PDP: Babbar jam'iyyar Najeriya da a yanzu ke gargarar mutuwa

Hoton Olusegun Obasanjo daga 1999. Yana sanye da babban hular farin hula yana jawabi ga taron jama'a ta hanyar makirufo ja da yake riƙe da shi.

Asalin hoton, AFP via Getty Images

Bayanan hoto, Dan takarar shugaban kasa na jam'iyyar PDP Olusegun Obasanjo ya hau mulki a shekarar 1999, inda ya kawo koma baya ga dimokuradiyya.
    • Marubuci, Mansur Abubakar
    • Aiko rahoto daga, Abuja
  • An wallafa
  • Lokacin karatu: Minti 5

Jam'iyyar PDP, wadda a baya ta kasance ta mamaye siyasar Najeriya, yanzu na fuskantar barazanar ƙarewa.

A dadidai lokacin da aka fara yaƙin neman zaɓen shugaban ƙasar, tambayar da mutane ke ci gaba da yi game da jam'iyyar ita ce ko PDP za ta iya tsira.

Rikicin shugabanci da ke gaban kotu na ci gaba da yi wa nasarorin jam'iyyar a zaɓen 2027 a zaɓen da ke tafe.

Wannan babban koma-baya ne ga jam'iyyar, wadda aka kafa a shekarar 1998.

A baya jam'iyyar ta yi ƙarfi sosai ta yadda har a 2008 sai da wani shugabanta ya taɓa iƙirarin cewa PDP za ta shafe shekara fiye da 60 tana shugabanci.

Jam'iyyar ta shafe shekara 16 tana mulki a Najeriya, ƙarƙashin jagorancin Olusegun Obasanjo da Umaru Musa Yar'Adua da kuma Goodluck Jonathan, sannan ta mamaye mafi yawan jihohi 36 na ƙasar.

To amma zaɓen 2015 ya sauya ƙaddarar jam'iyyar, wani abu da ya zama matakin farko na samun koma-bayanta.

PDP ta sha kaye a zaɓen shugaban ƙasa a hannun tsohon shugaban ƙasar, marigayi Muhammadu Buhari na sabuwar haɗakar APC ta jam'iyyun adawa.

Muhammadu Buhari, sanye da fararen tufafin gargajiya na Najeriya, da Goodluck Jonathan, sanye da tufafin gargajiya masu launin shuɗi mai duhu, suna tsaye kusa da juna suna murmushi.

Asalin hoton, Anadolu via Getty Images

Bayanan hoto, Goodluck Jonathan (Dama) ya mika mulki ga Muhammadu Buhari (Hagu) a shekarar 2015 bayan ya sha kaye a zaɓen - rashin nasarar da ya haifar da koma bayan PDP
Tsallake Whatsapp
Tasharmu ta WhatsApp

Yanzu za ku iya samun labaran BBC Hausa kai-tsaye a wayoyinku.

Latsa nan domin shiga

Karshen Whatsapp

Faɗuwa zaɓen na 2015 ya zama matakin farko na matsalolin jam'iyyar, wadda ta auka rikicin shugabanci, a cewar Ishaq Buhari, mai sharhi kan al'amuran siyasar Najeriya.

''Jam'iyya ce da ta saba da mulki, don haka kasancewar a adawa wani sabon abu ne da ba ta saba da shi ba, don haka dole ta shiga rikici,'' kamar yadda ya shaida wa BBC.

Ya ƙara da cewa idan shekarar 2015 ta kasance mafarin mutuwarta, to 2025 ta zam shekarar binneta.

Ya ce a shekarar ne jam'iyyar ta fuskanci turuwar masu sauya sheƙe daga cikinta, sannan rikicin shugabncinta ya yi ƙamari.

Gwamnonin jam'iyyar sun ri turuwar sauya sheƙa a shekarar, lamarin da ya jefa jam'iyyar cikin mawuyacin hali.

A farkon 2025, PDP na da gwamnoni takwas, amma zuwa watan Disamban shekarar, gwamnoni biyar - da suka haɗa da Delta da Akwa Ibom da Enugu da Bayelsa da kuma Rivers - sun koma jam'iyyar APC mai mulki.

Daga cikin dalilan da suka ambata akwai har da rikicin jam'iyyar da kuma sha'awar haɗa kai da gwamnatin tarayya.

A farkon wannan shekarar, PDP na da gwamnoni uku amma yanzu haka jam'iyyar ba ta da ko guda ɗaya, inda gwamnan Oyo ya zama na ƙarshe da ya fice daga jam'iyyar a watan da ya gabata.

Mata biyu sanye da riguna masu launin kore suna kallon kyamarar suna murmushi. A kawunansu akwai huluna da aka rubuta "Atiku Babes". Suna waje a filin wasa.

