ایا د چین ځینې لوی ښارونه په ځمکه کې ننوځي او د دې ستونزې حل څه دی؟

د عکس سرچینه، Getty Images
- Author, میټ مکګرا
- دنده, د چاپیریالي چارو خبریال
په چین کې په تېرو لسیزو کې د ښارونو پراخوالی په دې مانا دی چې د خلکو د اړتیاوو پوره کولو لپاره د ځمکې له تل څخه د زیاتو اوبو را ایستلو ته اړتیا ده.
د چین په ساحلي ښارونو کې د ځمکې کېناستو له امله د سمندر د اوبو سطحه لوړه شوې چې د میلیونونو انسانانو ژوند یې له ګواښ سره مخامخ کړی دی.
چین د ځمکې د کېناستو او ښوېېدو پېښې اوږد تاریخ لري او ان یوه پېړۍ وړاندې په ۱۹۲۰ کال کې هم په شانګهای او تیانجین ښارونو کې د ځمکې ښویېدو او کېناستو پېښې لیدل شوې دي.
د راپورونو له مخې، په تېره یوه پېړۍ کې د شانګهای ښار ځمکه له درې مترو ډېره ناسته ده، خو په دې وروستیو کې هم دغلته د ځمکې کېناستو ډېرې پېښې لیدل شوې دي.
په چین کې د څو پوهنتونونو څېړونکو ۸۲ ښارونه چې له دوه میلیونو ډېر کسان پکې اوسېږي، څېړلي او له سپوږمکۍ څخه له تر لاسه شویو معلوماتو یې هم استفاده کړې ده.

د عکس سرچینه، Getty Images
په چین کې د څو پوهنتونونو څېړونکو ۸۲ ښارونه چې له دوه میلیونو ډېر کسان پکې اوسېږي، څېړلي او له سپوږمکۍ څخه له تر لاسه شویو معلوماتو یې هم استفاده کړې ده.
د دغې څېړنډلې موندنې ښيي چې له ۲۰۱۵ کال څخه تر ۲۰۲۲ کاله پورې ۴۵ سلنه ښاري سیمې په کلني ډول ۳ میلي متره او ۱۶ سلنه ښاري سیمې په کلني ډول ۱۰ ملي متره په ځمکه کې ننوتلې چې ساینسپوهان په دې کچه د ځمکې ناسته ډېره چټکه ګڼلې ده.
په بل عبارت، په چین کې ۶۷ میلیونه کسان په داسې ښارونو کې ژوند کوي چې ځمکه یې په چټکې کېني. د ځمکې د کېناستو لاملونه ځینې طبیعي عوامل، د درندو لوړپوړیزو ودانیو جوړېدل او همدارنګه له ځمکې څخه د خلکو اړتیا وړ اوبو راایستل ښودل شوي دي.
د نړۍ په نورو ښارونو لکه د امریکا د هاسټن او مکسیکو، او د هند په نوي ډيلي کې هم د ځمکې د کېناستو پېښې لیدل شوې دي.
د یادولو ده چې په ځینې ښارونو کې د ښاري لېږد رالېږد سیستم، د ډبرو سکرو او نورو کاني موادو استخراج هم د ځمکې د کېناستو د عواملو په توګه یاد شوي دي.

د عکس سرچینه، Getty Images
د چین د ډبرو سکرو یوه مهم کان ته څېرمه هم په یوه کال کې د ۱۰۹ ملي مترو په اندازه د ځمکې کېناستو پېښه ثبت شوې ده.
کارپوهان وايي، د ځمکې د کېناستو او همدارنګه د اقلیمي بدلونونو له امله د سمندر د اوبو سطحي ډېروالي؛ ځینو هېوادونو کې د میلیونونو انسانانو ژوند له ګواښ سره مخامخ کړی دی.
د څېړونکو په باور، د حکومتونو ګټورې تګلارې د دغې ښکارندې مخه نیولی شي. د جاپان د توکیو او اوزاکای ښارونه هم له دغسې یوه برخلیک سره مخامخ وو، خو حکومت یې د مخنیوي لپاره دغو ښارونو ته له نورو سیمو په پایپونو کې اړتیا وړ اوبه ولېږدولې او په دغو ښارونو کې یې له څاګانو د اوبو په راېستلو بندیز ولګاوه.
د راپورونو پر بنسټ د جاپاني چارواکو د دغه تدبیر له امله د یادو ښارونو د ځمکې کېناستو بهیر تر ډېره درېدلی دی.











