټه الوتکې په نظامي اهدافو په کور د ننه جوړ شوي بمونه غورځوي.

هغه د پوهنتون محصله وه او په ډله ایزو مظاهرو کې یې برخه اخیستې وه مخکې له دې چې د کودتا له لارې وسله پورته کړي.

هغه د خپل ځنګلي کمپ څخه وايي: "موږ د اردو په څیر سرچینې نلرو، مګر موږ په دې نه پایو."

هغه وايي: "د الوتکې په پرتله، زموږ ډرون د شړشم د دانو په څېر دی. دا کولی شي هغه وخت لا ډېر لیرې ولاړه شي چې تاسو ډېری شړشم دانې ولرئ."

"که موږ لوړ پرواز وکړو، لکه ۳۰۰ متره پورته، دوی حتی نه پوهیږي چې موږ راځو. نو موږ کولی شو په اغېزناکه توګه برید وکړو او دوی له ډرون ترهګېږي."

په تایلینډ کې د پولې په اوږدو کې له خپل پټنځای څخه، کپتان اونګ اوس د هغه په ​​څېر د ډیموکراسۍ لپاره مبارزه کولو سره د خپل هوایي ځواک استخبارات شریکوي.

"د شپې د غږ په اورېدلو سره کولای شو د یوې جنګي الوتکې او ملکي الوتکې ترمنځ توپیر وکړو؟" د هغه د کور په شاته خونه کې د زوم پروګرام کې غږ راځي.

کیپټان آنګ له غونډې وروسته وویل: "موږ خپله پوهه په غوره توګه شریکوو چې موږ یې کولی شو."

هغه موږ ته وایي، دا د هغه لپاره پیچلې ده، "په شخصي کچه، زما وروڼه، ملګري او ښوونکي چې ما ورسره ژوند کاوه، زه له دوی هېڅ کرکه نه لرم."

مګر دا لامل لوی دی. "دا د افرادو په اړه نه ده، موږ له یوې ادارې سره جګړه کوو."

او هغه خوشحاله دی، ځکه چې "زه د خپل هېواد لپاره کار کوم. زه به د انقلاب تر پای ته رسېدو پورې په هر ډول چې کولی شم ملاتړ کوم."