Asalin hoton, Grace Ekpu / BBC

Bayanan hoto, A shekarar 2019, waɗannan matan sun goyi bayan Atiku Abubakar a matsayin ɗan takarar shugaban ƙasa na PDP - ya bar jam'iyyar a shekarar 2025

Rikin cikin gida da ɓangaranci da kuma tsarin karɓa-karɓa a shugabancin jam'iyyar da rashin matakan ladabtarwa duk sun taimaka wajen ruguza jam'iyyar.

PDP ta rasa manyan jiga-jigantan waɗanda ke da ƙwarewa a fannin siyasa, ciki har da Atiku Aubakar, wanda ya bar jam'iyyar a shekarar da ta gabata.

Matsalolin jam'iyyar sun tsananta ne sakamakaon rikicn shugabanci.

A watan Nuwamban 2025 ne wani tsagin jam'iyyar, wanda masu lura da al'amura suka ce yana wakiltar mafi yawan ƴan kwamitin gudanarwar jam'iyyar, ya gudanar da wani babban taron ƙasa mai cike da ce-ce-ku-ce a Ibadan, jihar Oyo, duk da umarnin kotu na dakatar da shi.

Taron ya kori Nyesom Wike, fitaccen ɗan jam'iyyar, wanda ke aiki a gwamnatin Shugaba Bola Tinubu ta APC.

Wike, wanda ya taimaka wajen kafa jam'iyyar, ya jagoranci wani bangare na adawa da juna wanda ya haifar da rikicin siyasa wanda ya gurgunta PDP.

Ya taimaka wa APC lashe jihar Rivers a zaɓen shugaban ƙasa da ya gabata, a wani mataki da ya janyo ce-ce-ku-ce, wanda hakan ya sa aka zarge shi da cin amanar PDP.

Amma a idon doka, ɓangaren da yake jagoranta shi ne halaltaccen jam'iyya.

Don haka ɓangarensa ne ya samu dmar gabatar da sunayen ƴantakara ga hukumar zaɓe, lamarin da ya sa ɗaya tsagin ƙarƙashin Tanimu Turaki rasa ƴantakara a hukumance.

Wata mata tana murmushi yayin da take riƙe da hannunta na dama a kan gilashin rana da take sanye da shi. A kanta akwai hula mai siffar trilby mai tambarin PDP.

Asalin hoton, Grace Ekpu / BBC

Bayanan hoto, Waɗanda ke ganin har yanzu akwai sauran fata ga jam'iyyar suna duba tushen magoya bayanta a tarihi

Duk da ruɗanin da ke tattare da hakan, har yanzu wasu ƴan gani kashenin jam'iyyar na cike da imanin samun mafita.

Dan siyasa kuma mamba a jam'iyyar PDP, Aminu Adamu, wanda ke cikin ɓangaren da ke adawa da Wike, ya yi imanin cewa jam'iyyar za ta iya komawa kan matsayinta na baya.

Ya kawo misalai daga Thailand da Argentina, inda jam'iyyu suka farfaɗo bayan shekaru da dama a cikin mawuyacin hali.

"Mun taɓa ganin faruwar hakan a baya," kamar yadda ya shaida wa BBC.

"Abin da kawai za mu yi shi ne mu gyara gidanmu mu fara gini daga nan."

"Idan muka yi duk gyare-gyaren da suka dace, nan da shekarar 2032, ina ganin PDP za ta iya zama babbar jam'iyya."

Wasu kuma na ganin cewa har yanzu jam'iyyar na da cikakken tsarinta - da ya ƙunshi ofisoshi da ƴan gwagwarmaya da magoya baya da kuma shugabanninta na yankuna - wani abu da ke da mahimmanci ga nasara da kuma ci gaba da mulki.

Amma wasu na ganin nan da shekarar 2032, jam'iyyar ba za ta iya farfaɗowa ba.

Ganin yadda jam'iyyar ke cikin irin wannan ruɗani da kuma goyon bayan ƴan takara da Wike ke yi a zaɓen - da wuya masu jefa ƙuri'a su amince da su.

Mai sharhi Deji Olarenwaju ya yi imanin cewa abu ɗaya tilo da zai iya ceto jam'iyyar da ta daɗe da ƙarfi shi ne ƙawance da jam'iyyar ADC - wadda yanzu ake ganinta a matsayin babbar jam'iyyar adawa ko kuma jam'iyyar NDC ta Peter Obi.

"Amma dai da kanta kam, PDP babu inda za ta je," in ji shi.

A gefen dama na tutar, wata mata sanye da tabarau a kanta sanye da jaket ɗin denim da riga mai launin rawaya ta kalli wayarta ta hannu. Zane na BBC News Africa a baki da ja yana gefen hagu na hoton wanda ke da launin ruwan kasa mai launin zinare.

Mun yi amfani da ƙirƙirarriyar basira wajen fassara wannan labari daga harshen Ingilishi.

Ma’aikacin BBC ya sake duba labarin kafin a wallafa. Karanta ƙarin bayani kan yadda muke amfani da fasahar AI.