Amerika iraburira ko Hamas iri gutegura igitero 'cyegereje' ku basivile muri Gaza irenze ku gahenge

Minisiteri y'ububanyi n'amahanga y'Amerika ivuga ko ifite "amakuru yizewe" ko Hamas irimo gutegura igitero "cyegereje" ("kiri hafi kuba") ku basivile muri Gaza, ikavuga ko cyaba ari ukurenga ku masezerano y'agahenge.

Itangazo iyo minisiteri yasohoye ku wa gatandatu rivuga ko icyo gitero giteganyijwe kugabwa ku Banye-Palestine cyaba ari ihonyora "ritaziguye kandi rikomeye cyane" ry'amasezerano y'agahenge, kandi ko "byabangamira intambwe ikomeye yatewe binyuze mu bikorwa by'ubuhuza".

Minisiteri y'ububanyi n'amahanga y'Amerika nta yandi makuru yatanze - cyangwa ngo ivuge ukuntu ibi byaba ari ihonyorwa ry'agahenge Amerika yagizemo uruhare kemeranyijwe hagati ya Hamas na Israel.

Hamas yahakanye ibiri muri iryo tangazo ry'Amerika ivuga ko atari ukuri. Ariko Hamas ikomeje gusubizaho ubugenzuzi bwayo - ndetse habaye imirwano y'imbunda hagati yayo n'umuryango (ubwoko) wo muri Gaza - mu cyuho cy'ubutegetsi cyasizwe no kuba Israel yarakuye igice cy'ingabo zayo muri Gaza.

Icyiciro cya mbere cy'amasezerano y'agahenge hagati ya Hamas na Israel ubu gikomeje kuba - abashimuswe bose bakiriho bararekuwe ndetse imirambo y'abapfuye ikomeje gusubizwa muri Israel.

Nka kimwe mu bigize ayo masezerano kandi, Israel yarekuye imfungwa 250 z'Abanye-Palestine zari zifungiye mu magereza yayo ndetse irekura imfungwa 1,718 muri Gaza.

Amerika ivuga ko yamaze kubimenyesha abandi barebwa n'amasezerano y'amahoro muri Gaza - barimo Misiri, Qatar na Turukiya - ndetse ko yasabye Hamas kubahiriza ibiyireba mu masezerano y'agahenge.

Mu itangazo ryayo, Amerika yagize iti: "Hamas ikaramuka igabye iki gitero, hazafatwa ingamba zo kurinda abaturage ba Gaza no kubungabunga ubusugire bw'agahenge."

Mbere, Perezida w'Amerika Donald Trump yaburiye Hamas kwirinda kwica abasivile.

Mu butumwa yatangaje ku rubuga nkoranyambaga rwe rwa Truth Social muri iki cyumweru, yagize ati: "Niba Hamas ikomeje kwica abantu muri Gaza, ibintu bitari Amasezerano, nta mahitamo tuzaba dufite atari ukwinjira tukabica [abo muri Hamas]."

Nyuma yasobanuye ko atazohereza ingabo z'Amerika muri Gaza.

Mu cyumweru gishize, ishami rya BBC rigenzura ukuri kw'amakuru ryitwa BBC Verify, ryahamije ko videwo ziteye ubwoba zagaragazaga kwicira mu ruhame kwakozwe n'abagabo bitwaje imbunda bo muri Hamas muri Gaza.

Izo videwo zagaragaje abagabo benshi bafite imbunda batondesha umurongo abantu umunani, amaboko yabo aboheye mu mugongo, nuko babicira ahantu hari imbaga y'abantu.

BBC Verify ntiyashoboye kwemeza umwirondoro w'abo bagabo bitwaje imbunda bari bipfutse mu maso, nubwo bamwe muri bo bagaragaraga ko bari bambaye ibitambaro byo mu mutwe by'icyatsi kibisi bifitanye isano na Hamas.

Igisirikare cya Israel cyemeje ko bimwe mu bisigazwa by'imirambo ibiri cyagejejweho n'umuryango utabara imbabare wa Croix-Rouge ku wa gatandatu, ari ibya Ronen Engel. Umwirondoro w'umuntu wa kabiri nturatangazwa.

Kugeza ubu, ibisigazwa 12 muri 28 by'abashimuswe bapfuye bimaze gusubizwa muri Israel.

Ku wa gatandatu, Minisitiri w'intebe wa Israel Benjamin Netanyahu yavuze ko umupaka wa Rafah uri hagati ya Gaza na Misiri uzakomeza gufungwa kugeza Hamas isubije imirambo isigaye.

Igisirikare cya Israel cyatangiye igikorwa cya gisirikare muri Gaza mu gusubiza ku gitero cyo ku itariki ya 7 Ukwakira (10) mu mwaka wa 2023, ubwo abagabo bitwaje imbunda bayobowe na Hamas bicaga abantu hafi 1,200 mu majyepfo ya Israel ndetse bagashimuta abandi 251.

Kuva icyo gihe, minisiteri y'ubuzima iyoborwa na Hamas ivuga ko abantu nibura 68,000 bamaze kwicirwa mu bitero bya Israel muri Gaza. Iyo mibare y'iyo minisiteri ibonwa n'Umuryango w'Abibumbye (ONU) nk'iyo kwizerwa.

Muri Nzeri (9) uyu mwaka, komisiyo y'iperereza ya ONU yavuze ko Israel yakoze jenoside ku Banye-Palestine muri Gaza. Israel yahakanye yivuye inyuma raporo y'iyo komisiyo, ivuga ko ari raporo "igoretse kandi si ukuri".