Bwa mbere Ayatollah wa Iran yemeje ko abantu ibihumbi bishwe mu myigaragambyo iheruka

Ku nshuro ya mbere ku mugaragaro, umutegetsi w'ikirenga wa Iran yemeye ko abantu ibihumbi biciwe mu myigaragambyo iheruka muri iki gihugu.

Mu ijambo yavuze ku wa gatandatu, Ayatollah Ali Khamenei yavuze ko abantu ibihumbi bishwe "bamwe mu buryo buteye ubwoba", kandi yashyize izo mpfu kuri Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

Imbaraga z'umurengera mu guhagarika imyigaragambyo zatumye abantu 3,090 bicwa nk'uko bivugwa n'ikigo Iranian Human Rights Activists News Agency (HRANA) gikorera muri Amerika, mu gihe hari abandi bavuga ko imibare iri hejuru y'iyo.

Gufunga internet mu gihugu hose byatumye bigorana kubona amakuru nyayo.

Perezida Donald Trump wa Amerika aheruka gusaba abaturage ba Iran "gukomeza kwigaragambya" ndetse aburira gukoresha ingufu za gisirikare mu gihe inzego z'umutekano za Iran zabica.

Ayatollah Khamenei yasubiwemo n'ibiro ntaramakuru bya Iran agira ati: "Abafitanye isano na Israel na Amerika bangije ibintu byinshi cyane kandi bica abantu ibihumbi byinshi.

"Dufata perezida wa Amerika nk'uwateje ubwo bwicanyi, ibyangiritse n'amagambo mabi y'ibinyoma ku gihugu cya Iran".

Imyigaragambyo yatangiye tariki 28 Ukuboza(12) kubera ubukungu, yaje guhindukamo gusaba kurangira k'ubutegetsi bwa Ayatollah.

Leta ya Iran yavuze ko iyi myigaragambyo abayiri inyuma ari abanzi ba Iran.

Abigaragambya bahuye n'imbaraga z'umurengera, amashusho amwe yagenzuwe na BBC Verify BBC Persian yerekanye abashinzwe umutekano barimo kurasa abigaragambya.

Mu gihugu kandi habayeho gufunga hafi burundu internet n'itumanaho. Kugeza ku wa gatandatu internet mu gihugu yari ikiri kuri 2% ugereranyije n'uko isanzwe, nk'uko ikigo NetBlocks gikurikirana ikoreshwa ryaryo kibivuga.

Muri iyi minsi ishize imyigaragambyo yabaye micye gusa mu gihe internet ikomeje gufungwa biracyagoye kumenya neza amakuru mashya.

Umugore w'ahitwa Shiraz mu majyepfo ya Iran, yabwiye BBC Persian ko "inzego z'umutekano zikigenzura ahantu hose ziri kuri za moto, ariko ko muri rusange ubuzima bwongeye kuba ubusanzwe".

Mu ijambo rye ku wa gatandatu, Ayatollah Khamenei yavuze ko Iran ifata Trump nk' "umunyabyaha" kandi ko Amerika igomba "kuryozwa" iyi myigaragambyo iheruka.

Ku mbuga nkoranyambaga, yavuze kandi ko "intego ya Amerika ari ukumira Iran".

Trump ntabwo arasubiza ku byavuzwe na Ayatollah, BBC yasabye White House kugira icyo ibivugaho.

Ibiro bishinzwe ububanyi n'amahanga bya Amerika ku wa gatandatu byavuze ko bifite "amakuru ko leta ya Kislamu irimo gutegura ibikorwa byo kurasa ibigo bya gisirikare bya Amerika".

Ibi biro byavuze ko Iran yahahurira "n'ingufu zikaze cyane" iramutse ikoze igitero nk'icyo kandi baburira Tehran "kudakinisha Perezida Trump".

Ku wa gatatu, Trump yavuze ko yabwiye ko "kwica muri Iran byahagaze", ariko ko atarakuraho kuba yakoresha igisirikare kuri iki gihugu.

Yavuze ibi ariko nyuma y'uko Amerika n'Ubwongereza bagabanyije umubare w'abakozi ku kigo cya gisirikare cya Al-Udeid muri Qatar.

Al-Udeid ni cyo kigo kinini cyane cy'ingabo za Amerika mu burasirazuba bwo hagati aho Amerika ihafite ingabo n'abakozi bagera ku 10,000, naho Ubwongereza bukahagira abagera ku 100.

Abategetsi babwiye CBS, ikorana na BBC muri Amerika, ko kugabanya abo bakozi byakozwe mu rwego rwo "kwirinda" mu gihe hari ubwoba ko Iran ishobora kwihimura.